Кіріспе
Брахмаджала Суттасы – Дигха Никаядағы (Будданың ұзақ айтылымдары) 34 суттаның біріншісі, Сутта Питакадағы бес никаяның немесе жинақтың біріншісі, ол (Тхеравада) буддизмінің Пали Типитакасын құрайтын “үш себеттің” бірі. Атауы “Жалға” (jāla) дегенді білдіреді – Брахманың бір жағалауынан екінші жағалауына адамдарды жеткізу үшін қолданылатын ағаш платформаға байланған сиыр немесе бұқа терінен жасалған үрмелі бөліктер. Бұл сутта Аттаджала (Мағынаның Жалғасы), Дхаммаджала (Дхамманың Жалғасы), Диттиджала (Көзқарастардың Жалғасы), Ануттарасангама Виджая (Теңдессіз Жеңіс) деп те аталады. “Тор” сөзі бұрыс аударма. Құрметті Будда Дхамманы мәңгілікке қауіпсіз жағалауға жеткізетін ілімдер ретінде нақты сипаттайды. Сутта екі негізгі тақырыпты қамтиды: “Он ереже” (Кула сила) және “Орташа ережелер” (Маджхима сила). Кула сила – буддистердің сақтауы тиіс он ереже, ал Маджхима сила алтыншы, жетінші, сегізінші және тоғызыншы ережелерді, сондай-ақ ізгі амалдар мен тыйымдарды егжей-тегжейлі сипаттайды. Суттаның екінші және үшінші бөлімдері Үндістандағы аскеттердің ұстанатын 62 сенімді (дитти) талқылайды. Олар: өткенге қатысты 18 сенім (pubbantanuditthino) және болашаққа қатысты 44 сенім (aparantakappika) болып бөлінеді. Бұл сенімдердің көптегені қазіргі әлемде де маңызды, сондықтан сутта буддалық ғалымдарға Будданың ілімдері туралы ойлануға көптеген мәліметтер береді. Бұл сенімдерді әзірлеу өте егжей-тегжейлі, сенімдердің (нанымдардың) қалай пайда болатыны және олардың қалай сипатталатыны мен жарияланатынына назар аударады. Бұл түсіндіру Будданың “осы сенімдерге мойынсұнудың қаупі” туралы мәлімдемесімен аяқталады, себебі оларға әлі де құмарлық (лобха), ашу (доса) және білімсіздік (авиджа) әсер етеді, оның адал ізбасарлары соңғы босануға қол жеткізбейді, бірақ әлі де сансара циклында қалады. Осы сенімдерге сенушілерді тоғандағы кішкентай балықтармен салыстыруға болады, олар қашқысы келсе де, жіңішке торға түсіп қалады, ал шындықты өз күйінде көретіндер сансараның торынан тыс.
the Mahayana sutra of the same name
The Brahmajāla Sutta is the first of 34 sutta in the Dīgha Nikāya (the Long Discourses of the Buddha), the first of the five nikāya, or collections, in the Sutta Pitaka, which is one of the "three baskets" that compose the Pali Tipitaka of (Theravada) Buddhism. The name means Raft (jāla made. of inflatable cow or buffalo skins tied to a wooden platform used to convey people from one shore to the other) of Brahmā. The sutta is also called Atthajala (Raft of Essence), Dhammajala, (Raft of the Dhamma), Ditthijala (Raft of Views), Anuttarasangama Vijaya (Incomparable Victory in Battle). The word "net" is a mistranslation. The words of the Revered Buddha are clear when he describes the Dhamma as teachings that take one to the safe shore (of eternity)
The sutta discusses two main topics: the elaboration of the "Ten Precepts" (Cula sila) and the "Middle Precepts" (Majjhima sila). Cula sila deals with the Ten Precepts to be practiced by devout Buddhists, while Majjhima sila gives a detailed description of the practice of the sixth, seventh, eighth, and ninth precepts, together with a further delineation of virtuous practices and abstentions. The second and third parts of the sutta discuss the 62 beliefs (ditthi) which are clung to by ascetics in India. These are divided into: 18 beliefs related to the past (pubbantanuditthino), and 44 beliefs about the future (aparantakappika). Many of these beliefs are still relevant in the modern world and thus the sutta provides Buddhist scholars with much information to ponder about the Buddha's teachings. The elaboration of these beliefs is very detailed, focusing on how the beliefs (faiths) come to be and the way they are described and declared. The elaboration ends with the Buddha's statement about the "danger of clinging to these beliefs", as they are still influenced by desire (lobha), hatred (dosa), and ignorance (avijjā) that its faithful followers will not end in the final liberation but still in the cycle of samsara. Believers of these faiths are compared to small fish in a pond which will be captured by a fine net no matter how much they want to escape, while those who see reality as it is are beyond the net of samsara.
Басталуы
Сүтта Будданың шәкірттерімен Раджага және Наланда қалалары арасында саяхаттап бастауымен басталады. Сол кезде Суппия есімді брахман, өзінің жас шәкірті Брахмадаттамен бірге сангханың керуенінің артынан еріп, сол бағытта жол тартты. Суппия Буддаға, оның үйретулеріне және шәкірттеріне қатысты ұятты сөздер айтты. Бірақ Брахмадатта Будданы, Дхамманы және Сангханы мақтап, құрметтеді. Екеуі Амбалатикадағы патшаның демалыс орнына жеткенше пікір таластырып жүрді. Бұл сөздерін естіген бірнеше монахтар ертесі күні студенттер мен ұстаздар арасындағы келіспеушіліктер тақырыбын талқылады. Будданың адамдардың түрлі көзқарастарын қалай білгеніне қатты таңырды. Будда келіп, не туралы әңгімелесіп отырғанын сұрады. Бір монах оған бәрін айтып болған соң, Будда жауап берді:
Қағидаттар
Бірінші бөлімде Будда адамдарды оны және Сангханы құрметтеуге лайық деп мақтауға себеп болған ережелерді егжей-тегжейлі түсіндіреді. Будданың жоғары нұсқауларының тізімі мынадай категорияларға бөлінеді:
Сила тұқымдасы
1. Басқа тіршілік иесінің өмірін алудан, қару-жарақтан, зорлық-зомбылықтан бас тарт. 2. Берілмеген нәрсені алудан аулақ бол. 3. Адал, ізгі, тура өмір сүр. 4. Жыныстық қатынастан бас тарт. 5. Өтірік айтудан аулақ бол. 6. Тек шындықты, сенімді және дұрыс сөздерді айт, өз сөздеріңе қайшы келме. 7. Қиянат сөздерден аулақ бол. 8. Бірлік (ұйымшылық) пен келісімді насихатта, бөлінуге (жанжалға) ұлтау болма. 9. Дөрекі, қорлау сөздерден аулақ бол. 10. Адамдардың көңілін қуантатын, әдепті, жағымды, дұрыс таңдалған сөздерді айт, бос сөздерге уақытты кетірме. 11. Дхамма мен Винаяны тиіс уақытта талқыла. 12. Анық, егжей-тегжейлі және түсінікті сөздермен талқыла.
Маджхима Сила
13. Тұқымдарға, өсімдіктерге, тамырларға, бұтақтарға зиян келтіруден, алдаудан, сауда-саттықтан, құлдықтан, жалған жасаудан, пара алудан және қылмыстық әрекеттерден аулақ болыңыз. 14. Тамақ, сусын, киім-кешек, төсек-орын, хош иіссу, дәмдеуіштер және басқа да құрал-жабдықтарды жинап қоймаңыз. 15. Күніне бір рет тамақ ішіңіз. 16. Көрсетілімдерді (билер, көрмелер, жарыстар, музыкалық қойылымдар, шерулер және т.б.) тамашалаудан аулақ болыңыз. 17. Ойындар ойнаудан (карта, тақта ойындары, құмар ойындары, бәс тігу, жарыс, акробатика, сөзжұмбақтар және т.б.) аулақ болыңыз. 18. Зәулім жиһаз бен төсек-орынды пайдаланбаңыз. 19. Косметика, макияж және қымбат киім-кешек киюден аулақ болыңыз. 20. Адамдар, саясаткерлер, қылмыскерлер, террористер, тамақ-су, киім, жерлер, отбасылар, қалалар, соғыстар мен шайқастар, батырлар, әруақтар, көшедегі қаңқулар, әлемнің жаратылуы туралы болжамдар, немесе өмір мен өлім туралы әңгімелесуден аулақ болыңыз. 21. Айыптаудан, жоққа шығарудан, қоздырудан немесе сынға алудан аулақ болыңыз (мысалы, "Мен Дхарманы ынталы түрде орындадым, ал сен жоқсың!" немесе "Сенің айтқаның ескі әуесқойлық!" немесе "Сен қателесесің!" немесе "Егер қабілетті болсаң, өзіңді босатыңыз!"). 22. Саясаткерлердің немесе жоғары лауазымды адамдардың хабаршысы болмаңыз. 23. Жын-шайтандарды қууға немесе біреудің бағын ашуға арналған сиқырлы сөздерді айту арқылы қарапайым адамдарды алдаудан, мантра оқып қасиетті кісі болып көрсетуден аулақ болыңыз.
Маха-Сила
24. Болжам жасау, жақсы-жаманды болжу, көріпкелдік, әруақ шығару, сиқыр жасау, әртүрлі құмарлықтар, жалған дәрі-дәрмек және шөптер дайындау, сиқыр арқылы емдеу, байлық, ұрпақ және т.б. сияқты пайда алу мақсатында рәсімдер өткізуден қалыңыз.
Өткенге қатысты он сегіз сенім
Екінші бөлімінде Будда Үндістандағы аскеттердің негізгі сенімдерін түсіндіреді. Ол былай деп бастайды: "Монахтар, бар нәрселердің ішінде терең, түсінуге өте қиын, сезіммен қабылдауға өте қиын, қасиетті және құдіретті, санамен жете алмайтын, осыншалықты нәзік нәрселер бар, оларды тек даналар ғана түсініп, сезіне алады. Осы нәрселерді Татагата анық сезініп, анық көріп, олардан бас тартты. Осы шындыққа негіделген әрекеті арқасында адамдар Татагатаны мақтап, құрметтейді. Олар не?"
Айқын емес айналып өту
Екіұшты қашу немесе балық сияқты қимылдау (пали: Amaravikkhepa) ұғымы Брахмаджала суттасында енгізілген. Будданың айтуынша, буддалық үйретімді естігенде адамдар төрт түрлі екіұшты жолмен жауап береді: жалған мәлімдеме жасаудан қорқу немесе жек көруден; байланысқа түсуден қорқу немесе жек көруден; пікір талас-тартыстан қорқу немесе жек көруден; білмеушілікті мойындаудан қорқу немесе жек көруден. Яғни, адам дхарманы естігенде: "Мен білмеймін. Бұл шын болуы мүмкін, ал болмауы да мүмкін. Мен білмеймін, сондықтан бұл шын деп айта алмаймын, сондай-ақ білмеймін, сондықтан бұл шын емес деп жоққа шығара алмаймын" деп жауап береді. Мағынасы мынада: адам ұсынылған аргументтерді қарастырмай (Қалама суттасын қараңыз), қорқыныш немесе жек көру сезімінен туындаған иррационалды агностицизмге жабысады.
Evasion out of fear or hatred of making false claims. Evasion out of fear or hatred of attachment. Evasion out of fear or hatred of debate. Evasion out of fear or hatred of admitting ignorance. In other words, when a person would hear the dharma, they would respond, "I don't know. Maybe it is true. Maybe it is not true. I can't say it's true because I don't know and I can't deny it's true because I don't know." The idea is that the person isn't considering the arguments presented (see Kalama Sutta), but stubbornly adhering to irrational agnosticism out of feelings of fear or hatred.
Болашаққа қатысты 44 сенім
Өздерінің сенімдерін болашаққа негіздеген аскет бар. Осы сенімдердің бірінің жақтаушылары мыналарды ұстанып отырды:
Өлімнен кейінгі қабылдау
А. Өлімнен кейін де сана сақталады. Өлгеннен кейін аталардың:
1. физикалық пішіні (рупа) бар
2. пішіні жоқ / материалдық емес (арупа)
3. физикалық пішіні бар және жоқ (рупа мен арупа)
4. пішіні де, материалдық емес те жоқ
5. Шексіз
6. Шектелген
7. Шексіз де, шектелген де
8. Шексіз де, шектелген де емес
9. сананың белгілі бір түрі бар
10. сананың бірнеше түрі бар
11. шексіз сана бар
12. шектеулі сана бар
13. әрқашан қуаныш/бақыт күйінде
14. әрқашан қайғы күйінде
15. қуаныш пен қайғыда да
16. қуаныш пен қайғы да жоқ
Б. Өлімнен кейін сана жоғалады. Өлгеннен кейін атаның санасы жоқ деп есептелді, бірақ:
1. физикалық пішіні (рупа) бар
2. физикалық пішіні жоқ (арупа)
3. пішіні бар да, жоқ та
4. пішіні де, пішінсіз де емес
5. Шектелген
6. Шексіз
7. Шектелген де, шексіз де
8. Шексіз де, шектелген де емес
С. Өлімнен кейін сананың болуы немесе болмауы да болған жоқ. Бұл сенімдердің айырмашылығы өлгеннен кейін атаның санасы жоқ емес, сонымен қатар бар емес, бірақ:
1. физикалық пішіні (рупа) бар
2. физикалық пішіні жоқ (арупа)
3. пішіні бар да, жоқ та
4. пішіні де, пішінсіз де емес
5. Шектелген
6. Шексіз
7. Шектелген де, шексіз де
8. Шексіз де, шектелген де емес
1. possessed physical shape (rupa)
2. possessed no shape/immaterial (arupa)
3. both had physical shape some had not (rupa and arupa)
4. neither possessed physical shape nor immaterial
5. Infinite
6. Limited
7. Both Infinite and limited
8. neither Infinite nor Limited
9. had a certain form of consciousness
10. had several form of consciousness
11. had infinite consciousness
12. had limited consciousness
13. always in joy/blissful state
14. always in suffering state
15. Both in joy and suffering
16. neither joyful nor suffering
B. the Perception vanished after death. The difference of beliefs were described that after death, the Atta was devoid of perception after dead but:
1. possessed physical shape (rupa)
2. possessed no physical shape (arupa)
3. Both had shape and no shape
4. Neither had shape nor had no shape
5. Limited
6. Unlimited
7. Both limited and unlimited
8. Neither limited nor infinite
C. Neither there was Perception or No Perception after death. The difference of these beliefs were describe that after death, the Atta was neither devoid of perception nor non perception, but:
1. possessed physical shape (rupa)
2. possessed no physical shape (arupa)
3. Both had shape and no shape
4. Neither had shape nor had no shape
5. Limited
6. Unlimited
7. Both limited and unlimited
8. Neither limited nor infinite
Осы сенімдердің барлық жақтастары өз нанымына берік тұрып, оны қорғап, басқа сенімдерге сенбеді.
Жою (нигилизм) нанымдары
Бұл сенімдерді жақтаушы адам өлімнен кейін өмірдің жай ғана жойылатынын (Аттаның жойылуы) мәлімдеді. Бұл сенімдер жеті түрлі негіз бен дәлелмен сипатталды:
1. Атта әке мен ананың мәнінің бірігуінен құрылған, төрт элементтен (дхату) тұрады және өлім кезінде бұл элементтер жойылады. Осылайша, Атта да жоқ болады. 2. Тек (1) ғана емес, сонымен қатар денелі, тамақтанатын аспан құдайларының тілектері де өлімнен кейін жойылады. 3. Тек (2) ғана емес, сонымен қатар Брахма құдайларының атталары да, олар жан-ақылдан және өлімнен кейін жойылатын сезім қабілеттерінен қалыптасқан. 4. Тек (3) ғана емес, сонымен қатар шексіздік ұғымын асырып, форманы қабылдаудан өтіп, ақыл мен объект арасындағы байланыс сезімін жоғалтқан, өлімнен кейін жойылатын негізгі сезім түрлеріне мән бермейтін атта да. 5. Тек (4) ғана емес, сонымен қатар сананың шексіз әлеміне жеткен атта да. 6. Тек (5) ғана емес, сонымен қатар ешнәрселік әлемге жеткен атта да. 7. Тек (6) ғана емес, сонымен қатар, сезіну мен сезінбеудің ешқайсысына жатқан әлемге жеткен атта да. Осы сенімдерді ұстанатындардың барлығы өз сенімдерін қорғап, оған берік ұмтылып, басқа діндерге сенбеді.
1. that the Atta was created from the union of father and mother's essence, composed of four elements (dhatu) and on the death, these elements ceased to exist. By this manner, Atta become non existent. 2. that not only the (1) but the physical related desire of the celestial gods, who had physical shape and take nourishment, which also cease to exist after death. 3. that not only the (2), but the atta of Brahma gods, which were shaped of Jhana mind, and faculties of senses which cease to exist after death. 4. that not only the (3), but also the atta which had transcended the concept of Infinity, where the perception of shape had been surpassed, the perception of contact between mind and object had vanished, not paying attention to major kinds of Perception, which cease to exist after death. 5. that not only the (4), but also the atta which had reached the Realm of Infinity of Consciousness. 6. that not only the (5), but also the atta which had reached Realm of Nothingness. 7. that not only the (6) but also the atta which had reached the realm of neither Perception nor Non Perception. All of the followers of these beliefs defended and clung on their faith and didn't believe in another faiths.
Ниббанаға қол жеткізуге болатын бес сенім
Бұл сенімдерді жақтаушылар Ниббананың бақытты күйіне қазіргі өмірде қол жеткізуге болады деп ұсынды. Олардың сенімдері мынаған негізделген: 1. Бес сезім арқылы алынатын қуанықты толыққанды сезінуге болады. Сондықтан, Ниббанаға да қол жеткізу мүмкін. 2. Бес сезім арқылы алынатын қуанық өзгергіш және жойылғыш болды. Алайда, бірінші Дхьянаға (Жханаға) қол жеткізу арқылы алынатын қуанықты толыққанды сезінуге болады. Сондықтан, бірінші Жхана арқылы Ниббанаға да қол жеткізу мүмкін. 3. (№2 сияқты), бірақ Екінші Жхана арқылы. 4. (№3 сияқты), бірақ Үшінші Жхана арқылы. 5. (№4 сияқты), бірақ Төртінші Жхана арқылы. Сондықтан, Ниббанаға да қол жеткізу мүмкін. Осы сенімдерді ұстанатындардың барлығы өз сенімдерін қорғап, оған берік ұмтылып, басқа сенімдерге сенбеді.
1. The joy coming from the five senses can be enjoyed and attained thoroughly. So, the Nibbana could also be attained. 2. The joy from the five senses were vulnerable to change and mortal. But the joy from the attainment of the first Jhana (Dhyana) can be enjoyed and attained thoroughly. So, with the first Jhana, the Nibbana could also be attained. 3. (same with No.2) but with Second Jhana
4. (same with No.3) but with Third Jhana
5. (same with No.4) but with Fourth Jhana. So, the Nibbana could also be attained. All of the followers of these beliefs defended and clung on their faith and didn't believe in another faiths.