Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жаяу жүргіншілер мен велосипедшілерге арналған жер асты өткел
Underpass for pedestrians and cycles
about pedestrian and cyclist underpasses
A subway, also known as an underpass, is a grade separated pedestrian crossing which crosses underneath a road or railway in order to entirely separate pedestrians and cyclists from motor traffic or trains respectively.
Жаяу жүргіншілер мен велосипедшілерге арналған жер асты өткелдер туралы
Underpass for pedestrians and cycles
about pedestrian and cyclist underpasses
A subway, also known as an underpass, is a grade separated pedestrian crossing which crosses underneath a road or railway in order to entirely separate pedestrians and cyclists from motor traffic or trains respectively.
Жер асты өткел, сондай-ақ жер асты жол деп те аталады, бұл жол немесе теміржолдың астынан өтетін, жаяу жүргіншілер мен велосипедшілерді автокөліктерден немесе пойыздардан толыққанды бөліп тұратын, деңгейлерде бөлінген жаяу өткел болып табылады.
Underpass for pedestrians and cycles
about pedestrian and cyclist underpasses
A subway, also known as an underpass, is a grade separated pedestrian crossing which crosses underneath a road or railway in order to entirely separate pedestrians and cyclists from motor traffic or trains respectively.
Терминология
АҚШ-та, Калифорния штатының көлік департаменті және Пенсильвания штатының Гаррисбург, Дунканнон және Вайоминг округтарында метро деп жолдың астынан өтетін жерді білдіреді. Елдің басқа аймақтарында мұндай құрылыстар салынғанда, көбінесе "жаяу өткел" термині қолданылады, себебі Солтүстік Америкада "метро" дегені Нью-Йорк метрополитені немесе Торонто метрополитені сияқты жылдам көлік жүйелерін көрсетеді. Осындай қолданыс Шотландияда да бар, онда Глазго қаласындағы жер асты теміржолы Глазго метросы деп аталады.
In the United States, as used by the California Department of Transportation and in parts of Pennsylvania such as Harrisburg, Duncannon and Wyoming County, subway refers to a depressed road undercrossing. Where they are built elsewhere in the country, the term 'pedestrian underpass' is more likely to be used, because "subway" in North America refers to rapid transit systems such as the New York City Subway or the Toronto Subway. This usage also occurs in Scotland, where the underground railway in Glasgow is referred to as the Glasgow Subway.
Әсерлер
Жаяу жүргіншілерге арналған жер асты жолдар жаяу жүргіншілер мен көлік құралдарының үздірілмей қозғалысын қамтамасыз етеді. Дегенмен, қазіргі заманғы қала құрылысшылары оларды көбінесе соңғы шара ретінде қарастырады, себебі олардың құрылысы қымбатқа түсуі мүмкін, сондай-ақ граффити және қауіпсіздік мәселелерін тудыруы ықтимал. Жаяу жүргіншілер тікелей, жер бетінде жүруге мүмкіндік болған жағдайда, жер асты жолын пайдаланбайды.
Pedestrian underpasses allow for the uninterrupted flow of both pedestrians and vehicle traffic. However, they are normally considered a last resort by modern urban planners as they can be expensive and cause graffiti and security issues. Pedestrians will not use an underpass where a more direct at grade option is available.
Түрлі елдерде қолданылуы
Метролар соғыстан кейінгі еуропалық қала маңындағы және жаңа қалалардың ерекшелігі болып табылады. Ұлыбританиядағы жаңа қала Милтон-Кейнсте жедел жолдар желісімен қатар ортақ пайдалану жолдары жүйесі бар. Желілік жүйедегі көлік қозғалысымен (әдетте жоғары жылдамдықты) қайшылықты азайту үшін қызыл жолдар әдетте желілік жолдардың астында жүреді. Нидерландыда велосипедшілер мен жаяу жүргіншілер үшін астыңғы өткелдер велосипед жолдары ретінде, көбінесе деңгейлі өткелдерді немесе велосипедшілер мен жаяу жүргіншілер өткелдерінің деңгейін ауыстыру үшін салынады. Бильтовен станциясында велосипед жолы мен негізгі жол бұрын темір жолды қиып өткен. Кедергілерді азайту үшін жаңа бөлек жер асты өткелдері салынды, автокөлік қозғалысына белсенді көлік түрлеріне қарағанда ұзақ жол берілді. Гертогенбошта қала айналма жолының тек бір ғана өткелі бар, бірақ жолдың велосипедшілер мен жаяу жүргіншілерге кедергі жасамауын қамтамасыз ету үшін он көпір және он төрт жер асты өткелі бар. Чехияда негізгі қала көшелерінің астына метро салу негізінен 1960 жылдардың ортасынан 1990 жылдардың ортасына дейін танымал болды. 2000 жылдан кейін қаладағы көлік қозғалысын баяулатуға айналып өту жолдары мен айналма жолдар салу және қалалар ішіндегі моторлық көліксіз қозғалысқа басымдық беру үрдісі қалыптасты. Жаяу жүргіншілерге жолды ұзартатын немесе мүгедектер арбасына қол жеткізуді қиындататын жер асты өткелдері мен жаяу жүргіншілер көпірлері енді қабылданылмайды. Сонымен қатар, түсініктілік пен қауіпсіздік сезімі де ескеріледі. Кейбір метролар тоқтатылды, қиратылды, жерленді немесе басқа мақсаттарға жалға берілді. 2022 жылы Праганың жоспарлау және даму институты (IPR) Прага метрополитенін жаңғырту туралы зерттеу дайындады. Қалалық жол басқармасының (TSK) басқаруындағы 123 жер асты өткелінің 30-ын жою, 41-ін берілген аудан үшін кешенді шешімнің бөлігі ретінде бағалау, ал қалғанын қайта жандандыру немесе қайта құру, өздігінен немесе кіру жолдарын өзгертуді қоса алғанда ұсынылды. Негізгі теміржол желісіндегі станцияларда жер асты өткелі немесе жаяу жүргіншілер көпірі арқылы кіру стандартты болып табылады. Қазіргі үрдіс - бастапқыда жолдың бір жағына ғана алып баратын жер асты өткелдерін кеңейтіп, қарсы жағынан да кіруге мүмкіндік беру. Прагадағы негізгі теміржол вокзалында Жижков жағына шығу 2021 жылдың 24 қыркүйегінде салтанатты түрде ашылды. Осындай өзгерістер, мысалы, Оломоуцте (2006), Прага Холешовицеде (2023) және басқаларда жүргізілді. Солтүстік Америка қалаларында метрополитендер Еуропаның ұқсас өлшемі бар қалаларына қарағанда аз таралған. Олар жаяу жүргіншілерге теміржол желісін немесе мемлекетаралық тасжол сияқты қос бағытты жолды кесіп өтуге қажет болған кезде салынады және олар жер асты жылдам транзит жүйелерінің шығыстарында пайда болады, бірақ қарапайым қалалық көшеден өту үшін сирек салынады. Филиппинде бұл термин сондай-ақ жер астынан өту деп аталады және оның екі түрі бар: Макатидегі Аяла даңғылы және Манила қаласында Киапо шіркеуінің маңында, сондай-ақ EDSA және басқа да жолдар бойындағы жаяу жүргіншілерге арналған жер асты өткелдер, және көлік құралдары үшін арналған жер асты өткелдер. Ең алғашқы және ең көрнекті көлік астындағы өткелдердің бірі - Манила қалалық әкімшілігінің алдындағы "Лагуснилад".
Subways are characteristic of European post war suburbs and new towns. In Milton Keynes, a new town in the UK, alongside the grid of expressways are a system of shared use paths known as redways. To reduce conflict with the grid system vehicle traffic (which normally has high speeds), redways normally run underneath grid roads. In the Netherlands, underpasses for cyclists and pedestrians are often built as part of bikeways, often to replace level crossings or at grade cyclist/pedestrian crossings. At Bilthoven station, the cycle track and major road previously crossed the railway at grade. To reduce delays, new separate underpasses were built, with motor traffic given a longer route than active travel modes. In 's Hertogenbosch, the urban ring road has only one level crossing, but has ten overpasses and fourteen underpasses to ensure the road does not form a barrier to cyclists and pedestrians. In Czechia, building subways under major city streets was popular mainly from the mid 1960s to the mid 1990s. After 2000, the prevailing tendency is to calm down urban traffic by building bypasses and ring roads and preferring non motorized traffic within cities. Underpasses and footbridges that lengthen pedestrians' journeys or do not allow wheelchair access are no longer acceptable. Clarity and a sense of security are also taken into account. Some subways have been canceled, destroyed, buried or leased for other purposes. In 2022, Institute of Planning and Development of Prague (IPR) prepared a study of the revitalization of the Prague subways. Of the 123 underpasses under the administration of the municipal road manager (TSK), 30 were proposed to be canceled, 41 to be evaluated as part of a comprehensive solution for the given area, and the last to be revitalized or reconstructed, themselves or including modification of access roads. At railway stations on the main lines, access via an underpass or footbridge is standard. The current trend is to extend the underpasses, which originally led only from one side of the track, to allow access from the opposite side as well. At the main railway station in Prague, access to the Žižkov side was ceremoniously opened on September 24, 2021. Similar modification was carried out, for example, in Olomouc (2006), Praha Holešovice (2023) and others. Subways are less common in North American cities than in European cities of comparable size. They are constructed when it is necessary for pedestrians to cross a railway line or a dual carriageway such as an interstate highway, and they appear at the exits from underground rapid transit systems, but one would be rarely built to enable people to cross an ordinary city street. In the Philippines, the term is also underpass, and there are two types: underpasses for pedestrians such as along Ayala Avenue in Makati and in the City of Manila near Quiapo Church, and vehicular ones along the length of EDSA and other thoroughfares. One of the earliest and most notable vehicular underpasses is the "Lagusnilad" in front of Manila City Hall.
Өнер
Метро қоғамдық өнер жобаларына, әсіресе қабырға суреттеріне мүмкіндік береді. Нидерландыдағы велосипед жолдарының көптеген жердегі төмен өткелдерінің қабырғаларында көркемдік жұмыстар бар, бұл туннельдерді қорқынышты көрінуден сақтайды. Мұндай қоғамдық өнер жобалары жергілікті және көпшілікке белгісіз суретшілердің туындыларын көрсетуге арналған қоғамдық бастамалар болуы мүмкін және халықтан жағымды пікірлер алуы мүмкін. Егер мұндай өнер наразылық түрінде жасалса, ол дау тудыруы мүмкін. 2021 жылы Нью-Джерси штатының Пасайк округінде «Black Lives Matter» белсенділері салған қабырға суреті, жергілікті билік шағымдарды алғаннан кейін алып тастауға бұйрық берді.
Subways can present an opportunity for public art projects, especially murals. Most cycle underpasses in the Netherlands have works of art on the walls to make the tunnels less scary. Such public art projects can be community projects to showcase the work of local and lesser known artists, and can receive positive feedback from members of the public. If done as acts of protest, such art projects can be controversial. In 2021, a mural painted by in Passaic County, New Jersey by Black Lives Matter activists was ordered to be removed by local officials after they received complaints.
Жабайы жануарлар тунелдері
Метролар жаяу жүргіншілер мен велосипедшілерден өзге де адамдар үшін жобалануы мүмкін. Жануарларға арналған туннельдер жануарлардың қарбаласып қозғалатын жолдардан қауіпсіз өтуіне мүмкіндік береді, соның арқасында жануарлар мен көліктердің соқтығысу қаупі азаяды. Бұл туннельдерді табиғат қорықтарында серуендеп жүрген адамдар да пайдалана алады.
Subways can also be designed for users other than pedestrians or cyclists. Wildlife tunnels allow animals to safely cross busy roads, reducing the risk of animal vehicle collisions. They can also be used by humans walking on trails through nature reserves.