Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс нацисі, гаулейтер, СС обергруппенфюрер Вильгельм Мурр (16 желтоқсан 1888 – 14 мамыр 1945) – нацистік Германия саясаткері. 1928 жылдан өліміне дейін Вюртемберг-Гогенцоллерн аймағының гаулейтері болды, ал 1933 жылдың басынан Вюртемберг мемлекеттік президенті және рейхстаттальтер (рейх губернаторы) лауазымдарын атқарды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде партиялық қызметтерімен қатар СС обергруппенфюрер шеніне дейін көтерілді. Соғыс аяқталғанда французтардың тұтқынында у ішіп, өз-өзіне қол жұмсады.
German Nazi, Gauleiter, SS Obergruppenführer
Wilhelm Murr (16 December 1888 – 14 May 1945) was a Nazi German politician. From 1928 until his death he was Gauleiter of Gau Württemberg Hohenzollern, and from early 1933 held the offices of State President and Reichsstatthalter (Reich Governor) of Württemberg. During World War II he also rose to the rank of SS Obergruppenführer in addition to his Party posts. At war's end he committed suicide with poison while in French custody.
Ерте өмір
Мюрр Эсслинген-ам-Неккар қаласында дүниеге келген. Ол Эсслинген қаласында кедейлікте өсіп, 14 жасында ата-анасынан айырылды. Ол 7-сыныпқа дейін халық мектебінде оқыды. Коммерциялық білім алғаннан кейін 1908 жылдан 1910 жылға дейін әскери қызметтен өтті, содан кейін Esslingen Maschinenfabrik-те сатушы болып жұмыс істеді. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол барлық майданда қызмет етті, вице-фельдвебель (1-сыныпты сержант) шеніне дейін көтерілді, жараланды және 2-сыныпты Темір крест орденімен марапатталды. 1918 жылы Котбустағы әскери госпитальде жарақаттанып соғыстың соңына дейін жетті және 1919 жылдың наурыз айында запасқа шығарылды. Мюрр Deutschnationaler Handlungsgehilfen Verband ("Германияның ұлттық сауда қызметкерлерінің одағы"; DHV) ұйымына белсенді қатысты, ол соғысқа дейін қосылған, ұлтшыл, оңшыл және антисемиттік бағыттағы қызметкерлер одағы болатын. Сол жерде ол антисемит Теодор Фричтің еңбектерімен танысып, олардың күшті ықпалына іледі. Осы кезеңде ол Веймар Республикасындағы ең ірі, белсенді және ықпалды антисемиттік ұйым – Deutschvölkischer Schutz und Trutzbund қатарына қосылды. Содан кейін 1923 жылдың жазында НСДАП-қа қосылды, ал партия уақытша тыйым салынғаннан кейін 1925 жылдың тамызында қайтадан қатарына енді. Ол жұмыс орнында партияға жаңа мүшелерді ынтамен тартып әкелді. 1927 жылдың қыркүйегінде бір жұмысшы газеті Мюррдің жалғыз мақсаты "жұмысқа хакенкрейцтерді ('бұрыш крестіне табынушылар') жасырын кіргізу" екенін сынап жазды. Осы уақытта Мюрр кейіннен нацистік Хайльбронн округ жетекшісі болған Рихард Драузбен танысты, оған Мюрр көбінесе демеушілік көрсетті.
Murr was born in Esslingen am Neckar. He grew up in Esslingen in poverty and lost both parents at the age of 14. He attended the Volksschule up to the 7th class. After commercial training, he completed military service from 1908 to 1910 and then worked as a salesman at the Maschinenfabrik Esslingen. During the First World War he served on all fronts, advanced to the rank of Vize Feldwebel (Sergeant 1st Class), was wounded in action and received the Iron Cross, 2nd class. He spent the end of the war in 1918 injured in a military hospital in Cottbus and was discharged in March 1919. Murr became deeply involved in the Deutschnationaler Handlungsgehilfen Verband ("German National Trade Assistants' Union"; DHV), a völkisch, rightwing, anti Semitic employees' union that he had joined even before the war. There he came into contact with the anti Semite Theodor Fritsch's writings and was greatly influenced by them. Around this time he also joined the Deutschvölkischer Schutz und Trutzbund, the largest, most active and most influential anti Semitic organization in the Weimar Republic. He then joined the NSDAP in the summer of 1923, and after the Party was temporarily banned, he joined it again in August 1925. He eagerly recruited new members to the party at his workplace. A workers' newspaper criticized him in September 1927, saying that Murr's only job there was "to smuggle Hakenkreuzler ('crooked cross devotees') into the works". It was also at this time that Murr got to know Richard Drauz, the later Nazi Kreisleiter of Heilbronn, whom Murr often patronized.
Билікке көтерілу
Партия ішіндегі қатал күрес нәтижесінде, қатыгез және принципсіз әдістерімен көзге түскен Эсслингеннің жергілікті жетекшісі Мурр, НСДАП-тың гауляйтері Эуген Мундерді биліктен ығыстыра алды. 1928 жылдың 1 ақпанында Адольф Гитлер Муррды Вюртемберг-Гогенцоллерндегі НСДАП гауляйтеріне тағайындады. Оның тағылымдама жолындағы қарсыласы Кристиан Мергенталер болды. Мурр, Вюртембергте Гитлер мен Партияға қатаң бағыну арқылы өзінің беделін нығайта алды. 1930 жылдың қазанында ол машина жасау зауытындағы жұмысын тастап, Партияға толық уақыт жұмыс істей бастады. Вюртембергте НСДАП-тың мүшелік саны мен қаржылық жағдайы жақсарды. 1931 жылдың басында Мурр жеке насихат газетін, NS Kurier-ді шығарды, онда ол көптеген редакциялық мақалалар жариялады. Бұл мақалалар аса терең болмаса да, 1945 жылға дейін Партияның ресми бағытын адал түрде жеткізді. 1930 жылдың күзінде өткен жалпы сайлауда Мурр 31-ші сайлау округінен (Вюртемберг) НСДАП-тан Рейхстаг депутаты болып сайланды. Нацистер билікті басып алғаннан кейін және нацистік қысым астында Вюртемберг Ландтагы Муррды Вюртембергтің жаңа мемлекеттік президенті етіп сайлады, осылайша ол өзінің тағы бір саяси қарсыласы Эуген Болцты ығыстырды. Мурр сонымен бірге ішкі істер және экономика министрліктерін де басқарды. 1933 жылдың 6 мамырында Мурр Вюртембергте жаңадан құрылған Рейхсштатхальтер (Рейх губернаторы) лауазымына тағайындалды; Вюртемберг мемлекеттік президентінің лауазымы жойылды және Ландтагтың барлық функциясы алынып тасталды. Оның бәсекелесі Мергенталер, 1932 жылдың басынан бері Ландтаг президенті болғандықтан, Муррдың премьер-министрі, сондай-ақ мәдениет және әділет министрі болды. Муррдың айқын зияткерлік кемшіліктері «халыққа жақын» деп көрсетілді және нацистік пропагандада «халықтың адамы» деп сипатталды. Алайда, Йозеф Геббельс 1933 жылдың 31 шілдесіндегі күнделік жазбасында Муррды «жаңа бай әлеуметтік өрлеуші» деп сипаттады. 1935 жылдың 4 қыркүйегінде Мурр Ханс Франктің неміс құқығы академиясына қабылданды. Муррдың басқаруы ұсақ-түйек қатыгездігімен ерекшеленді. 1938 жылы Мурр Роттенбург епископы Иоганнес Баптиста Шпролльдің Австрияның Германиямен бірігуі туралы міндетті референдумға қатыспағанын білгенде, ол газеттерде мақалалар жариялап, демонстрациялар ұйымдастырды, нәтижесінде епископ провинциядан Баварияға қуылды.
After fierce intra party fighting, the local Esslingen leader Murr, who attracted attention for his ruthless and unscrupulous methods, was able to oust the incumbent NSDAP Gauleiter Eugen Munder from power. On 1 February 1928, Adolf Hitler appointed Murr to NSDAP Gauleiter in Württemberg Hohenzollern. Another of his rivals he managed to bypass for promotion was Christian Mergenthaler. Murr was able to consolidate his position in Württemberg through strict subordination to Hitler and the Party. In October 1930, he gave up his job at the machine factory and began working full time for the Party. The NSDAP's membership numbers and financial situation in Württemberg improved. Early in 1931 Murr introduced his own propaganda newspaper, the NS Kurier, in which he published numerous editorials which, if not intellectually brilliant, faithfully gave the official party line right up until 1945. In the general elections of autumn 1930, Murr was elected a member of the Reichstag for the NSDAP in electoral district 31 (Württemberg). After the Nazis seized power and under Nazi pressure, the Württemberg Landtag chose Murr as Württemberg's new State President, thereby leading him to succeed his other political foe, Eugen Bolz. Murr also took over the Interior and Economic Affairs Ministries at the same time. On 6 May 1933, Murr was appointed to the newly created position of Reichsstatthalter (Reich Governor) in Württemberg; the office of Württemberg State President was abolished and the Landtag deprived of any function. His rival Mergenthaler, since early 1932 already Landtag president, became Murr's Prime Minister as well as Culture and Justice Minister. Murr's obvious intellectual shortcomings were touted as "populist" and he was described in Nazi propaganda as a "Man of the People". Joseph Goebbels, however, described Murr in a diary entry from 31 July 1933 as a "nouveau riche social climber." On 4 September 1935, Murr was named to Hans Frank's Academy for German Law. Murr's governance was notable for its petty ruthlessness. When Murr found out in 1938 that the Bishop of Rottenburg, Johannes Baptista Sproll, had not participated in the compulsory referendum on Austria's union with Germany, he initiated a campaign of newspaper articles and organized demonstrations which forced the bishop out of the province to Bavaria.
Екінші дүниежүзілік соғыс
1939 жылдың қыркүйегінде соғыс басталғанда Мюрр Веркрейс V (әскери округ) рейхс қорғаныс комиссары болып тағайындалды, оған оның Гау ғана емес, сонымен қатар көрші Гау Баден да кірді. Бұл оған зор билік берді, себебі әскери және азаматтық әкімшіліктің маңызды салалары енді тікелей немесе, кем дегенде, факті бойынша оның тікелей бақылауына бағынды. Вюртембергте Мурр мен оның агенттерінің келісімінсіз ештеңе істелмеді. 1934 жылдан бері СС мүшесі болған ол 1942 жылдың 30 қаңтарында СС Obergruppenführer шеніне көтерілді. Муррдың Фюрер мен Партияның бұйрықтарын сөзсіз орындауының нәтижесінде Вюртембергте еврейлер мен психикалық ауруларға қарсы Холокост оңай жүзеге асты. 1942 жылдың 16 қарашасында Рейх қорғаныс комиссарларының құзыреті Веркрейстен Гау деңгейіне ауыстырылды, ал Мюрр тек өзінің Гау комиссары болып қалды. 1943 жылы Штутгартқа жасалған әуе шабуылдарының күшеюінен кейін Мурр жаман соңның басталатынын сезді. Ол Штутгартты эвакуациялау шараларын құпия түрде дайындады, бірақ Гитлер мен Геббельстің адал өкілі ретінде әрі қарай танылды. 1944 жылдың қаңтар айының соңында Муррдың жалғыз ұлы Винфрид, Бельгиядағы Вафен СС қатарында қызмет етіп жүргенде, зорлау ісіне қатысқаны үшін әскери соттан қашып, 21 жасында өзін-өзі атып өлтірді. Бұл жағдайға қарамастан, Мурр Гитлерге деген адалдығынан айнымады, тіпті 1 наурызда Фюрерге өзінің қызметін жалғастыратынын уәделеді.
When war began in September 1939, Murr was appointed Reich Defense Commissioner of Wehrkreis (Military District) V, which included not only his Gau, but neighboring Gau Baden. This brought him enormous power, as important sectors of military and civil administration were now directly or at least de facto subject to his direct control. Virtually nothing could happen in Württemberg without the consent of Murr or his agents. A member of the SS since 1934, he was promoted to SS Obergruppenführer on 30 January 1942. The Holocaust carried out against Jews and the mentally ill went ahead smoothly in Württemberg thanks to Murr carrying out the Führer's and the Party's orders unconditionally. On 16 November 1942, the jurisdiction of the Reich Defense Commissioners was changed from the Wehrkreis to the Gau level, and Murr remained Commissioner for only his Gau. After the increasing severity of air raids on Stuttgart in 1943, Murr had the first inkling of a nasty end. He secretly prepared evacuation measures for Stuttgart, but remained a faithful spokesman for Hitler and Goebbels in public. Even when late in January 1944 Murr's only son Winfried, deployed with the Waffen SS in Belgium, shot himself at the age of 21 to forestall court martial proceedings for rape, Murr did not bring his loyalty to Hitler into question, going so far as to assure the Führer on 1 March that he would continue in his service.
Соғыс аяқталып, одан кейінгі кезең
1944 жылдың желтоқсанында Муррдың Штутгартты эвакуациялау жоспары белгілі болғанда, қаланың қиратылуы және халықтың күніне 20 шақырымдық қашықтыққа оңтүстік-шығысқа қарай шерумен жүргізілуі көзделген. Бұл жайтқа наразылық туды және Мурр 1945 жылдың наурыз айына дейін жоспардан бас тартты. 10 сәуірде ол қаланы барынша қорғауға шақырды және өлім жазасы мен отбасын ұстау (Sippenhaft) қатерімен танк тұзақтарын жоюға немесе ақ туларды көтеруге тыйым салды. Дегенмен, Мурр 19 сәуірде әйелі және басқа серіктерімен бірге жалған есіммен Штутгарттан қашып кетті. Шелклинген, Кислег, Ванген-им-Алгау, Крессбронн-ам-Бодензее және басқа да аялдамалар арқылы босқындар колоннасы ақырында Австрияның Ворльберг провинциясындағы Үлкен Вальсер аңғарына жетті. Мурр, оның әйелі және екі көмекшісі 12 мамырға дейін Альп тауларындағы Биберахер Хюттеде болды, содан кейін Шрокенге қарап тұрған тау шатырына көшіп барды. 13 мамырда оларды француз әскерлері тұтқындады, Мурр өзін "Вальтер Мюллер" деп таныстырды. Тұтқындалғандар алдымен Шоппернауға, содан кейін Ворльбергтегі Эггке жеткізілді, онда Мурр мен оның әйелі өздерімен бірге алып келген у капсулаларын қолданып, өз-өзіне қол жұмсады. Екеуі де Эггтегі зиратқа жерленді. Американдық оккупациялық әскерлер Муррді АҚШ-тың ұсынылып отырған директиваларына сәйкес, әлеуетті соғыс қылмыскерлерінің тізіміне енгізді және оны іздестірді. Американдықтар мен француздар Муррдің қайтыс болуы мүмкін деген күдікке ілікті және Вюртемберг полициясы оларды Эггке жеткізген дәлелдерді тапты. 1946 жылдың 16 сәуірінде "Вальтер Мюллер" және оның әйелінің қабірі ашылды. Бұрынғы тіс дәрігері Муррді тістері арқылы анықтады.
When Murr’s nascent evacuation plans for Stuttgart became known in December 1944, which called for the city to be destroyed and the population led on 20 kilometer per day marches to the southeast, grumbling ensued and Murr gave up the plan by March 1945. On 10 April he called for the city to be defended to the utmost and forbade destruction of tank traps or the raising of white flags under threat of execution and Sippenhaft (detention of an offender's family). However, Murr himself fled Stuttgart on 19 April under a false name together with his wife and other companions. By way of Schelklingen, Kißlegg, Wangen im Allgäu, Kressbronn am Bodensee and further stops, the refugee convoy finally arrived in the Great Walser Valley in the Austrian province of Vorarlberg. Murr, his wife and two aides stayed at the Biberacher Hütte in the Alps until 12 May, then moved into an alpine cabin overlooking Schröcken. There, on 13 May, they were arrested by French troops, to whom Murr identified himself as "Walter Müller". The arrestees were first taken to Schoppernau, then to Egg, in Vorarlberg, where Murr and his wife committed suicide using poison capsules they had carried with them. Both were buried in the graveyard at Egg. The American occupiers had put Murr on their List of Potential War Criminals under Proposed US Policy Directives and were searching for him. The Americans and the French soon came to suspect that Murr might be dead, and with the Württemberg police found evidence that led them to Egg. On 16 April 1946, the grave of "Walter Müller" and his wife was opened. His former dentist uniquely identified Murr on the basis of his teeth.