Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Утилитаризмнің мәні
Flavour of utilitarianism
Акт-утилитаризм – адамның әрекеті сол нақты жағдайда ең жақсы нәтижелерге қол жеткізсе ғана моральдық тұрғыдан дұрыс деп санайтын этикалық теория. Классикалық утилитаристер, оның ішінде Джереми Бентам, Джон Стюарт Милл және Генри Сиджвик, бақытты ләззат және қасіретсіздік ретінде түсіндіреді.
Act utilitarianism is a utilitarian theory of ethics that states that a person's act is morally right if and only if it produces the best possible results in that specific situation. Classical utilitarians, including Jeremy Bentham, John Stuart Mill, and Henry Sidgwick, define happiness as pleasure and the absence of pain.
Шолу
Акт-утилитизм қалай жұмыс істейтінін түсіну үшін, ертең күні күні бойы телевизор көрудің салдары мен ертең күні қайырымдылық жұмысын жасаудың салдарымен салыстырыңыз. Ертең күні теледидар көруден гөрі қайырымдылықпен айналысу арқылы әлемде көбірек бақыт тудыруға болады. Осылайша, акт-утилитизм бойынша, ертең дұрыс істеу – сыртқа шығып қайырымдылық жасау, ал үйде отырып күні бойы телевизор көру – дұрыс емес. Акт-утилитизм барлық утилитистік теориялардың негізі болып табылатын пайдалылық принципіне негізделген, және ол Бентамның әйгілі сөзінде жақсырақ түсіндіріледі: "көпшілік үшін ең үлкен бақыт". Джереми Бентам өзінің теориясын тағы бір атақты цитатасымен қолдады: "Табиғат адамзатты екі басты күштің – азап пен ләззаттың билігіне берді. Олар ғана бізге не істеу керектігін көрсетуге және біз не істейтінімізді анықтауға құқылы". Бентамның утилитизмі – гедонистік теория, және ол адамдардың табиғаты бойынша гедонист екендігінен басталады. Яғни, ол адамдар мүмкіндік болған жағдайда ләззатты іздеп, азаптан қашады деп сенді. Кейбір сыншылар бос уақытпен айналысуға қойылған шектеулерді акт-утилитизмнің кемшілігі ретінде келтіреді. Сондай-ақ, сыншылар маңызды мәселелерді атап көрсетеді, мысалы, акт-утилитизм жеткілікті бақыт тудырса, азаптау немесе құлдық сияқты әрекеттердің моральдық тұрғыдан қабылданбалы екенін көрсетеді.
To understand how act utilitarianism works, compare the consequences of watching television all day tomorrow to the consequences of doing charity work tomorrow. One could produce more overall happiness in the world by doing charity work tomorrow than by watching television all day tomorrow. According to act utilitarianism, then, the right thing to do tomorrow is to go out and do charity work; it is wrong to stay home and watch television all day. Act utilitarianism is based on the principle of utility, which is the basis of all utilitarian theories and is best summed up in Bentham's well known phrase, "the greatest happiness for the greatest number". Jeremy Bentham supported his theory with another famous quote of his, that "Nature has placed mankind under two sovereign masters, pain and pleasure. It is for them alone to point out what we ought to do, as well as determine what we shall do." Bentham's utilitarianism is a hedonistic theory and starts with the premise that people are in their very nature hedonistic. This means that he believed people would actively seek out pleasure and avoid pain, if given the opportunity. Critics sometimes cite such prohibitions on leisure activities as a problem for act utilitarianism. Critics also cite more significant problems, such as the fact that act utilitarianism seems to imply that specific acts of torture or enslavement would be morally permissible if they produced enough happiness.