Кіріспе

Ассам және Бенгалияның үнділік династиясы Кохтар династиясы (/kɒtʃ/; 1515–1949) қазіргі Ассам және Бенгалиядағы үнді субконтинентінің шығыс бөлігін биледі. Бисва Сингха бұрынғы Камата патшалығында билікті орнатты, ол құлдырап бара жатқан Камарупа патшалығынан пайда болған еді. Династия Алаудин Хусейн Шахтың аз ғана билік еткен кезеңін жойған Баро Бхуянды қуаттан тыс қалдырғаннан кейін билікке келді. Династия Бисва Сингханың үш ұлының ұрпақтары арасында үш тармаққа бөлінді: екі қарсыласатын тармақ – Коч Бихар және Коч Хажо, ал үшінші тармақ Кашпурда орналасты. Коч Бихар моғолдармен одақтасты, ал Коч Хажо тармағы Ахом патшалығы тұсында түрлі тармақшаларға бөлінді. Коч Бихар британдық билік кезінде княздық мемлекетке айналып, Үндістан тәуелсіздік алғаннан кейін оның құрамына енді. Кашпурдағы үшінші тармақ Качари патшалығына сіңіп кетті. Райкат – Кох династиясының қосымша тармағы, олар Бисва Сингханың інісі Сися Сингхадан тараған деп санайды.

Этимология

Коч есімі Бисва Сингханың анасы тегін білдіретін аналық рулық топты көрсетеді; король және корольдіктің (Коч Бихар) халқының көп бөлігі Коч қауымдастығына жатқан.

Тарихи негіздер

Пала Камарупа әулеті құлағаннан кейін, 12 ғасырда патшалық әртүрлі иеліктерге бөлінді. Камарупанагараның (қазіргі Солтүстік Гувахати) билеушісі Сандхья 13 ғасырдың ортасында астанасын батысқа қарай, қазіргі Солтүстік Бенгалияға көшірді, ал ол билеген иелік Камата патшалығы деп аталды. Шығыс патшалықтары мен Камата арасындағы аралық аймақ Баро Бхуян басшыларының билігінде болды. Гаурдың Алауддин Хусейн шахы 1498 жылы Кхен әулетінен Ниламбарды қуғынға салып, Каматаны басып алып, оның ұлы Даниял Хусейнді билікке орнатты. Бірнеше жыл өткен соң, Брахмапутра аңғарынан Харуп Нараян бастаған Баро Бхуян басшылары Даниялды жеңіп, тұтқынға алып, өлім жазасын орындады, содан кейін аймақ Бхуян конфедерациясының билігіне көшті.

Кох энергиясының пайда болуы

Осы орайда бірнеше тәуелсіз Көш тайпалары Хаджо атты басшының жетекшілігімен бірікті, ол Рангпур және Камрупты жаулап алды. Оңтүстік жазықтарға қарай кеңейген Көштер басқа тайпалармен одақтаса алды. Көш билігінің артуына ықпал еткен факторлардың қатарында кесіп-жарып өсіруден тұрақты өсіруге көшу және тайпалық рулық қатынастардың ыдырауы жатыр. Осы одақтардың бірі ретінде Хаджоның қызы Хира қазіргі Кокраджар ауданындағы Чикнагарамнан шыққан Мех тайпасының өкілі Хария Мандалға үйленді, алайда жиі аралас некелер болғандықтан бұл этникалық топтарды анықтау қиын. Хария мен Хираның ұлы Бису, әкесі Хаджоның саяси мұрасын иеленіп, Ассамның қазіргі Кокраджар ауданындағы Күнтағат аймағында Көштердің шығыс тармағының басшысы болып орнықты. Бису, Алауддин Хусейн шаһтың Камата мемлекетін басып алуына қарсы Буян басшылығымен жер иесі ретінде шайқасқан және осы арқылы олардың әскери тактикасын үйренген деп саналады.

Бису билігінің бірігуі

Ол 1509 жылы Баро-Бхуянға қарсы тайпа басшыларының одағын іздеді және науқанын бастады. Бірінен соң бірі Оугури, Джаргаон, Карнапур, Фулагури, Бижни және Пандунатх (Панду, Гувахати) буяндарын жеңді. Ол Карнапурдың буянымен күресте қиындыққа тап болды және оны Биху мерекесі кезінде ғана алаяқтық арқылы жеңе алды. Кейбір деректерде Бису өзінің астанасын Чиканадан Хингулабасқа (қазіргі Самұқталаға жақын), содан кейін Каматапурға (қазіргі Госанамари деп аталады) көшіргені айтылады, ол қазіргі Куч-Бихар қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай бірнеше шақырым жерде орналасқан. Алайда, бұл оқиғалар көп уақыттан кейін жазылғандықтан, осы қозғалыстармен байланысты даталар мен билеушілердің анықтығы күмәнді, және бұл қозғалыстар Коч билігінің Брахмапутра аңғарының оңтүстік жазықтарына қарай біртіндеп жылжуын көрсетеді. Кішкентай билеушілерді бағындырғаннан кейін, ол 1515 жылы шығысында Барнади өзенімен, батысында Каратая өзенімен шектелген Каматаның патшасы деп жариялады. Каматадағы Коч әулеті 15 ғасырдың басында Солтүстік-Шығыс Үндістанда мемлекеттік құрылымға айналған бірнеше тайпалық бірлестіктердің бірі болды – Ахом, Чутия, Димаса, Трипура, Манипур және т.б.

Санскритшелендіру

Бису таққа отырғанда индуизмді қабылдап, Бисва Сингха деген есімді алды. Бірақ, ол әкесінің тегін емес, анасының кох тегін сақтап қалды. Кейін брахман ғалымдары оның билігіне заңдылық беру үшін Бисва Сингханың әкесі – Шива екендігі туралы аңыз жасады және оған кшатрия варнасының мәртебесін берді. Таққа отырғызу кезінде құрастырылған аңыз бойынша, Бису Шиваның ұлы болған, ал оның тайпасы – кох немесе мех халқы – брахман парашураманың қырғынынан қорқып, Батыс Ассам мен Солтүстік Бенгалияға тығылған, кейіннен млеччалар болып жасырынып, кшатриялар болған. Бұл индуизация процесі қоғамның төменгі топтарында өте баяу болды. Патша Бисва Сингха тайпалық тегін сақтай отырып, раджбанши кшатрия мәртебесін алды, ал төменгі топтағы кохтар 18-ші ғасырдан кейін осы атауды қабылдады.

Зенит

Бисва Сингханың екі ұлы, Наранараян мен Шукладхуаж (Чиларай), сәйкесінше патша және әскердің бас қолбасшысы болды, олар патшалықты өркендемеге жеткізді. Наранараянның билігі тұсында Кох Бехарда Шанкардевтің екі шәкірті Мадхавдева мен Дамодардевпен бірге эксарана намадхармасы таратылды, бұл патшалықта мәдени жаңаруға ықпал етті. Бұл жаңа діни қозғалыстың таралуына Кох Камата патшалығында тұратын кохтар, мештар және качарилер бастапқыда қарсылық көрсетті, сол себепті Наранараян патшалықтағы халықтың әртүрлі діни тәжірибелерін мойындау туралы ресми жарлық шығарды. Алайда, 18 ғасырдың соңына қарай кох халқының көп бөлігі индуизмнің мазмұнын сіңіріп алды. Кейін Наранараян Чиларайдың ұлы Рагхудевті елдің шығыс бөлігіндегі Кох-Хаджоның губернаторы етіп тағайындады. Наранараянның қайтысынан кейін Рагхудев тәуелсіздік жариялады. Камата патшалығының Кох-Бихар және Кох-Хаджоға бөлінуі толыққанды болды.