Кіріспе
Сұйық емес активтерден ликвидтілік ұсыну
Капитал құны бар үй немесе басқа да активті пайдалану құқығын сақтап, сонымен бірге активтің құнын пайдалана отырып, біржолғы төлем немесе тұрақты табыс алу – бұл капиталды босатудың бір жолы. Капиталды босату арқылы бір рет ірі сома алудың орнына, бірнеше рет ақша алуға да болады.
Англиядағы акциялар шығару тарихы
Акционерлік капиталды босатудың алғашқы тіркелген пайдалануы 1971 жылға дейін жетеді. 1971 және 1991 жылдар аралығында акционерлік капиталды босатуды реттейтін заңнама болған жоқ. 1992 жылы Equitable Life Assurance Society v Hyman ісі бойынша қабылданған шешімде компания директорларының зейнетақы инвестицияларына шексіз билік құқығы жоқ екені анықталды. Кейіннен, 2000 жылғы Зейнетақы табысы туралы заң және 2003 жылғы Акционерлік капиталды босату кеңесі регламенттері сияқты қосымша заңдар қабылданды, олар акционерлік капиталды босату бойынша несиелерге қарыз шегін белгіледі. Акционерлік капиталды босату туралы кеңес беретін немесе акционерлік капиталды босату өнімдерін ұсынатын кез келген тұлға Ұлыбританияның қаржылық қызметтерді реттеуші және қадағалаушы органы – Қаржылық мінез-құлық органы (FCA) тарапынан реттеледі. Акционерлік капиталды босату брокерлері, кеңесшілер және несие берушілер ақпарат, кеңес немесе акционерлік капиталды босату өнімдерін ұсыну кезінде FCA-ның қатаң ережелері мен стандарттарын сақтауға міндетті. Акционерлік капиталды босату кеңесі – Ұлыбританияның акционерлік капиталды босату саласындағы өкілдік органы, ол тұтынушыларды қорғау үшін стандарттарды белгілейді. Оның мүшелері бес өнім стандартын сақтауға міндеттенеді: бекітілген немесе шектелген пайыздық ставкалар (өмір бойына берілетін ипотека үшін), мүлікте тұру құқығы, басқа мүлікке көшу құқығы, «теріс капиталға кепілдік жоқ» және айыпсыз төлемдер жасау құқығы.
Акционерлік капиталды босату жоспарының түрлері
Ұлыбританияда екі түрлі капиталды босату өнімі бар: өмір бойына берілетін ипотекалық несие және үйді қайта сатып алу жоспары. Өмір бойына берілетін ипотекалық несие – қарыз алушының мүлкіне кепілдікпен берілетін, онда қарыз алушы өз үйінің толық құқығын сақтайды. Егер қарыз алушы ай сайын толыққанды сыйақы төлемесе, сыйақы күрделі пайыз есебімен жиналады. Үйді қайта сатып алу жоспары – тұтынушы өз үйін нарықтық құннан төмен бағаға толығымен немесе бір бөлігін сатады және мүлікті жалға алу ақысыз тұрушы ретінде пайдалануын жалғастырады. Екі өнім түрінде де капиталды босату қызметін ұсынатын компанияға төлеу әдетте тұтынушы қайтыс болғанда немесе ұзақ мерзімді күтімге көшкенде мүлікті сату арқылы жасалады.
Теріс капиталға кепілдік бермеу бағасы
2018 жылы Ұлыбританияның пруденциалдық реттеу органы, ЭВМ-ге инвестиция жасайтын компаниялар теріс капиталға кепілдік болмауына байланысты шығындарды «дұрыс көрсетуі» керек екенін білдірді. 2018 жылғы 2 шілдеде жарияланған CP 13/18 консультациялық құжаты, осы кепілдікті бағалау үшін өлшемшарт ұсынды. Құжатта кепілдік, ақша ағынының тоқтатылатын әр кезеңінде аяқталатын сату опцияларының тізбегі ретінде модельдеу ұсынылды, бұл модельдеу өлім-жітім, ауру және мерзімінен бұрын төлеу ықтималдығымен салмақталады, ал бағалау үшін Black-Scholes формуласының нұсқасы қолданылады. Опцияның негізгі бағасы, болашақ мүлік өсімі туралы кез келген болжамдардан тәуелсіз, мүліктің иелігін кейінге шегеру құнын көрсетуі керек екені ұсынылды, сондай-ақ, оған ұсынылған көптеген тәсілдердің теріс кейінге шегеру ставкаларына негізделгені ескертілді.