Кіріспе

Өліп кеткен бауырымен жорғалаушылар туысы

Ревуелтозавр ("Revuelto кесірткесі") – Нью-Мексико, Аризона және Солтүстік Каролина (АҚШ) штаттарының Триас кезеңінің соңғы шөгінділерінен (Карнианның соңғы және Норианның ортаңғы кезеңдері) табылған сухиан псевдосухианның жойылған туысы. Көптеген үлгілер, көбінесе тістер, жылдар бойы Ревуелтозаврға жатқызылды. Қазіргі уақытта бұл туысқа үш түр кіреді, олардың барлығы алғашқыда базальды орнитохик динозаврлардың жеке түрлері болып есептелген. Ревуелтозаврдың ұзындығы шамамен 1 метр (3,3 фут) құрады.

Ревультозаврлар

R. callenderi 1989 жылы Адриан П. Хант атайды, ол осы туыстың типтік түрі болып табылады. Туыстың атауы оның типтік орны – Ревуелто Крикке, Нью-Мексико штатының Квей округіне арналған. Ревуелто атауы испан тіліндегі revuelta, "революция" сөзінен шыққан, бұл Триас кезеңінің құрлықтағы омыртқалы жануарлар эволюциясы үшін маңыздылығын көрсетеді. Түрлік атауы Нью-Мексико Табиғи Тарих Мұражайының директоры Джонатан Ф. Каллендердің құрметіне берілген. R. callenderi бастапқыда 32 тістің негізінде базальды орнитохик ретінде сипатталды: холотип NMMNH P 4957 – дерлік толық премаксиллярлық (инцизифтік) тіс, паратиптер (NMMNH P 4958 9 – тамыры бар дерлік толық максциллярлық немесе дентарийлік тіс тәжі және дерлік толық премаксиллярлық тіс тәжі) және 28 анықталған үлгі. Барлық үлгілер типтік орнынан, Нориан кезеңіне жататын Буль Каньоны формациясынан табылды. Кейіннен басқа тістерді Падиан (1990), Кей және Падиан (1994) және Хант пен Лукас (1994) Аризона штатының Чинл формациясынан сипаттады. Эндрю Б. Геккерт (2002) осы туысты егжей-тегжейлі зерттеп, Хант пен Лукас (1994) сипаттаған тістер негізінде екінші түрді R. hunti деп атады. Ол MNA V3690 – оқшауланған тісті, оны Кей мен Падиан (1994) Р. callenderi-ге жатқызған, Аризона штатының Сент-Джонс қаласына жақын Плацериас/Даунс карьерінен, Tecovasaurus-қа сілтеме жасады. Геккерт Padian (1990) жазған CMNH PR1697 1699 және NMMNH P 4960, P 16573, P 33783 798 топотиптерін тізімдеді. Төрт тіс aff. Revueltosaurus callenderi (NMMNH P 17362, P 17382 және P 17187) деп жіберілді. R. callenderi қазірге дейін тек Ревультианнан (ерте-орта Нориан, типтік орны ерте Норианға жатады) Bull Canyon Formation (Dockum Group, New Mexico) және Petrified Forest Member (Chinle Formation, Arizona) шөлінен белгілі. Паркер және авторлар тобы (2005) R. callenderi-нің (PEFO 33787 95) бірнеше жартылай толық қаңқаларын сипаттады, оның ішінде Ревуелтозавр карьерінен, Петрофид Орман Ұлттық Паркінен алынған дерлік толық және жартылай бас сүйектері бар. Боялған шөлден басқа қаңқалар да табылды, соның ішінде жақында толық қалпына келтірілген PEFO 34561 үлгісі. Стерлинг Дж. Несбиттің (2011) айтуынша, Revueltosaurus бас сүйегінің және бас сүйегінен кейінгі материалдың көп бөлігі монотиптік сүйектерден шыққан. Кейбір үлгілер оқшауланған сүйектер ретінде кездеседі, ал басқалары толық байланысқан және тіпті толық сақталған. Осылайша, R. callenderi қаңқасының дерлік барлық бөлігі белгілі және оның толық сипаттамасы дайындалуда. Оның авторларының бірі Рэндалл Ирмис былай деді: "Тістеріміз білетін шөпқоректі орнитисхиандардың тістеріне ұқсас болғандықтан, оларды динозаврларға жатқыздық. Біздің ойымызша, ерте динозаврдың қандай екенін анықтау үшін тістерге сүйенуге болмайтынын көрсеттік, бұл Солтүстік Американың триас кезеңінен табылған барлық орнитисхиандарға күмән тудырады". R. callenderi-нің толық үлгілері базальдық археозаврлардың кең филогенетикалық талдауында алғаш рет Стерлинг Дж. Несбит өзінің 2011 жылғы филогенетикалық талдауында PEFO 34561 және PEFO 34269 үлгілерін (толық және дерлік толық қаңқалар) енгізген кезде зерттелді. Revueltosaurus Suchia кладының тамырында, броньды және шөпқоректі аетозаврлардың бауырлас таксоны ретінде орналастырылды. Алайда, Revueltosaurus өзі аетозавр емес, өйткені Aetosauria оны алып тастау үшін қайта анықталды. Талдау Gracilisuchus, Turfanosuchus және Revueltosaurus+Aetosauria кладының Ticinosuchus+Paracrocodylomorpha-мен үлкен политомияда орналасқандығын анықтады. Төмендегі кладограмма Несбиттің (2011) нұсқасына сәйкес келеді.