Кіріспе

Виктор Владимирович Соколов (21 ақпан 1947 - 12 наурыз 2006) – орыс-американдық, бұрынғы совет диссиденті, журналист және шығыс православие діни қызметкері. Ол Кеңес үкіметін сынаған мақалалар жазып, оларды Кеңес Одағының ішінде және шетелде жасырын түрде таратқан. 1975 жылы АҚШ-қа көшіп кеткеннен кейін, 1976 жылғы 7 қыркүйектегі Жоғарғы Кеңес Президиумының қаулысымен "Кеңес азаматының мәртебесін түсірген қызметтері" үшін Кеңес азаматтығынан айырылды. Ол сол кезде осылай жазаланған бесінші адам болды, олардың ішінде Александр Солженицын де бар. 1984 жылы дін қызметкеріне тоғыстырылды.

Ерте өмір және диссиденттік белсенділігі

Тверьде (сол кезде Калинин деп аталған) туған Соколов, Кеңес Армиясында міндетті әскери қызметтен өткеннен кейін Мәскеу әдебиет институтын бітіріп, ай сайын жарық көретін әдеби журналда прозашы және редактор болып жұмыс істеді. 1968 жылы ол диссиденттік қозғалысқа қатысып, Чехословакияға жасалған шабуылға қарсы бес совет зиялысының үндеуін көшірді. 1970 жылдардың басында, КГБ-ға белгісіз жазушы ретінде, Ленинградта өткен диссидент жазушының сот процесі туралы құпия түрде хабарлай алды, бұл ақпарат самздат арқылы таратылып, кейін Радио Свобода және Америка Дауысы радиостанцияларында жарияланды. Адам құқықтары қозғалысына белсенді қатысып, "Амнести Интернешнл" халықаралық ұйымының Мәскеу бөлімшесіне қосылғанда, ол биліктің назарына ілігіп, олар оның қызметін қатаң бақылауға алды.

Неке және эмиграция

Соколов 1975 жылы Ресей православие шіркеуінде крещение рәсімінен өтті, көбінесе бұл саяси ниетпен жасалды. Сол жылы ол АҚШ азаматы Барбара Врацқа үйленді, ол сол кезде АҚШ елшілігінде қызмет етті, бірақ оның визасы тамыз айында бітті. Ол күйеуімен бірге АҚШ-қа қайтуға мәжбүр болды, ал ол қараша айында Кеңес үкіметінен оған қосылуға рұқсат алды. АҚШ-та Соколов Калифорния университетінің Санта-Круз қаласындағы озық орыс тілінен оқытушы болып жұмыс істеді, онда ол халықаралық антисоветтік журналдарға жазуын жалғастырды. 1976 жылдың қараша айында ол ата-анасының келуіне рұқсат алу үшін кеңес консулдығына хат жолдады. Бірақ өтінішіне жауап орнына, ол екі ай бұрын Жоғарғы Кеңес оны азаматтығынан айырғаны туралы хабарлама алды. Ол бұл әрекетті "асығыс" деп атады, себебі ол оны "Солженицын, Владимир Максимов, Валерий Чалидзе және Жорес Медведев" деңгейіне қойды, бірақ осы "үлкен құрметке" лайық болуға тырысатынын айтты.

Діндарлық өмір

Уақыт өте келе, оның шіркеу мүшелігі саяси мәселеден гөрі, иман мәселесіне айналды. Соколов 1984 жылы дін қызметкеріне тоғыстырылды, ал 1985 жылы Санкт-Владимир православие теологиялық семинариясын дінтану магистрі дәрежесімен бітірді. Ол бір кезде Канадада, Ванкувердегі (Британдық Колумбия) Киелі Қайта тірілу шіркеуінде қызмет етті, онда Британдық Колумбия университетінде славян зерттеулері бойынша лекторы болып жұмыс істеді, содан кейін 1990 жылдан бастап Буффалодағы Православиелік Әулие Петр мен Пауыл шіркеуінің ректоры болды. 1991 жылы ол Сан-Францискодағы (Калифорния штаты) Киелі Үштік соборының ректоры болып тағайындалды, ол континенттік Америка Құрама Штаттарындағы ең көне православиелік қауымдастық. Ол өте жақсы қызмет етті, ал 2000 жылдың маусым айында Сан-Франциско епископы Тихон оны архиприст дәрежесіне көтерді.

Өлім

2004 жылдың соңында Виктор әкеге өкпедегі жалпақ жасушалы карцинома диагнозы қойылды, ол бұрыннан метастаздалған еді. Ол 2006 жылдың 12 наурызында, Православие күні, 59 жасында қайтыс болды. Оның әйелі Барбара екі жылдан кейін 56 жасында осыған ұқсас аурудан қайтыс болды. (10/12/2008)