Кіріспе

Маделунг деформациясы көбінесе бұрыс пішіндес білектермен және білек сүйектерінің қалыптан ауытқуымен сипатталады және жиі Лери-Вейл дискондростеозымен байланысты. Ол екі жақты (екі білекте) немесе тек бір білектің өзінде кездесуі мүмкін. Бұл деформация соңғы жүз жылда ғана анықталды. Неміс хирургі Отто Вильгельм Маделунг (1846–1926) оны егжей-тегжейлі сипаттағандықтан оның есімімен аталады, бірақ бұрын да басқалар оны атап өткен. Гийом Дюпютрен 1834 жылы, Огюст Нелатон 1847 жылы және Жозеф Франсуа Малгайн 1855 жылы осы деформацияны сипаттаған.

Белгілері мен симптомдары

Бұл сүйектердің қалыптасу бұзылыстарына байланысты, шыбықтың дистальді бөлігінің туа біткен сублюксациясы немесе дислокациясы. Кейде басқа сүйек құрылымдарының шағын ауытқулары кездеседі, көбінесе ауру немесе жарақат салдарынан, мысалы, радиус сүйегінің дистальді ұшының сынуы және дистальді фрагменттің жоғары қарай жылжуы. Деформацияның дәрежесі шыбықтың төменгі ұшының аздап іркілуінен бастап, төменгі радиоульнар буынның толық дислокациясына және қолдың айқын шығуына дейін өзгереді. Ауыр деформациялар радиус сүйегінің туа біткен жоқтығымен немесе гипоплазиясымен байланысты. Бұл аурудың ерлерге шаққанда әйелдерде кездесу жиілігі 1:4 құрайды. Аурудың таралу жиілігі белгісіз, және ешқандай нәсілдік ерекшелік сипатталмаған. Маделунг деформациясы туа біткен ауру саналса да, кейде симптомдар ересек жасқа дейін байқалмайды. Көп жағдайда симптомдар орта балалық шақта пайда болады. Осы жаста шыбық пен радиус сүйегінің алақандық бөлігінің салыстырмалы түрде баяу өсуі деформацияның прогрессивті дамуына алып келеді. Ауыру мен деформация – пациенттердің негізгі шағымдары. Типик клиникалық көрінісі – қысқа қол, радиус сүйегінің алдыңғы бөлігінің иілуі және қолдың шыбыққа қарай жылжуы. Бұрын айтқандай, аурудың ауырлығы әртүрлі, бұл да әртүрлі клиникалық көріністерге әкеледі.

Генетика

Лерри Вейл дискондростозы – әйелдерде көбірек кездесетін псевдоавтосомдық доминантты бұзылыс, ол SHOX генінің мутациясы, жойылуы немесе көшірмесіне байланысты туындайды. SHOX гені қол және аяқ сүйектерінің өсуі мен қалыпқа келуі үшін ерекше маңызды рөл атқарады. SHOX гені X хромосомасының псевдоавтосомалық аймағындағы Xp22.3 жолағында орналасқан, ол X-инактивациясынан тыс қалады. Гомозиготалық SHOX генінің мутациясы Лангер мезомелиялық дисплазиясына алып келеді.

Патогенез

Маделунг қол деформациясы дистальдық радиустағы эпифиздік өсу пластинасының төменгі жағындағы өсудің бұзылуынан туындайды, нәтижесінде айлақ жағы мен қайық сүйегінің жапыраққа қарай еңкейіп орналасуына себеп болады. Бұл қол мен білезіктің жапыраққа қарай жылжуына әкеледі. Шыбық сүйегі тік өсе береді, соның салдарынан артқы жағынан көзге түсетін дистальдық шыбық сүйегі пайда болады. Бұл деформация көбінесе жасөспірім қыздарда кездеседі, олар ауырсыну, қозғалыс шектелуі және деформация шағымдарымен келеді. Оның себебі көбінесе генетикалық болып келеді және мезомелиялық нанышамен және Х хромосомасындағы мутациямен байланысты. Деформацияны хирургиялық жолмен түзетуге талпынуға болады, бұл деформацияға себеп болатын сүйекті және "Викерс байламасы" деп аталатын талшықты жолақты түзетуді қамтиды. Бұл - білезіктегі айлақ сүйегі мен радиус арасында қалыптасқан аномальді байлама, Маделунг деформациясының 91% жағдайында кездеседі.

Диагностика

Диагноз көбінесе рентген суреті арқылы расталады.

Хирургиялық емес

Алғашқы емдеу әдістері консервативті болып табылады, яғни ыстық немесе суық компресстер, демалыс және қабынуға қарсы препараттар қолданылады. Егер жақсару болмаса, бұрылған қолды түзу ұстау үшін шина немесе тірек пайдаланылуы мүмкін. Егер консервативті емдеудің ешқайсысы тиімді болмаса, хирургиялық араласу тағайындалады.

Епоним

Ол Отто Вильгельм Маделунгтің құрметіне аталған.