Кіріспе
Неміс композиторы Иоганн Генрих Кёзелиц (10 қаңтар 1854 – 15 тамыз 1918) – неміс жазушысы және композиторы. Ол Фридрих Ницшемен ұзақ жылдық достығымен белгілі, ол оған Питер Гаст деген псевдонимді берген.
Johann Heinrich Köselitz (10 January 1854 – 15 August 1918) was a German author and composer. He is known for his longtime friendship with Friedrich Nietzsche, who gave him the pseudonym Peter Gast.
Өмір
Кёзелиц Аннабергте, Саксонияда Вице-мэр Густав Герман Кёзелицтің (1822–1910) және оның әйелі Каролинаның (1819–1900) отбасында дүниеге келді. Оның інісі суретші Рудольф Кёзелиц болды. 1872 жылдан бастап Кёзелиц Лейпциг университетінде Эрнст Фридрих Рихтерден музыка сабақтарын алды. 1875 жылы Базель университетіне ауысып, онда Якоб Буркхардт, Франц Овербек және Фридрих Ницше лекцияларын тыңдады. 1877 жылы Кёзелиц Базельдегі музыка оқытушысы Селмар Баггені газет мақаласында өткір сынға алды, бұл шағын дау-жанжалға әкелді. Базельде Кёзелиц пен Ницше арасында достық қарым-қатынас орнады. Кёзелиц Ницшеге көру қабілеті уақыт-уақыт нашарлаған кезде оқып берді, сондай-ақ диктант алды. Кёзелиц 1876 жылдан кейін Ницшенің барлық еңбектерін дайындауда маңызды рөл атқарды, баспагердің қолжазбасын тексеріп, кейде мәтіннің безендірілуін аяқтауға араласты. Ницшенің Вагнермен байланысын үзуі және өзін қараңғы неміс солтүстігінен қорғау үшін «оңтүстік» эстетикасын іздеуі оны Кёзелицті музыкант ретінде артық бағалауға итерді: «Мен Россинисіз қалай өмір сүретінімді білмеймін, тіпті музыкадағы өзімнің оңтүстігімсіз, менің венециялық маэстро Пьетро Гастымсыз. Бірақ аманюенсис ретінде Кёзелиц шынымен құнды еді; «Адам, тым адам» туралы жазған Ницше Гасттың «жазған және түзеткенін: негізінен, ол жазушы еді, ал мен тек автор болдым» деп мәлімдеді. Осы уақыт аралығында Кёзелиц ұстазына құлшылық етіп, өзін-өзі құрбан етуге дейін көмектесті. 1881 жылдың көктемінде Рекоарода бірге тұрғанда Ницше Кёзелиц үшін «Питер Гаст» деген псевдоним ойлап тапты. Бұл ат Ницше ортасында және ол барлық операларын осы атпен жариялағандықтан танымал болды. Атаудың өзі Моцарттың «Дон Джованни» операсына сілтеме болуы мүмкін, онда тас қонақ (латынша Petrus, немісше Gast – «қонақ»). Питер Гасттың ең амбициялы музыкалық туындысы – үш актілі комикалық опера «Венецияның арысы» (Der Löwe von Venedig). 1880 жылдар бойында Гаст пен Ницше оны сахнаға қоюға сәтсіз тырысты. Ол 1891 жылдың ақпанында Данцигте Карл Фукстың режиссерлігімен тұңғыш рет қойылды, ол Ницшемен хат алмасып тұрды, бірақ «Құпия неке» (Die heimliche Ehe немесе Il matrimonio segreto) деген бастапқы атауымен. 1930 жылдары ол Ницшенің ұсынған «Венецияның арысы» деген атауымен қайтадан көрсетілді. Кёзелицті әкесі қаржылап, сондай-ақ Ницшенің досы Пол Рее уақыт-уақыт қолдады. Музыкант және Ницшенің жазбалары мен хаттарының редакторы болғаннан басқа, ол әртүрлі псевдонимдермен жазушы ретінде жұмыс істеді, соның ішінде: Людвиг Мюрнер, Питер Шлемиль, Петрус Эремитус. Ол көптеген газеттерге мақалалар жіберіп, бірнеше қысқа әңгімелер мен мысалдар жазды.