Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Марвао – Португалияның Порталегре округіндегі муниципалитет. 2020 жылы халық саны 2972 адамды құрады (және аптасына шамамен бір тұрғын кеміп келеді), ал ауданы 154,90 км²-ды құрайды. Қазіргі әкімі – Луис Виторино, ол Социал-демократиялық партиядан сайланды. Муниципалдық мереке – 8 қыркүйек. Серра-де-Сан-Мамеде тауларының кварцит тасты жартасында орналасқан Марвао атауы 8 ғасырлық Муалад көтерілісшісі Ибн Марваннан шыққан. Ибн Марван, Кордоба әмірлігі кезінде, қазіргі Португалияның көп бөлігін қамтитын тәуелсіз мемлекетті ("эмиратты", герцогтықты) құрғанда, бұл жерде, бұрынғы римдік күзет мұнарасы орналасқан жерге Марвао қамалын билік орталығы ретінде салған. Қала мен қоршалған ауыл ғасырлар бойы, әсіресе Португалияның Саншу II (13 ғасыр) және Дениш патшалары тұсында нығайтылған. Ауыл соңғы жылдары туристердің қызығушылығын арттырды. Ол «Нью-Йорк Таймс» газетінің бестселлер тізіміне енген «Өлмей тұрып көруге тиіс 1000 орын» кітабына қосылды. Нобель сыйлығының лауреаты, жазушы Жозе Сарамаго ауыл туралы былай деп жазды: «Марваодан бүкіл жерді көруге болады. Осы биік қамалдан қарап тұрған келушілер құрметпен: «Әлем қандай ұлы!» деп шубыруы түсінікті». 1950 жылдары жазушы Хулдин В. Бимиш Марвао туралы былай деп жазды: «Марвао ауданында өте көне атмосфера бар. Кейде Стоунхендж және Льюис аралындағы Каллерниш ескерткіші сияқты ерекше сезімдерге толасыз. Тік, тасты жолмен жүріп бара жатып, финикиялық саудагерге не римдік әскерге кездесуіңіз мүмкін. Бұл әлемдегі ең табиғи нәрсе болар еді». 2014 жылдың шілдесінде Марваода неміс дирижері Кристоф Поппеннің көркемдік жетекшілігімен жыл сайынғы халықаралық классикалық музыка фестивалі басталды. Ауыл жыл сайын тамыз айында Periferías халықаралық кинофестиваліне де төңкерілді. Марваодағы басқа жыл сайынғы фестивальдарға қазан айының басында испандық Бадахоз қаласымен (сол Ибн Марван құрған) бірлесіп өткізілетін «Ал Моссасса» фестивалі, қаланың маврлық тарихын тойлайтын шара, сондай-ақ қараша айының басында өткізілетін ірі Каштан фестивалі кіреді.
Marvão (mɐɾˈvɐ̃w) is a municipality in Portalegre District in Portugal. The population in 2020 was 2,972 (and dropping at a rate of around one inhabitant per week), in an area of 154.90 km2. The present Mayor is Luís Vitorino, elected by the Social Democratic Party. The municipal holiday is September 8. Perched on a quartzite crag of the Serra de São Mamede, Marvão's name is derived from an 8th century Muwallad rebel, named Ibn Marwan. Ibn Marwan, who constructed the Castle of Marvão likely on the site of an earlier Roman watchtower as a power base when establishing an independent statelet ("emirate", duchy) covering much of modern day Portugal during the Emirate of Cordoba (884 931 CE). The castle and walled village were further fortified through the centuries, notably under Sancho II of Portugal (13th century) and Denis of Portugal. The village has generated significant tourist interest in recent years. It was included in the #1 New York Times bestselling book, 1000 Places to see Before you Die. Nobel Prize winning author José Saramago wrote of the village, "From Marvão one can see the entire land It is understandable that from this place, high up in the keep at Marvão Castle, visitors may respectfully murmur, 'How great is the world'." In the 1950s, author Huldine V. Beamish wrote of Marvão, "There is an atmosphere about the district (of Marvão) that is very ancient. At times you have the same peculiar feelings as those evoked by Stonehenge and that amazing druid monument at Callernish in the Isle of Lewis. Picking your way along the steep stony pathways, you would not be at all surprised to meet a Phoenician trader or Roman Soldier. It would be the most natural thing in the world." An annual international classical music festival, under the artistic direction of German conductor Christoph Poppen, was launched in Marvão in July 2014. The village also hosts an international film festival, Periferías, in August each year. Other annual festivals in Marvão include 'Al Mossassa' a celebration of the town's Moorish past, held jointly with the Spanish city of Badajoz (also founded by Ibn Marwan) in early October, plus a major Chestnut Festival in early November.
Тарих
Таго бассейні мен солтүстікке қарай Серра-де-Эстрела тауларының көрінісін ұсынатын Марваоның бекінілген жартасы, адамдар алғашқы қоныстанған кезден бері маңызды стратегиялық орын болып келген. Бүгінде Португалия мен Испанияны бөліп тұрған ‘рая’ шекарасында орналасқан Марвао, әрқашан халықтардың шекаралық аймағы болды: кельттер, ветондықтар және лузитандықтар (б.з.д. 4-2 ғасырлар); лузитандықтар мен Испанияның Хиспения Ультериорының римдіктері (б.з.д. 2-1 ғасырлар); көшіп-қонысқан суэвтер, аландықтар, вандалдар және визиготтар (б.з. 5-7 ғасырлар); морилердің жаулап алуы және визиготтар (8 ғасыр); муваллад көтерілісшілері және Кордоба әмірлігі (9-10 ғасырлар); португал ұлт құрушылары мен морилер (12-13 ғасырлар); тамплиерлер мен госпитальерлер (12-14 ғасырлар); португалдар мен кастильдіктер (12 ғасыр – бүгінгі күн); либералдар мен абсолютистер (19 ғасыр); Салазар мен Франконың фашистік режимдері (20 ғасыр). Марваоның табиғи артықшылықтары осы шалғай ауылдың бүгінгі күні қонақтар тарапынан қабылданатын "ерекшелігіне" үлкен үлес қосты: (i) гранитті тік жарға биік орналасқан, оңтүстік және батыс жағынан Север өзенімен шектелген, қамал ретіндегі "бүркіт ұясы"; (ii) Алькантара көпіріне (алыс), Таго бассейнінің кең аумағына және Серра-де-Эстрела тауларына бағытталған маңызды қарау орны; (iii) Серра-де-Сан-Мамеде тауларындағы Порта-да-Эспада ("Қылыш қақпасы") тау жолы арқылы Испаниядан Португалияға қақпа.
Commanding views across the Tagus basin and Serra de Estrela to the north, the fortified rock of Marvão has been a site of significant strategic importance since the earliest human settlements. Today, lying on the 'raia' that divides Portugal and Spain, Marvão has consistently stood on a frontier zone between peoples: Celtici, Vettones and Lusitani (4th 2nd century BCE); Lusitanians and the Romans of Hispania Ulterior (2nd 1st century BCE); migratory Suevi, Alans, Vandals and Visigoths (5th 7th century CE); conquering moors and Visigoths (8th century); muwallad rebels and the Cordoban emirate (9th 10th century); Portuguese nation builders and Moors (12th 13th century); Templars and Hospitallers (12th 14th century); Portuguese and Castilians (12th century present day); Liberals and Absolutists (19th century); the fascist regimes of Salazar and Franco (20th century). Marvão's natural assets have contributed to the 'uniqueness' of this remote village as perceived by visitors today: (i) as nigh impregnable 'eagle's nest' fortress perched high on a granite crag, and bordered on the south and west by the Sever river; (ii) as vital lookout point towards the Alcántara Bridge ( away), a wide stretch of the Tagus basin and the Serra de Estrela; (iii) as a gateway to Portugal from Spain via the Porta da Espada ('Sword Gate') mountain pass of the Serra de São Mamede.
Тарихқа дейінгі дәуір
Португалияның оңтүстігіндегі ең ерте дольмендер шамамен б.з.д. 4800 жылға жатады, ал бұл мәдениет қола дәуірінде (б.з.д. 2000 жыл) және одан кейін темір дәуірінде де жалғасты. Марвао және оның төңірегінде б.з.д. III мыңжылдыққа жататын дольмендер, жартастан қазылған қабірлер, дөңгелек обалар мен мегалиттердің көптеп табылуына куәлік етеді. Жақын орналасқан Кастелу-де-Виде және Валенсия-де-Алькантара қалаларындағы Север аңғарымен бірге, бұл Еуропадағы мегалиттік ескерткіштердің ең тығыз шоғырларының бірін құрайды. Марвао ауданындағы 200-ден астам неолиттік, қола және темір дәуіріне жататын ескерткіштердің арасында Иберия түбегіндегі ең үлкені – 7,15 метрлік Меда менхирі орналасқан. Ол Марвао тасының солтүстік бөлігінен көрінетіндей етіп бағытталған (мүмкін, ай күнтізбесімен байланысты). Басқа да маңызды орындарға Кастелу-де-Виде маңындағы Курелейруш дольмендер кешені, Санту-Антониу-даш-Арейаш дольмені (Видейш дольмені) (Кастелу-Велью) және Валенсия-де-Алькантарадағы Лас-Ланшас дольмендер кешені жатады. Осы кезеңге жататын археологиялық қазбалардан табылған маңызды қабірлік заттарға антропоморфтық мүсін тақташалары, жебе ұштары, балталар және зергерлік бұйымдар кіреді. "Тәңкіш тас тақталар тізілімі және ақпараттық құрал" (Engraved Stone Plaque Registry and Inquiry Tool) дерекқорында Марваодан 16, Кастелу-де-Видеден 14 және Валенсия-де-Алькантарадан 28 мүсін тақташасы тіркелген. Марвао халқының сол кездегі саны туралы болжам жасау қиын. Марвао төңірегіндегі ландшафттың гранитті тастарында көптеген оюлы қабірлер мен жерлеу камералары кездеседі, бұл шағын ауылшаруашылық қоныстарын және жерлеу рәсімдеріне, сондай-ақ өмірден кейінгі өмірге берілген мәдени маңыздылықты көрсетеді. Дольмендерді қазу (мысалы, Кавалиньяс дольмендері) ұрық орнында жерленген қаңқаларды және қару-жарақ (балталар, жебе ұштары), зергерлік бұйымдар (мойынсыздар), керамика және тас мүсіндер сияқты қабірлік заттарды ашты. Тагус аңғарындағы тас өнер және ою-өрнектер (Марваодан солтүстікке қарай: 40 000 дана) егіншілік, аңшылық және көшпенді мал шаруашылығының ежелгі нормаларына негізделген дамыған мәдениетті көрсетеді. Сонымен қатар, идеограммалар, әсіресе спиральдардың қайталануы, абстрактілі идеяларға, діни сенімдерге және ай және күн циклдері туралы астрономиялық білімге сілтеме жасайды. Декоративтік заттар – тау кристаллынан жасалған жебе ұштары, гүлдік және зигзаг өрнекті тастар (pedras de raio) және керамика, құдайлардың мүсіндері – жергілікті қолөнер, иерархия, сиқыр және тойлау жүйелерінің дамуын көрсетеді. Жақындағы мүсін тақташаларын зерттеулер олардың бір түрі құс құдайды бейнелейтінін болжайды, ал олардың оюлары клан, неке және тектік байланыс бойынша жерленген адамды анықтау құралы ретінде қызмет еткен.
The earliest dolmens in southern Portugal date from c. 4800 BCE, and this culture lasted into the Bronze Age (2000 BCE) and beyond into the Iron Age. In and around Marvão, there exists a high concentration of dolmens, rock hewn tombs, passage mounds and megaliths, dated to the 3rd millennium BCE. Together with the Sever valley sites around the nearby towns of Castelo de Vide and Valencia de Alcântara (in Spain), these form one of the densest clusters of megalithic sites in Europe. Among the 200+ neolithic, Bronze and Iron Age monuments within a range of Marvão is the 7.15m high Menhir of Meada (the largest on the Iberian peninsula), oriented to be visible from the northernmost promontory of Marvão's rock (possibly based on an alignment with the lunar calendar). Other notable sites are the Coureleiros complex of dolmens near Castelo de Vide, the Vidais dolmen (Castelo Velho) of Santo Antonio das Areias and the Las Lanchas dolmen complex of Valencia de Alcântara. Archaeological finds from this era include substantial grave goods, for example anthropomorphic idol plaques, arrowheads and axes, and jewellery. A database of idol plaques the Engraved Stone Plaque Registry and Inquiry Tool lists 16 plaques found in Marvão, 14 in Castelo de Vide, and 28 in Valencia de Alcântara. It is speculative to comment on the population of Marvão at this time. Many carved tombs and burial chambers dot the granite boulders of the landscape around Marvão, suggesting small scale farming settlements, and some cultural emphasis on burial rites and the afterlife. Excavations of dolmens (e. g. the Cavalinhas dolmen) reveal foetal position buried skeletons, and grave goods including weaponry (axes, arrowheads), jewellery (necklaces), ceramics and stone idols. Cave art and engravings in the Tagus valley ( north of Marvão: 40,000 items) point to a developed culture based on prehistoric norms of agriculture, hunting and transhumance. Further, ideograms notably, repetitions of spirals point to both abstract ideas, religious observance, and some astronomical knowledge of lunar and solar cycles. Decorative objects rock crystal arrowheads, floral and zig zagged patterned stones (pedras de raio) and ceramics, deity sculptures also suggest the development of local systems of craftsmanship, hierarchy, magic and celebration. Recent studies of idol plaques have speculated that they depict some kind of owl deity, with their engravings acting as a means to identify the individual buried by clan, marriage and lineage.