Кіріспе

Синан мен Атик, сондай-ақ Азатты Синан және Атик Синан (еркін болған Синан; оның жүрегі жақын туысы, сонымен қатар сәулетші, Баязид II мешітін салды).

Сәулет әсері

Атик Синан Стамбулдағы ең маңызды тарихи ескерткіштердің бірі – Фатих мешіті мен оның «Күллие» кешенін жобалап, құрылысын қадағалады. Бұл қаладағы алғашқы үлкен селатин мешіті ғана емес, сонымен қатар жақында басып алынған Константинопольде Осман империясының сәулет дәстүрінде салынған алғашқы ірі ғимарат болды. Атик Синан құрылысты тапсырыс берген адамның құрметіне – Мәхмет Жеңімпаздың есімімен атады, себебі «Жеңімпаз» сөзі түрік тілінде «Фатих» деп аударылады. Оның орналасқан жері – жақында қиратылған Византияның Қасиетті Апостолдар шіркеуі болды, ал қаладағы алғашқы маңызды мешіт құрылысы ретіндегі мәртебесі оны Осман урбанизациясының орталығына айналдырды. Сәулеттік тұрғыдан Атик Синан басқа түркімен мешіттерінен, сондай-ақ Ая Софиядан шабыттанды. Фатих мешітінің Күллиесі де сәулеттік маңызы зор. Атик Синан мешіттердің шығыс және батыс жақтарына қарай кең жайылған кешен салды. Атик Синан салған медреселер Осман империясындағы білім берудегі маңызды өзгеріс болды, себебі олар Каирдегі алыс оқу орталықтарына қарағанда, астанадағы діни және сот білімінің жаңа орталығы қызметін атқарды. Мавзолейлер де маңызды болды, олар Мәхмет II-нің «Кейсер-и Рум (Римнің Цезары)» атағына құқығын бекітті және қаланы одан әрі «Османдықтануға» ықпал етті. Фатих мешітінің Күллиесі мешітті қиратқан жер сілкінісінен толыққан толық зардап көрмеді, сондықтан ол Атик Синан салған түрінде сақталды – «өз түпкілікті нысанында».