Кіріспе

Австриялық кондитерлік өнімдерінің желісі Manner – бұл австриялық Josef Manner & Comp AG конгломератының кондитерлік өнімдерінің желісі. 1890 жылы құрылған компания кондитерлік өнімдердің кең ассортиментін шығарады. Оларға вафлилер, ұзақ сақтауға арналған кондитерлік өнімдер, шоколад негізіндегі кондитерлік өнімдер, тәттілер, какао және түрлі маусымдық өнімдер кіреді. Компанияның ең танымал өнімі – 1898 жылы таныстырылған «Неаполитан вафлилері». Олар 47 x 17 x 17 мм өлшемді жаңғақ креммен толтырылған он вафлиден тұратын блоктарда сатылады. Жаңғақтар бастапқыда Италияның Неаполь аймағынан импортталған, сондықтан осылай аталған. Негізгі рецепті бүгінгі күнге дейін өзгеріссіз сақталып келеді. Компанияның логотипі – Венадағы Сент-Стефан соборының суреті. Бұл 1890 жылдарға дейін барады, сол кезде Жозеф Маннер (1865–1947) собордың қасында өзінің алғашқы дүкенін ашқан. Вена архиепархиясы мен Manner компаниясы компанияның логотипінде соборды пайдалану құқығын беру үшін, собордың құрылысын жөндеу жұмыстарын жүргізетін бір тас қалаушының жалақысын қаржыландыруға келісім жасады.

Алдыңғы қатарлы кондитерлік компанияға айналу

Тәжірибелі кәсіпкер Йозеф Маннер Венадағы Стефанплацта шағын дүкен ашқан, онда шоколад және інжу кофе ұсынған. Маннер Маргаретендегі шағын шоколад өндірушінің концессиясын және үй-жайын сатып алып, 1890 жылдың 1 наурызында ағаларымен бірге "Йозеф Маннер шоколад фабрикасын" құрды. Алты айдан кейін олар Херналсқа көшіп барды. 1897 жылға қарай компанияда 100 қызметкер жұмыс істеді. 1898 жылы "Маннер кесімі" ойлап табылды. 1900 жылы Иоганн Георг Ридл компанияның жартысына иелік етіп, бүгінге дейін жалғасып келе жатқан отбасылардың ынтымақтастығының негізін қалады. 1935 жылғы экономикалық дағдарыстың шектеулеріне байланысты компания акционерлік капиталын 6 миллионнан 4,5 миллион шиллингке дейін азайтуға мәжбүр болды, ал компанияның негізін қалаушы Йозеф Маннер сол жылы операциялық басқарудан қол үзді.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Ұлттық социалистік кезеңде Маннер Вермахттың тапсырыстарынан, еврей мүлігін "арияландырудан" және мәжбүрлі еңбекшілерді пайдаланудан пайда тапты. Барлық қысқартуларға қарамастан, Екінші дүниежүзілік соғыста өсім тіркелді, ал 1939 қаржы жылы "жалпы алғанда қанағаттанарлық" деп бағаланды. 1941 қаржы жылында 3,3 миллион рейхсмарка табыс алынды және 6% дивиденд таралды. Карл Маннердің сөзіне сәйкес, компания "армиялық жеткізуші" ретінде тағайындалды және неміс Вермахты әскерлері үшін шоколад пен печенье өндірді, ал Люфтваффе ұшқыштары үшін "Fliegerschokolade" деп белгілі Scho Ka Kola өндірілді. Ол кезде Маннер соғыс кезеңіндегі кәсіпорын болып есептелді және 1945 жылға дейін какао бұршақтарымен қамтамасыз етілді. Компанияны ұлттық социалистік жұмыс басқарушысы басқарды, ал компанияның негізін қалаушының ұлы техникалық басқарушы ретінде ғана жұмыс істеді. Бомбалау фабрика ғимаратына салыстырмалы түрде аз зақым келтірді. 2005 жылы Австрия Федералдық ескерткіштер кеңсесі Венаның Херналс ауданындағы Wilhelminenstraße 6 мекенжайындағы Маннер ғимаратын ескерткіш ретінде қорғауға алу ниетін білдіргені шу тудырды. Компания басшылығы өндіріс орынды ауыстыру экономикалық себептерге байланысты болады деп мәлімдеді, бұл Вена тұрғындарының көп бөлігінің наразылығын тудырды. Маннер 2004 жылдың маусым айынан бастап Эпископ сарайындағы Стефанплац алаңында фирмалық дүкенін ашты. 2006 жылдың маусым айынан бастап Вена әуежайында да фирмалық дүкен жұмыс істейді. Шетел нарықтарындағы сатуды арттыру мақсатында Маннер Словенияда, Чехияда және Германияда өз өкілдіктерін ашты. 2010 жылы Маннер Зальцбургтегі Резиденцплац алаңында кафесі бар дүкен ашты. 2018 жылдың 10 мамырында Грац қаласының басты алаңында Маннер дүкені ашылды, ал 2019 жылдың 19 шілдесінде Мурпарк сауда орталығында тағы бір дүкен ашылды. 2009 жылы Маннердің жалпы айналымы 155,4 миллион евроны құрады, экспорт үлесі шамамен 55% болды. Бұл 4,496 миллион евро жылдық табыс пен 1,89 миллион евро баланс пайдасы әкелді. 2011 жылдың соңында Маннер Венадағы өндіріс орнын кеңейту жоспарларын жариялады, онда 2015 жылдан бастап вафли өндірісі шоғырландырылатын болады. Сонымен қатар, Перг қаласындағы жерді пайдаланудың болашақ жобалары жасалып жатыр. 2013 жылы шамамен 180 миллион евро пайдаға қол жеткізілді және Вена зауытына шамамен 40 миллион евро инвестицияланды. 2014 жылдың 17 қазанында Херналстағы Маннер зауытының жөндеу жұмыстары жүргізіліп жатқан бөлігі құлады. 2016 жылы өндіріс орындары уақытша Жоғарғы Австриядағы Пергтен Венаға көшірілді. Карл Маннер 2017 жылы қайтыс болғанға дейін компанияны үшінші буын ретінде басқарды. Ол 1970 жылдан бастап компанияның басқарма мүшесі және соңғы кезде қадағалау кеңесінің төрағасы болды. Венадағы зауыт кең ауқымды жөндеуден өтті. Сонымен қатар, Wien Energie компаниясымен бірлесіп, 2017 жылы ауадан шығатын қалдық жылуды пайдалану жүйесі орнатылды, бұл теориялық тұрғыдан 600-ға жуық үйді жылумен қамтамасыз етеді. 2020 жылы Пергтегі зауыт жабылып, одан шыққан жабдықтар Венаға орнатылды.

Тауар белгісі - Қасиетті Степан соборы

Маннер 1889 жылдан бері Венадағы Святой Стефан соборының бейнесін өзінің тауар таңбасы ретінде пайдаланып келеді, оны Йозеф Дилтч жобалаған. 1999 жылдың 17 желтоқсанында Карл Маннер компаниясының еңбегі үшін Святой Стефанның алтын орденімен марапатталды.

Неаполитандық перделер

Неаполитандық шнитте алғаш рет 1898 жылы "Неаполитандық шнитте No. 239" деп тіркелген. Бастапқыда, тілімдер бөлек сатылды. 1924 жылдан бастап «Маннер» вафлилері бес қатардан екі-екіден, барлығы 75 грамм салмақта, алғашқыда бүктемелі қорапта, 1960 жылдан бастап ылғал өткізбейтін алюминий қағаз композиттік фольгадан жасалған, жыртылатын жолағы және тілшесі бар, жалпақ, дерлік шаршы тіктөртбұрыш түрінде ұсынылды.

Сын

2022 жылы Әлеуметтік қорғау министрлігінің тапсырысымен Тұтынушыларды ақпараттандыру қауымдастығы (VKI) сотқа шағымдануы нәтижесінде Вена сауда соты «Манер» өндірушісін қаптамасының шатастыратындығы үшін кінәлі деп тапты (апелляция мүмкіндігі бар). Шағымға сәйкес, бұл алдау, себебі үш түрлі, әр дәмді тілімдер бірдей өлшемдегі қаптарға салынған, олардың екеуі 400 грамм, ал үшінші түрі – «Манер Моцарт Миньон» тек 300 грамм салмақпен сатылады.

Өнімдерді орналастыру

АҚШ-тың "Достар" телесериалында "Мэннер" вафлилері Central Perk кафесінде өнімді жарнамалау мақсатында сатылады. 6-маусымда олар тіреуіште орналасқан және кафе сахналарында көбінесе фоннан жақсы көрінеді. 2003 жылғы "Терминатор 3: Машиналардың көтерілуі" фильмінде Арнольд Шварценеггер сомдаған Терминатор Т-850 "Мэннер" вафлилерінің бір бумасын сатып алады. Бұл өнімді жарнамалау үшін 300 000 евро төленген.

Қызықты деректер

2008 жылдың 16 қазанында Австрия почтасы 500 000 данада Маннердің 1950-ші жылдардағы классикалық жарнамалық мотиві "осылай тамаша" деген марка шығарды. Марканың номиналды құны 0,55 евроны құрайды. Әлемдегі ең үлкен вафли пісіру пеші, тәулігіне 49 тонна өнім шығаратын қуатымен, компанияның Венадағы өндіріс орнында орналасқан. 2014 жылдың 17 шілдесінде Карл Маннердің 85 жасқа толуына бір күн қалғанда, Вена қалалық үйінің залында 8500 пакет Маннершниттен домино қатарына тізіліп, бір соққымен құлады. Бұл әлемдік рекордтық науқанды маркетинг бөлімі Марсель Пюррер басқарды. Карл Маннер 1952 жылы Вена университетінен математика және физика ғылымдарының докторы дәрежесін алып, 1953 жылы 24 жасында компанияға қосылды. 2014 жылдың 17 қазанында Венадағы фабрика ғимаратының бір бөлігі құлағаннан кейін, ол Санкт-Стефан соборының таңбасының беріктігін көрсеткенін және ешкім зардап шекпегенін мәлімдеді. Карл Маннер 2017 жылдың 19 сәуірінде, 88 жасқа жуық шақта қайтыс болды. 2015 жылдың 5 наурызында зауыттың 125 жылдығына орай Маннер: "Ішінара құлаған ғимарат толығымен бұзылды" деді. 2015 жылы Manner cut өндірісі Жоғарғы Австрияға аутсорсингке берілді. 2017 жылға қарай Хернальста жаңа өндіріс орындары салынуы жоспарланған. Құлаудан кейін көптеген машиналар компанияның басқа бөлімдеріне көшірілуі керек болды, ал өндіріс тәулік бойы жұмыс істеуге мәжбүр болды. Велосипед өндірушілер KTM және Stilrad (2013, 2016) Маннер дизайнында велосипедтер шығарды.