Кіріспе

Бес арба (五車, пиньинь: Wǔ Ju) – қытай астрономиясындағы жұлдыздық шоқ.

Кіріспе

Бес жұлдызды қытай шоқжұлдызы, Аурағаның δ жұлдызын (Дельта Аура) қоспағандағыдай. Жапон тілінде Гоша (Бес арба; 五車) деп те аталады.

Сипаттамалары

Бес арба, әлде Аурига деп те аталады, – Тоқты шоқжұлдызымен шектесетін шоқжұлдыз. Бұл шоқжұлдыз бес негізгі жұлдызының бес аспан императорын бейнелеуіне байланысты осылай аталған.

Бес аспан императоры

Бес Аспан Императоры (У Ти) бес элементті көрсетеді. Олардың төртеуі төрт маусымды көрсетеді, ал бесіншісі ортаны, яғни айналалық аймақты көрсетеді. Шығыс Императоры Тай Хао ағаш элементін білдіреді. Солтүстік Императоры от элементін, ал Оңтүстік Императоры су элементін білдіреді. Ортадағы Шао Хао жер элементімен байланысты. Соңында, Батыс Императоры Хуан Ти металл элементін білдіреді. Оларды V-тәрізді жағалы киімдерінен тануға болады, бұл көптеген маңызды құдайларға және олардың орналасқан аймақтарына тән. Бұл императорлар өмір мен өлімді басқарды, сондықтан адамдар оларға құрбандықтар мен сыйлықтар сыйлады. Аспан Императорлары көбінесе айналарда бейнеленеді. Олар сонымен қатар осы дәуірде маңызды болған адамдардың саркофагтарында жиі кездеседі, себебі олар жерлеу рәсімдерінде маңызды рөл атқарды. Бұл императорлардың өмір мен өлімді үнемі бақылау қабілетімен байланысты.

Планеталар

Барлық императорлар белгілі бір планеталармен де бейнеленуі мүмкін, мысалы, Оңтүстік император көбінесе "от жұлдызымен" байланысты, яғни Марс планетасымен. Шығыс императоры Юпитерге балама "ағаш жұлдызымен" байланысты. Венера Батыс императорымен байланысты, себебі Венера "металл жұлдызы" деп аталған. "Су жұлдызы" деп белгілі Меркурий Солтүстік императормен байланысты. Соңында, орталық император "Жер жұлдызы" деп те белгіленеді, ол Сатурн планетасымен де таныс.

Түстер

Императорлардың әрқайсысына тән тағы бір ерекшелік – олардың әрқайсысына сәйкес келетін белгілі бір түс. Шығыс императоры жасыл, оңтүстік – қызыл, орталық – сары, батыс – ақ, солтүстік – қара түспен бейнеленеді. Аспан императорларымен байланысты әр түстің Қытай мәдениетінде өзіндік мағынасы бар. Жасыл түс көктемді, ағашты және қышқыл дәмі бар нәрселерді көрсетеді. Ақ түс металл мен күріш маусымын білдіреді. Ол өткір дәммен де байланысты болуы мүмкін. Қара түс қыс пен су элементін, сондай-ақ тұзды дәмді көрсетеді. Сары түс жермен байланысты және тәтті дәмді білдіреді, себебі ол Орталық императорға тиесілі. Ал қызыл түс жазды, отты және ащы дәмді көрсетеді.