Кіріспе

Американдық киноредактор және ойын-сауық индустриясының басшысы Верна Филдс (туған аты Хеллман; 21 наурыз 1918 – 30 қараша 1982) – американдық киноредактор, кино және теледидар дыбыс редакторы, педагог және ойын-сауық индустриясының басшысы. Карьерасының алғашқы кезеңінде, 1954 жылдан 1970 жылға дейін, Филдс көбінесе аз танымал, кішкентай жобалармен айналысты. 1950 жылдары ол бірнеше телешоудың дыбыс редакторы болды. Ол «Жайнақ көз» (1959) сияқты тәуелсіз фильмдерде, 1960 жылдардағы үкіметтік қолдаумен түсірілген деректі фильмдерде және Питер Богдановичтің алғашқы фильмі «Мақсаттар» (1968) сияқты студиялық фильмдерде жұмыс істеді. 1960 жылдардың соңында бірнеше жыл бойы Оңтүстік Калифорния университетінде кино сабақтарын оқытты. Оның ірі студиялық «Эль Сид» (1961) фильмі оның мансабының осы кезеңіндегі жалғыз танылуына әкелді – 1962 жылғы «Алтын катушка» сыйлығы (дыбыс монтаждау үшін). Филдс «Жаңа Голливуд» дәуірінде (1968–1982) киноредактор және индустрия басшысы ретінде көзге түсті. Ол Питер Богданович, Джордж Лукас және Стивен Спилберг сияқты режиссерлермен ерте мансабында жақын байланыс орнатты және олардың «ана кескіш» аталды; «кескіш» термині – «киноредактордың» бейресми атауы. «Не болып жатыр, доктор?» (1972), «Американдық граффити» (1973) және «Жау» (1975) фильмдерінің сәттілігі Филдске сол кездегі киноредакторлардың арасында ерекше танымалдық сыйлады. «Жау» фильмі күтпегендей үлкен табыс әкелді және «жазғы блокбастер» дәуірін бастады. Филдстің осы жетістікке қосқан үлесі кеңінен мойындалды. Ол фильм үшін «Оскар» сыйлығын және Америка киноредакторларының сыйлығын (үздік монтаж үшін) алды. Фильм шыққаннан кейін бір жыл ішінде ол Universal Pictures компаниясында фильмдер өндірісі жөніндегі вице-президент болып тағайындалды. Осылайша ол ойын-сауық индустриясының жоғарғы басқармасына енген алғашқы әйелдердің бірі болды. Оның Universal компаниясындағы басшылық лауазымы 1982 жылы 64 жасында қайтыс болғанға дейін жалғасты.

Балалық шағы, білім және тәрбие

Верна Хеллман Миссури штатының Сент-Луис қаласында дүниеге келді. Ол Сельма (туған аты Шварц) мен Сэмюэл Хеллманның қызы болды, ол сол кезде «Сент-Луис Пост-Диспетч» және «Saturday Evening Post» газеттерінде журналист болып жұмыс істеді. Сэм Хеллман кейіннен отбасымен Голливудқа көшіп, өнімді сценарист болды. Верна Хеллман Оңтүстік Калифорния университетін журналистика мамандығы бойынша бакалавр дәрежесімен бітірді. Содан кейін ол «20th Century Fox» студиясында бірнеше қызметтер атқарды, оның ішінде Фриц Лангтың «Терезедегі әйел» (1944) фильмінде дыбыс режиссерінің ассистенты болып жұмыс істеді. 1946 жылы ол киноредактор Сэм Филдсқа тұрмысқа шығып, жұмыстан қол үзді. Филдстердің екі ұлы болды; олардың бірі, Ричард Филдс, киноредактор болды. 1954 жылы Сэм Филдс 38 жасында жүрек талмасынан қайтыс болды.

Дыбыс монтаждаудағы мансап

Күйеуі қайтыс болғаннан кейін, Филдс теледидарда дыбыс редакторы болып жұмыс істей бастады, "Death Valley Days" және "Sky King", "Fury" сияқты балалар бағдарламаларында жұмыс істеді. Балалары кішкентай болғанда түнгі уақытта жұмыс істеу үшін ол үйіне киномонтаждау зертханасын орнатты; ол оларға өзін "сенбі күнгі патшайым" деп айтты. Бұл оның ең жетілген туындыларын көрсетеді. Билл Уоррен Боббидің үлкен мұнай сақтағыштарының үстінен көлік жүргізушілерге атып бастаған көрінісін былай сипаттады: "Дыбыс моно және тамаша үйлесімде. Боббидің сақтағыштардан атуының барлық тізбегі дыбыссыз түсірілді. Сол кездегі дыбыс редакторы Верна Филдс барлық дыбыс эффектілерін қосты. Нәтижесінде, мылтықтардың сақтағыштардың металлына тигендегі сызылысынан бастап, мылтықтардың атылуына дейін, тіпті Боббидің ату алдындағы шағын дем алуына дейін, бәрі өте нақты және шынайы сезіледі."

Фильм монтаждау және оқыту

Фильм редакторы ретінде Филдстің мансабы режиссер Ирвинг Лернер оны «Стадс Лонниган» (1960) фильмінің редакторы қызметіне шақырғанда басталды; Филдс пен Лернер екеуі де «Жабайы көз» фильмінде бірге жұмыс істеген. 1963 жылы ол Бен Мэддоудың (тағы бір «Жабайы көз» байланысы) режиссерлік еткен «An Affair of the Skin» фильмін монтаждады. Келесі бес жылда Филдс бірнеше тәуелсіз фильмдерді монтаждады, бірақ оның ең танымал жұмысы Диснейдің «Жігіт пен бүркіт туралы аңыз» (1967) фильмі болды. Ол сондай-ақ АҚШ үкіметінің Экономикалық мүмкіндіктер кеңсесі (OEO), АҚШ Ақпарат агенттігі (USIA) және АҚШ Денсаулық сақтау, білім және әл-ауқат департаменті (HEW) арқылы қаржыландырылатын деректі фильмдер жасады. Филдстің шәкірттерінің арасында Мэтью Роббинс, Уиллард Хьюк, Глория Катц, Джон Милиус және Джордж Лукас болды. 1971 жылы Питер Богданович, Филдспен «Мақсаттар» фильмінде жұмыс істеген, оны «Не болып жатыр, доктор?» (1972) фильмін монтаждауға шақырды; Богданович бұрынғы фильмдерін өзі монтаждаған. Фильм өте табысты болды және қазір «Соңғы кинотеатр» (1971) фильмімен басталған Богдановичтің «алтын дәуірінің» екінші туындысы деп есептеледі. Ол сондай-ақ Марсия Гриффинді жұмысқа алды және Гриффин мен Джордж Лукасты таныстырды; олар кейіннен үйленді. 1972 жылы Лукас «Американдық граффити» фильмін түсірді. Лукас әйелінің фильмді монтаждауын қаласа да, Universal одан Верна Филдсті монтаждау тобына қосуды сұрады. Пост-өндірістің алғашқы он аптасында Джордж және Марсия Лукас, Филдс және Уолтер Мёрч (дыбыс редакторы ретінде) фильмнің түпнұсқа 165 минуттық нұсқасын жинады. Фильмдегі 40-тан астам эпизодтың әрқайсысында фильм оқиғасы орын алған 1962 жылға дейін танымал болған әндер үнемі ойнады. Майкл Срагоу бұл әсерді «ритмімен грек хоры ретінде рок-н-роллды пайдалану» деп сипаттады. Содан кейін Филдс «Американдық граффити» жобасынан шықты. Фильмнің қысқартылған, 110 минуттық нұсқасын жасау үшін тағы алты ай монтаждау қажет болды, бірақ 1973 жылы шыққан «Американдық граффити» сыншылардың да, кассаның да жоғары бағасын алды. Верна Филдс пен Марсия Лукас 1974 жылы «Американдық граффити» фильміндегі жұмысы үшін «Оскар» сыйлығына ұсынылды; фильм «Оскар» сыйлығын жеңіп алмаса да, Марсия Лукас, Мёрч және Филдс кейінгі жұмыстары үшін «Оскар» сыйлығын алды.

Стивен Спилберг пен "Шалбарлар"

Филдс Стивен Спилбергтің тұңғыш ірі фильмі "Шақырған экспресс" (1974) фильмін монтаждады. Ол Спилбергтің келесі фильмі "Жау" (1975) бойынша киноредактор ретінде кеңінен танылды. Ол үшін 1976 жылы "Фильмді монтаждау үшін" Академия сыйлығы мен Американдық киноредакторлардың "Эдди" сыйлығын жеңіп алды. Леонард Мальтин оның монтаждауын "сенсациялық" деп сипаттады. 1980 жылы Филдспен сұхбаттасқан Джеральд Пирри: "Жау әлемді қорқытты, Universal компаниясына үлкен табыс әкелді және Академия сыйлығын жеңіп алған Верна Филдс редактор ретінде бір түндік даңққа ие болды" деп жазды. 2005 жылы киноредактор Сьюзан Корданың "Монтаждау кезінде түзетуге бола ма?" ("We'll Fix It in the Edit!? ") атты Берлинельдік таланттар кампусындағы лекциясында монтаждаудың фильмге қосқан үлесін кеңінен түсіндірді: "Жаудағы қызықты нәрсе – акуланың жеке тұлғасы бар, оның интеллекты бар, тіпті кейде менің ойымша, оның қараңғы юморы да бар. Мұның бәрі фильмнің алғашқы екі эпизодында, акуланы көруге дейін жүзеге асты. Сондықтан, монтаж өте маңызды болды."

Universal Studios-тің менеджменті

1975 жылы «Жау» фильмі түсірілгеннен кейін көп ұзамай Филдс Universal компаниясына атқарушы кеңесші ретінде жұмысқа қабылданды. Universal компаниясының оны неге жалдағанын түсіну үшін, «Жау» фильмін түсіру кезінде Филдс монтаждаумен қатар, Спилбергтің әрқашан қолжетімді кеңесшісі болды, радиотелефон арқылы оның бұйрықтарын орындады. Көбінесе ол соңғы минуттағы шешімдер үшін қаладағы продюсерлер мен Спилбергтің доктан (порттан) арасында велосипедпен шапқылап жүгіретін. Филдс продюсерлер мен Universal студиясының басшыларының сенімін толыққанды арттырды. Өмірі бойы тәуелсіз жұмыс істеген Филдс 1976 жылы, «Жау» фильмінің күтпеген табысынан кейін, Universal компаниясының көркем фильмдерді өндіру жөніндегі вице-президенті лауазымын қабылдады. Осылайша ол ірі студиялардағы жоғары басшылық лауазымдарды атқарған алғашқы әйелдердің бірі болды. 1982 жылғы сұхбатта Филдс: «Мен «Жау» фильмі үшін көп мақтау алдым, оның дұрыс немесе бұрыс екені маңызды емес» деді. Филдс фильмдерді монтаждау бөлмесінен шығып, әдеттегідей, фильм редакторларының көлеңкеде қалатын жағдайынан өзгеше жаңа өмірге қадам басты. 1980 жылы Пирриге берген сұхбатында Филдс осы мансаптық өзгерістер туралы былай деді: «Бұл жас режиссерлердің барлығы өте иелікшіл. Олар менің өзіне тиесілі деп санайды және мен басқа жаққа кеткеніме реніштеніп, ашуланып жатыр. Бірақ, әрине, тынышқанда олар мен қазір олар үшін одан да көп нәрсе жасай алатынымды түсінеді». Филдс 1982 жылы Лос-Анджелесте рактан қайтыс болды. Motion Picture Sound Editors (MPSE) жыл сайын студенттер арасындағы жақсы дыбыс монтаждаушысы үшін Верна Филдс атындағы сыйлықты тағайындайды. 1981 жылы Фильмдегі әйелдер қоры Филдске Кристалл сыйлығын табыс етті, ал қазіргі уақытта UCLA-дағы әйелдер кино студенттеріне арналған Верна Филдс еске алу стипендиясын басқарып жүр.

Таңдалған кинография (редактор)

Жыл Фильм Режиссер Басқа жазбалар
1975 Жaws Стивен Спилберг Үздік монтаж үшін «Оскар» сыйлығы
1974 Біздің естеліктеріміз Х. Кей Дьял Дейзи Миллер Питер Богданович Sugarland Express Стивен Спилберг
1973 Американдық граффити Джордж Лукас Үздік монтаж үшін «Оскар» номинациясы (Марсия Лукаспен бірге) Қағаз Ай Питер Богданович Кантри әнін орындаңыз Джек Маккалум
1972 Не болып жатыр, доктор? Питер Богданович
1969 Орташа салқын Хаскелл Векслер Пол Голдинг редакциялық консультант ретінде көрсетілген.