Кіріспе

Француз суретшісі/мүсіншісі/жарық суретшісі (1926–2016)

Франсуа Мореле (30 сәуір 1926 – 10 мамыр 2016) – француз заманауи абстрактілі суретші, мүсінші және жарық суретшісі. Оның ерте туындылары минимализм және концептуалды өнердің бастапқы көрінісі болды, сонымен қатар геометриялық абстрактілі өнер мен постконцептуалды өнердің дамуында маңызды рөл атқарды.

Мансап

Морель 14 жасында Парижде орыс әдебиетін оқып жүргенде натюрморттар салуды бастады. Оқуын аяқтаған соң, 1948 жылы Шоле қаласына оралды, онда COBRA қозғалысының рухында сурет салуын жалғастырды. Фигуративті/бейнелеу туындыларының қысқа мерзімінен кейін, Морель 1950 жылы Макс Биллдің Конкретті өнерімен танысқаннан кейін абстракцияға көшті. Содан кейін Морель қарапайым геометриялық пішіндердің кескіндік тілін қабылдады: сызықтар, шаршылар және үшбұрыштар екі өлшемді композицияларға жиналды. 1960 жылы ол Франсиско Собрино, Горацио Гарсия Росси, Хьюго ДеМарко, Хулио Ле Парк, Жан Пьер Иварал (Виктор Васарелидің ұлы), Жоэль Штайн, Вера Молнар және Франсуа Молнар (соңғы екеуі көп ұзамай топтан шығып кетті) сияқты суретшілермен бірге Groupe de Recherche d’Art Visuel (GRAV) тобының негізін қалаушылардың бірі болды. Осы кезде Морель неоновые шамдармен жұмыс істей бастады. 1960 жылдардан бастап Морель әртүрлі материалдармен (мата, таспа, неон, қабырғалар) жұмыс істеді, соның арқасында көрме алаңын инсталляция және экологиялық өнер суретшілеріне ұқсас тұрғыдан зерттеді. Ол, әсіресе Германия мен Францияда, халықаралық деңгейде танымал болды және Швейцария, Ұлыбритания, Италия, Нидерланды және АҚШ-тағы мемлекеттік және жеке коллекциялар үшін туындылар жасауға шақырылды. Оның бір туындысы Германияның Унна қаласындағы Халықаралық Жарық Өнері Орталығының (CILA) тұрақты коллекциясына кіреді. 2016/2017 жылдары CILA Морельдің Жарық Өнеріне арналған ретроспективасын ұйымдастырды, бұл суретшінің 2016 жылдың мамырында қайтыс болғанға дейін өзі кураторлық жасаған соңғы көрме болды.

Тану

2016 жылдың 10 сәуірінде алғашқы Франсуа Морель сыйлығы (өнер туралы жазбалары үшін тұлғаға берілетін) Филипп Меалльдің қолынан Катерина Миллеге табысталды. Бұл сыйлық жыл сайын Саумрда (Луар аңғары) "Les Journées nationales du Livre et du Vin" (Ұлттық кітап және шарап күндері) аясында, Монсоро заманауи өнер мұражайымен бірлесіп ұсырылады. 2016 жылдың 7 қарашасында Жорж Помпиду орталығы Франсуа Морельдің достары мен жақтастарын лекция кешіне жинады. 2016 жылдың 13 желтоқсанында Монсоро заманауи өнер мұражайы өз қасбетіне "Иілген есіктен есікке" атты туынды орнатты. 2017 жылдың 6 қазанында Шоле өнер және тарих мұражайы Франсуа Морельге арналған бөлме ашты, онда оның әртүрлі туындылары тұрақты түрде көрсетіледі.

Өнер нарығы

2017 жылдан 2020 жылға дейін Морельдің мұрагерлері Леви Горвимен жұмыс істеді, содан кейін Hauser & Wirth галереясына көшті.