Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жоқ. Әзірбайжандағы католик шіркеуі – Римдегі Рим папасының рухани жетекшілігімен әлемдік католик шіркеуінің бір бөлігі. 2016 жылғы деректер бойынша елде шамамен 570 жергілікті католик бар. Әзірбайжан 2011 жылдан бері бір ғана апостольдық префектура – Баку апостольдық префектурасымен толығымен қамтылған. Қауымға жеті салезиан діни қызметкері және екі монах қызмет көрсетеді. Бұған қоса, Мәрхамат миссионерлерінің миссиясы да бар.
None
The Catholic Church in Azerbaijan is part of the worldwide Catholic Church, under the spiritual leadership of the Pope in Rome. There are about 570 local Catholics in the country as of 2016. Azerbaijan is covered entirely by a single Apostolic Prefecture – Apostolic Prefecture of Baku – since 2011. The community is served by seven Salesian priests and two friars. In addition, there is a mission of the Missionaries of Charity.
Шығу тегі
Христиан діні қазіргі Әзірбайжан аумақтарында біздің заманымыздың бірінші ғасырынан бері таралған. 1320 жылдан бастап Джорданус және Одорик Порденонелік сияқты католик миссионерлері қазіргі Әзірбайжанға сапар шегіп, негізінен ірі қалаларда миссиялар құрды. Он төртінші ғасырда Нахчыван қаласында ғана доминикан, капуцин, августин және т.б. ордендері басқаратын 12 миссия болды. 1660 жылы Исфахан қаласындағы капуцин миссиясының басшысы, Рафаэль дю Манс Баку және Шамахида католик приходтарының жұмыс істеп тұрғанын хабарлады. 1680 жылдары иезуиттер келіп, Ганжада миссия құрды. Он төртінші және он бесінші ғасырларда Болоньядан келген доминикан миссионері Бартоломейдің күш-жігері нәтижесінде Нахчывандағы 28 елді мекен (ең ірісі – Бәннияр) католицизмге көшті. Армян апостол шіркеуінен келген қысымға қарамастан, католицизм мұнда үш ғасырдан астам уақыт бойы сақталды, бірақ соңынан құлдырап, 1800 жылдары тоқтатылды.
Christians have been present on the territories covered by present day Azerbaijan since the first century AD. Starting from 1320, Catholic missionaries such as Jordanus and Odoric of Pordenone have visited what is now Azerbaijan and have established missions mostly in large cities. In the fourteenth century in Nakhchivan alone, there were 12 missions led by Dominicans, Capuchins, Augustinians, etc. In 1660 Superior of the Capuchin Mission at Isfahan, friar Raphaël du Mans reported Catholic parishes functioning in Baku and Shamakhi. Jesuits arrived and set a mission in Ganja in the 1680s. In the fourteenth and fifteenth centuries, efforts of Bartholomew, a Dominican missionary from Bologna, resulted in the conversion of 28 settlements in Nakhchivan (with Bənəniyar being the largest) into Catholicism. Despite hardships and pressure from the Armenian Apostolic Church, Catholicism survived here for over three centuries, after which it went into decline and by the 1800s was no longer practiced.
Ресей және Кеңес дәуірі
XIX ғасырда Ресей үкіметі орнағаннан кейін, бұл аймақ түрлі христиан дін өкілдері үшін танымал мекенжайға айналды. Католиктерді 19-ғасырдың ортасынан бастап Баку мен Шамахиға көшіп келген поляктар, украиндер, грузин католиктері, армян католиктері, сондай-ақ Бакуде уақытша немесе тұрақты түрде тұрған батыс еуропалықтар құрады. 1859 жылғы жер сілкінісінен және қаланың облыстық орталық статусын жоғалтуына дейін Шамахидағы католиктердің саны шамамен 250 адамды құрады. Нахчыванның Сиякут ауылы 1850 жылдары Парсының Салмас қаласынан келген ассириялық көшпенділермен құрылды және Оңтүстік Кавказдағы жалғыз халдей христиан ауылы болып қалды. 1880 жылдардан бастап Сиякутте қызмет атқаратын дін қызметкері католик епископы тағайындалды. XX ғасырдың басында Бакуде поляк, неміс және орыс көшпенділерінен құралған қауым болды, олардың қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін 1912 жылы Күмбезді Әзіре Марияның Таза тұжырымы шіркеуі салынды. XIX ғасырдың екінші жартысында тағы екі кішкентай шіркеу салынды: этникалық поляктардан тұратын гусар полкі орналасқан Құсар мен 1863 жылғы қаңтар көтерілісіне қатысушылар жер аударылған Загатала. 1916 жылы Бакудегі католик шіркеуіндегі миссаға қатысқандардың саны 2500-ден асты. 1920 жылы большевиктердің келуі діни бостандыққа нүкте қойды. 1930 жылдардың басында сталиндік үкіметтің бұйрығымен кішкентай қауымның жалғыз дін қызметкері Стефан Демуров өлім жазасына кесілді. 1931 жылы коммунистік билік Бакудегі шіркеуді бұзды. Құсардағы шіркеу 1918 жылы гусар полкінің ауысуынан кейін қолданыстан шықты, себебі қалада небары поляктар қалды. Қазіргі уақытта оның ғимараты өнер галереясы ретінде пайдаланылады. Загаталағы шіркеу қазір жеке меншікте. Әзірбайжан Республикасының «Дін бостандығы туралы» Заңы (1992 жыл) әрбір адамның дінге қатысты өз көзқарасын анықтау және білдіру және осы құқықты жүзеге асыру құқығын қамтамасыз етеді. 1997 жылы словак дін қызметкері Бакуға католик қауымын қайта жандандыру үшін келді. 2002 жылдың 23 мамырында Папа Иоанн Павел II денсаулығы нашарлап бара жатқандықтан елге келді. Ол бастапқыда Әзірбайжан президенті Гейдар Әлиевтің шақыруымен келген. Оның сапарының нәтижесінде президент Әлиев католик шіркеуіне шіркеу салу үшін жер учаскесін сыйлады. 2003 жылы Әзірбайжаннан келген делегаттар Шығыс Еуропадағы католик мирянның бірінші конгресіне қатысты. Апостолдық нунций, архиепископ Клаудио Гугеротти Әзірбайжанға келгенде, 70 жылға жуық уақыттан бері растау рәсімін күтіп келген көптеген қарт сенушілермен кездесті. Оны 2008 жылдың 7 наурызында мемлекеттік хатшы, кардинал Тарцизио Бертоне ашты, Кеңес оны жапқаннан кейін 70 жыл өткен соң. Баку миссиясы 2011 жылдың 4 тамызында 520 католик тұрғыны бар Әзірбайжанның апостолдық префектурасы болып құрылды. Апостолдық префект – епископ Владимир Фекете, оның салезиандық ізашарлары Жозеф Правда мен Ян Чапла сияқты словак. Католиктердің тек аз бөлігі ғана әзірбайжандықтар, ал қауымның жұмыс тілдері орыс және ағылшын тілдері. 2011 жылдың 29 сәуірінде Ватикан мен Әзірбайжан үкіметі екі мемлекет арасындағы қарым-қатынас, елдегі католик шіркеуінің және оның қызметкерлерінің құқықтары мен бостандықтары туралы келісімге келді. 2016 жылы архиепископ Паоло Пеццимен бірге әзірбайжандық текті алғашқы католик диакон Бехбуд Мустафаев тағайындалды. 2016 жылдың қазан айында Папа Франциск Әзірбайжанға ел тарихындағы екінші папалық сапар жасады, оның барысында Әзірбайжанның діни әртүрлілікті қабылдауына ерекше мән берді.
With the establishment of the Russian rule in the nineteenth century, these lands became a popular destination for members of various Christian denominations. Catholics were represented by ethnic Poles who started immigrating to Baku and Shamakhi in the mid 19th century, Ukrainians, Georgian Catholics, Armenian Catholics, as well as Western Europeans who stayed in Baku on a temporary or permanent basis. The Catholic population of Shamakhi just before the 1859 earthquake and the city's loss of provincial capital status numbered around 250 persons. The village of Siyaqut in Nakhchivan was founded in the 1850s by Assyrian immigrants from Salmas, Persia and remained the only Chaldean Christian village in the South Caucasus. Beginning in the 1880s, the priest serving in Siyaqut was ordained by the Catholic bishop. In the early twentieth century there was a community in Baku made up of Polish, German, and Russian immigrants for whose needs the Church of the Immaculate Conception of the Blessed Virgin Mary was built in 1912. Two other smaller churches were built throughout the second half of the nineteenth century: in Qusar, where a hussar regiment made up of ethnic Poles had been quartered, and in Zagatala where participants of the 1863 January Uprising had been exiled. In 1916, the number of Catholic church mass attendees in Baku was over 2,500. The arrival of Bolsheviks in 1920 put an end to religious freedoms. In the early 1930s, on the orders of the Stalinist government, the small community's only priest Stefan Demurov was executed. In 1931, the communist authorities demolished the church in Baku. The church in Qusar fell in disuse after the transfer of the hussar regiment in 1918, as few Poles remained in the town. Its building is currently used as an art gallery. The church in Zagatala is now private property. The law of the Republic of Azerbaijan (1992) "On freedom of faith" ensures the right of any human being to determine and express his view on religion and to execute this right. In 1997, a Slovak priest came to Baku to restart the Catholic community. On May 23, 2002, Pope John Paul II visited the country, despite his increasingly fragile health. He was initially invited by Azerbaijan's president, Heydar Aliyev. Thanks to his visit, President Aliyev gave the Catholic Church a plot of land to build a church. Delegates from Azerbaijan attended the first Congress of Catholic Laity of Eastern Europe in 2003. When Archbishop Claudio Gugerotti, the apostolic nuncio to Azerbaijan, visited the country he encountered many elderly believers who had waited almost 70 years to receive the sacrament of confirmation. It was inaugurated by Cardinal Secretary of State Tarcisio Bertone on 7 March 2008, 70 years after it had been shut down by the Soviets. The Mission of Baku became on 4 August 2011 the Apostolic Prefecture of Azerbaijan, with a Catholic population of 520. The Apostolic Prefect is Bishop Vladimir Fekete, a Slovak like his fellow Salesian predecessors Jozef Pravda and Jan Čapla. Only a few of the Catholics are Azeris, and the congregation's working languages are Russian and English. On April 29, 2011, an accord was reached between the Vatican and the government of Azerbaijan concerning the relations of the two states, and the various rights and freedoms of the Catholic Church and its personnel within the country. In 2016, Behbud Mustafayev was ordained the first Catholic deacon of Azeri origin by archbishop Paolo Pezzi. In October 2016, Pope Francis visited Azerbaijan on what was the second papal visit in the country's history during which he emphasised Azerbaijan's embrace of religious diversity.