Кіріспе

Адам аурулары

Кистоздық гигрома – бұл әдетте нәрестенің мойнында немесе басында пайда болатын қалыптан тыс өсім. Ол бір немесе бірнеше кистадан тұрады және уақыт өте келе үлкейе түседі. Бұл бұзылыс көбінесе ұрық ананың жатырында дамыған кезде пайда болады, бірақ туғаннан кейін де көрініс беруі мүмкін. Кистоздық лимфагиома және макрокистоздық лимфалық ақау ретінде де белгілі, бұл өсім көбінесе көптеген кішкентай қуыстардан (көп бөлікті) тұратын туа біткен лимфалық зақымдану болып табылады, ол кез келген жерде пайда болуы мүмкін, бірақ классикалық жағдайда мойынның сол жақ артқы үшбұрышында және қолтық астында кездеседі. Ақаулық лимфа жүйесімен айналатын сулы сұйықтық – лимфадан тұратын үлкен киста тәрізді қуыстарды қамтиды. Микроскопиялық деңгейде кистоздық гигрома лимфамен толтырылған көптеген қуыстардан тұрады. Тегіш қуыстар өте ірі, бірақ олар бетке қарай азайа бастайды. Кистоздық гигромалар қатерлі емес, бірақ деформацияға әкелуі мүмкін. Бұл жағдай көбінесе балаларға әсер етеді, өте сирек жағдайда ересектерде де кездеседі. Қазіргі медициналық тәжірибеде лимфалық ақау терминін қолдануға басымдық беріледі, себебі кистоздық гигрома термині «су ісігі» деген мағынаны білдіреді. Лимфалық ақаулар қазір жиі қолданылады, өйткені ол таза лимфалық сұйықтыққа толы, қалыптан тыс өсудің губка тәрізді жиынтығы. Сұйықтық көбінесе жұмсақ тіндердегі кисталардың немесе арналардың ішінде жиналады. Кистоздық гигромалар лимфа жүйесін құрайтын лимфа тамырларының дұрыс қалыптаспауынан пайда болады. Лимфалық ақаулардың екі түрі бар: макрокистоздық (ірі кисталар) және микрокистоздық (ұсақ кисталар) лимфалық ақаулар. Адамда тек бір түрлі ақау болуы мүмкін, немесе макро және микрокисталардың қосылған түрі болуы мүмкін. Кистоздық гигрома жамбас лимфагиомасымен немесе ұрықтың гидропсымен байланысты болуы мүмкін. Сонымен қатар, ол Даун синдромымен, Тернер синдромымен немесе Нунан синдромымен байланысты болуы мүмкін. Егер ол үшінші триместрде анықталса, Даун синдромымен байланысты болу ықтималдығы артады, ал екінші триместрде анықталса, Тернер синдромымен байланысты болуы мүмкін. Бұл жағдайдың өлімге әкелетін түрі де бар, ол Каушок-Вапнер-Курц синдромы деп аталады, ол кистоздық гигромадан басқа, жарық және лимфедеманы (лимфа жүйесінің бұзылуынан туындаған жергілікті ісіну және тіндердің қабынуы) қамтиды.

Белгілері мен симптомдары

Цистикалық гигромалар көбінесе жүктілік кезеңіндегі ультрадыбыстық тексеру арқылы анықталады. Жиі кездесетін белгі – мойындағы ісік. Ол туған кезде немесе жоғарғы тыныс жолдарының инфекциясынан кейін нәрестеде байқалуы мүмкін. Цистикалық гигромалар өте үлкенге дейін өсіп, тыныс алу мен жұтуға әсер етуі мүмкін. Симптомдардың арасында ауыз, мойын, жақ немесе тілдегі ісік немесе түйін болуы мүмкін. Ол үлкен, сұйықтыққа толы қап сияқты сезіледі. Бұған қоса, цистикалық гигромалар дененің басқа бөліктерінде де кездесуі мүмкін, мысалы, қолдарда, кеудеде, аяқтарда, шатырларда және қабырғаларда. Цистикалық гигромалар Тернер синдромында жиі кездеседі, бірақ синдромға шалдықпаған адамдарда да осы жағдай пайда болуы мүмкін.

Диагностика

Адам ұрығындағы лимфалық ақаулар, егер олар жеткілікті өлшемде болса, ультрадыбыспен анықталуы мүмкін. Цисталық ақаудың анықталуы ұрықтағы генетикалық бұзылыстарды бағалау үшін амниоцентез сияқты қосымша тексерулерді қажет етуі мүмкін. Лимфалық ақаулар туғаннан кейін немесе үлкен балалар мен ересектерде де анықталуы мүмкін, көбінесе масса түрінде немесе медициналық суреттеу кезінде кездейсоқ табылады. Диагнозды нақтылау үшін қосымша тексерулер қажет болуы мүмкін, себебі балаларда бірнеше цисталық массалар пайда болуы мүмкін. Ультрадыбыс немесе МРТ сияқты суреттеу әдістері зақымның мөлшері мен таралуы туралы толыққанды ақпарат бере алады.