Кіріспе

Француз доминикан, философ, теолог және епископ.

Дюрандус Святого Пурсайна (сонымен қатар Дюран Святого Пурсайна деп те аталады; шамамен 1275 – 13 қыркүйек 1332 / 10 қыркүйек 1334) – француз доминикан, философ, теолог және епископ.

Өмір

Ол Оверньдегі Сент-Пурсен қаласында дүниеге келген. 1307 жылға дейін Сент-Пурсеннің Дурандусы туралы көп мәлімет жоқ, тек шағын фактілер ғана белгілі. Оның алғашқы жұмысы доминикандық студиумда дайындалды. Ол Клермонт қаласында Доминикан орденіне қабылданды және 1313 жылы докторлық дәрежесін алған Париж университетінде оқыды. Клемент V оны қасиетті сарайдың магистрі етіп тағайындады. Ол Питер Ломбардтың "Сөйлемдері" бойынша дәріс берді. Ол Тома Аквиннің идеяларынан мүлдем өзгеше ойларды ұсынды. Осыдан 1303–1308 жылдары жарық көрген "Сөйлемдерге" алғашқы кеңінен түсіндірме жазылды (өңделмеген). Бірінші түсіндірмеге қарағаннан кейін, Дюрандустың 1307 жылға дейін Аквиннің ізбасары болғаны күмәнді көрінді. Томас Аквинский Доминикан орденіндегі басқа ғалымдардан жоғары тұрғандықтан, оның идеяларын қорғау және қолдау міндетті болды. Осы себепті Дюрандус Аквиннің жетекші ізбасары Гервеус Наталистен сынауға ұшырады. Бұл докторлық дау-жанжал және 14 ғасырғы докторлық шиеленістердің көрінісі болды. Осы кезде Дюрандус Сент-Пурсен "Сөйлемдерге" екінші түсіндірме жазуға кірісті, ол Аквиннің көзқарасына жақынырақ болды. Бұл түсіндірменің екінші нұсқасы 1310–1312 жылдары жазылды (өңделмеген). Бұл оған бұрынғы сынға жауап беруге көмектесті, бірақ одан да көп сынау мен қайғы әкелді. Сонымен қатар, 1312 жылы Париж университетінен теология ғылымында алған білімі де көп әсер етпеді, нәтижесінде Доминикан ордені екі ресми тергеу бастады. Бірінші тергеу 1312–1314 жылдары, екіншісі 1316/17 жылдары жүргізілді. Осы дау-дамайларға қарамастан, Дюрандус Авиньондағы паптық курияда дәріс беруге тағайындалды. Ол үш епархияда епископ болып тағайындалды: алдымен Лиму, содан кейін 1318 жылы Ле-Пюи-ан-Велай, ал 1326 жылы Мео епархиясына ауыстырылды, сонда ол қайтыс болды. Ол Папа Иоанн XXII-нің жоғары бағасын алды және 1324–1325 жылдары Уильям Оккамның доктринасының дұрыстығын тексеруді тапсырды. Папа оған көптеген дипломатиялық миссияларды сеніп тапсырды және оның көмегімен қиын мәселелерді шешті. Осы аралықта Дюран үш түсіндірмесінің соңғысын – ең танымал болғанын жазды. Осы соңғы түсіндірмеде Дюран бастапқы ұстанымдарының бірнешеуіне қайта оралды. Ол осы даулы түсіндірмесімен және бұрынғысымен ғана емес, Доминикан орденінде Аквинды зерттеуімен және ерте заманалық кезеңде ықпалды болғандығымен де танымал болды. Ол қазіргі ғалымдарға жаңа пікірлерді қызу қолдағандығы үшін Doctor Resolutissimus деп аталды. Дюрандус орденінің ішінде де, сыртында да көптеген даулы мәселелерге тап болса да, ғасырлар өткен соң ол Бонавентурамен бірге атқарған жұмысы үшін мақтау алды. Дюран Мео қаласында қайтыс болды.