Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кеңес Одағы құрылғаннан бері рациондау екі рет енгізілді, екеуі де экономикалық қиындықтар туған кезде болды.
Rationing in the Soviet Union was introduced twice since its creation, both instances during periods of economical hardships.
1931-1935 жылдар
1931 жылы Политбюро азық-түлік және негізгі тауарлар үшін бірыңғай нормативтік жүйені, сондай-ақ бүкіл КСРО бойынша қолданылатын рациондық нормаларды енгізді. Наннан өзге, қант, шай, май, сары май, ет және жұмыртқа сияқты басқа да азық-түлік тауарларына рациондық нормалар қолданылды. Рациондық жүйе 1935 жылға дейін сақталды, ол алты негізгі кезеңде аяқталды. 1931 жылдың мамыр айынан бастап көптеген өнеркәсіптік тұтыну тауарлары рациондық жүйеден алынып тасталды. 1932 жылдың наурыз-сәуір айлары аралығында кейбір азық-түлік тауарлары рациондық жүйеден шығарыла бастады. 1932-1934 жылдары азық-түлік пен тұтыну тауарларына бағалар көтерілді. Мемлекет осы тауарларды жоғары бағамен, рациондық жүйеден тыс сатуды ұлғайта бастады. 1935 жылдың басында нанға рациондық норма жойылды, ал 1935 жылдың қазан айында барлық азық-түлік тауарларына рациондық норма тоқтатылды. Рациондық жүйе 1936 жылдың 1 қаңтарында барлық өнеркәсіптік тауарларға рациондық норма жойылған кезде ресми түрде аяқталды. Ресейде жұмыс істейтін шетелдік мамандар жеке құрылған "Инснаб" ұйымы арқылы жабдықталды.
In 1931, the Politburo introduced a unified rationing system for foodstuffs and basic commodities and norms of rationing applied throughout the entire USSR. Besides bread, rationing applied to other foodstuffs, including products like sugar, tea, oil, butter, meat, and eggs. The rationing existed up to 1935, ending in six main stages. Beginning in May 1931, most industrial consumer goods were removed from the rationing system. Then, between March and April 1932, some food items began being removed from the rationing system. From 1932 to 1934, ration prices of foodstuffs and consumer goods were increased. The state also began selling increasing amounts of these goods off the rations at higher prices. At the beginning of 1935, the rationing of bread was abolished, followed by the end of rationing of all foodstuffs in October 1935. Rationing officially came to an end on January 1, 1936 when rationing of all industrial goods was abolished. Foreign specialists employed in Russia were supplied through a separately established organization Insnab.
Перестройка
Соңғы, 12-ші бесжылдық жоспар, кезеңнің өзінде өткен қайта құру дәуірі бақылаусыз экономикалық төмендеумен аяқталды, нәтижесінде барлық Одақ республикаларында түрлі азық-түлік пен тауарлардың нормативтері енгізілді.
The last, 12th Five Year Plan that fell within the perestroika period ended with uncontrolled economical degradation, resulted in part in various ways of rationing in all Union republics.
Ақшаны үлестіру
Перестройка ақшаны бөлудің ерекше түрін жасады. 1990 жылы Белоруссия "Тұтынушы карточкасын" енгізді, ол 20, 75, 100, 200 және 300 рубльдік әртүрлі номиналды купондарға бөлінген қағаз парағынан тұрды. Бұл купондар тұтыну тауарларының белгілі бір түрлерін сатып алу кезінде нақты ақшамен қоса қабылданатын болды. Купондардың қорғанысы өте нашар болды және оларды қазіргі заманғы түсті көшірмелер арқылы оңай жалғандауға болады. (Көшірме жасау машиналары КСРО-да сирек кездесетін және КГБ-ның қатаң бақылауында болғандықтан, жалғандау белгілі бір деңгейде шектелді, бірақ толығымен жойылмады). Купондар жалақымен бірге жұмыс орындарында таратылып, есеп бөлімінің мөрі мен қолтаңбасымен бекітілуі тиіс болды. Бұл, әсіресе шетелге қайта сату арқылы пайда табудан қорғануға бағытталған шара еді. Сол кезде азық-түлік және сусын сатып алуға қолданылатын купондар "талон" деп аталды ("талон", "билет"). Әрбір талон купоны белгілі бір айға арналған және әртүрлі түспен боялған.
Perestroika produced a unique type of rationing: rationing of money. In 1990, Byelorussia introduced a "Consumer's Card", which was a paper sheet sectioned into tear off coupons with various designated monetary values: 20, 75, 100, 200, and 300 roubles. These coupons were required in addition to real money when purchasing certain categories of consumer goods. The coupons had next to no protection and could be easily counterfeited on modern colour copiers. (Copiers were scarce in the Soviet Union and under strict control of KGB, which to an extent limited, but did not eliminate, forging). The coupons were distributed at workplaces together with salary and had to bear the accountant's department stamp and signatures. This was an attempt to protect from profiteering, especially from profiteering by resales abroad. During that time, coupons or tickets used for buying food and drinks were known as талон (talon, "ticket"). Each talon coupon was available for a certain month, and had a different colour.