Хорватиялық жаңа фашистік ұйым және "Бугойно" тобының трагедиясы
Bugojno group
Хорватиялық жаңа фашистік ұйым: 1972 ж. Югославияға бүлік тудыру үшін енген "Бугойно тобының" тарихы. 18 мүшесі қаза болды, біреуі соғыста қайтыс болды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Хорват жаңафашистік ұйымы
Croatian neo fascist organization
Бугойно тобы – 20 маусым 1972 жылы Югославия Социалистік Федеративтік Республикасына (ЮСФР) еніп, социалистік Югославия үкіметіне қарсы көтеріліс тудыру мақсатымен құрылған хорват сепаратистік бүлікшілер тобына берілген атау. Олардың жоспарлары орындалмады. Қатысқан 19 адамның барлығы, біреуін қоспағанда, кейіннен өлтірілді немесе атылды. Бір ғана ерекшелік – 21 жасар Людвиг Павлович, оның жазасы жас кезіне байланысты жеңілдетілді. 1990 жылы түрмеден босатылып, келесі жылы Хорватия Тәуелсіздік соғысында қаза тапты.
The Bugojno group was the name given to a Croatian separatist insurgent cell which was infiltrated into SFR Yugoslavia on 20 June 1972 to spark a rebellion against the socialist Yugoslav government. Their plans failed. Of the 19 men involved, all but one of them were killed or executed afterwards. The sole exception was 21 year old Ludvig Pavlovic, whose death was commuted due to his young age. He was released from prison in 1990, only to be killed in the Croatian War of Independence the following year.
Өмірбаян
Бугойно тобы Хорват революциялық бауырластығы (Hrvatsko revolucionarno bratstvo немесе HRB) тарапынан ұйымдастырылды. HRB 1961 жылы Австралияда құрылып, Еуропа мен АҚШ-та қызмет етті. HRB-ның негізгі принципі – Хорватияның Югославиядан бөлініп шығуы және әскери күш қолдану арқылы Тәуелсіз Хорватия мемлекетін қайта орнату болды.
The Bugojno group was organized by the Croatian Revolutionary Brotherhood (Hrvatsko revolucionarno bratstvo or HRB). The HRB was formed in Australia in 1961 and was active in Europe and the United States. The founding principle of the HRB was the separation of Croatia from Yugoslavia, and the reestablishment of the Independent State of Croatia through the use of military force.
Феникс операциясы
1971 жылы Хорватия көктемі қозғалысы басылғаннан кейін, ХРБ Хорватияда қарулы көтеріліс бастауға мүмкіндік беретін саяси ахуалдың қалыптасқанына сенді. Ықшам дайындықтан кейін ХРБ жеке құрамын, қару-жарағын және қаржысын көтеріліс бастауға алғашқы топты қолдау үшін ұйымдастырды. Көптеген жауынгерлер мен қаржы Австралиядан келді, ал қарулы оқыту Батыс Германияда жүзеге асырылды. Австриядағы қысқа дайындықтан соң, 19 адамнан тұратын топ 1972 жылғы 20 маусымда жүк көлігімен (кейіннен жүргізушісі оларды полицияға хабарлаған) Дравоград арқылы Югославияға өтті. Югославияның аумақтық қорғаныс бөлімдері оларды іздеу үшін дереу кең ауқымды іздеу жұмыстарын бастады. Топқа Босния қаласы Бугойноның аты берілді, себебі олардың мақсаты қаланың оңтүстігіндегі Радуша тауына жету болды. Хорват жауынгерлері бұл операцияны "Феникс" деп атады, ал Югославия күштері жүргізген қарсы көтеріліс операциясы "Радуша 72" кодын алды. 19 адамның 6-сы Австралия азаматы болды, ал тағы үш адам Австралияда тұрған. Олар – Адольф және Амброз Андрич ағайындылары, сондай-ақ Филип Бешлић, Илия Главаш, Илия Ловрић, Паво Вегар, Джуро Хорват, Вейсил Кешић және Мирко Власнович. Топтың қалған мүшелері Виктор Канциянич, Петар Бакула, Людвиг Павлович, Стипе Любас, Владо Милетич, Винко Кнез, Иван Прлич, Никола Антунац, Видак Бунтич және Вили Эршег болды. Тағы екі хорват австралиялық ХРБ мүшесі Бугойноға шабуылға қатысуға шақырылған, бірақ полицияның араласуына байланысты олар қатыса алмады. Кейін Хорватия Тәуелсіздік соғысындағы HOS күштерінің командирі болған Блаж Кральевич Мельбурнда маскүнемдік үшін тұтқындалды, ал Зденко Маринчич Франкфурт әуежайында ойыншық коаланың ішінде жасырылған тапаншасымен және төрт дыбыс басу құрылғысымен ұсталды. Әкесі Блейбург репатриациясынан аман қалған усташ сарбазы болған Маринчич Австралияға қайтарылып, алты айға түрмеге жабылды.
After the suppression of the Croatian Spring movement in 1971, the HRB believed that there existed in Croatia a political climate which would support the beginning of an armed rebellion. After short preparations, the HRB organized their personnel, weapons and funding to support an initial group to start a rebellion. Most of the fighters and money came from Australia while the armed training was done in West Germany. After a short preparation in Austria, the 19 member group traveled through Dravograd into Yugoslavia by truck (the driver of which later reported them to police), on 20 June 1972. The Yugoslav territorial defense units soon began a massive search to find them. The group was named after the Bosnian town of Bugojno, as their goal was to reach the Raduša mountain south of the town. The operation was called "Phoenix" by the Croatian militants, while the counterinsurgency operation carried out by the Yugoslav forces bore the codename "Raduša 72". Of the 19 men, six were Australian citizens and a further three had lived in Australia. These were brothers, Adolf and Ambroz Andrić together with Filip Bešlić, Ilija Glavaš, Ilija Lovrić, Pavo Vegar, Đuro Horvat, Vejsil Keškić and Mirko Vlasnović. The other members of the group were Viktor Kancijanić, Petar Bakula, Ludvig Pavlović, Stipe Ljubas, Vlado Miletić, Vinko Knez, Ivan Prlić, Nikola Antunac, Vidak Buntić and Vili Eršeg. Two other Croatian Australian members of the HRB had been recruited for the Bugojno incursion but police action prevented their participation. Blaž Kraljević, who later became the commander of the HOS forces in the Croatian War of Independence, was arrested in Melbourne for liquor offences, while Zdenko Marinčic had been stopped at Frankfurt Airport with a firearm and four silencers hidden inside a toy koala. Marinčic, whose father was an Ustaša soldier that survived the Bleiburg repatriations, was sent back to Australia where he was jailed for six months.
Негізгі іс-шаралар
Югослав армиясының арнайы күштері болған жоқ, және іздеу жұмыстарына тек 30 000-ға жуық нашар даярланған мерзімді қызметшілер мен резервтік бөлімшелерге ғана сүйенді. Бір құпия хабар берушінің көмегімен Бугойно тобы 1972 жылдың 24 шілдесіне дейін ұсталды.
The Yugoslav Army had no special forces at its disposal, and relied exclusively on some 30,000 poorly trained conscript soldiers and reservists units for the search. With the help of an informer the Bugojno group was eventually apprehended by 24 July 1972.
Салдары
Югославиялықтардың 13-і қаза тауып, 14-і жараланды. Топтың 19 мүшесінің 15-і қаза болды, оның 10-ы ұрыс кезінде, ал 5-і тапсырғаннан кейін дарға асылды. Топтың соңғы төрт мүшесі тұтқындалып, 1972 жылдың 21 желтоқсанында сотталып, жазаланды. 20 жасқа жуық Людвиг Павловичтің өлім жазасы жасына байланысты 20 жыл түрме жазасына ауыстырылды, ал қалған үшеуі – Дюро Хорват, Бежиль Кешкич және Мирко Власнович 1973 жылдың 17 наурызында Сараево қаласындағы полиция бас штабында ату арқылы жазаланды. Оқиғадан кейін көп ұзамай Австралияда HRB мүшелеріне жасалған полиция шабуылдары бұрынғы усташа офицері Сречко Ровердің Бугойноға жасалған шабуылды ұйымдастыруда маңызды рөл атқарғанын көрсетті.
The Yugoslav losses were 13 killed in action and 14 wounded. Of the 19 members of the group, 15 were killed, 10 in action, whilst 5 were summarily executed after having surrendered. The last four members of the group were captured, tried and sentenced on December 21, 1972. Ludvig Pavlović, who was in his early 20s, had his death sentence commuted to 20 years in prison due to his age, and the remaining three, Djuro Horvat, Bejil Keškić and Mirko Vlasnović, were executed by firing squad on 17 March 1973, at the Police headquarters in Sarajevo. Police raids conducted on HRB members in Australia not long after the incident showed strong evidence that former Ustaša officer, Srećko Rover, played a major role in organising the Bugojno incursion.