Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Индонезиялық соус – қуырылған немесе пісірілген жержаңғақтан жасалған индонезиялық соус. Жержаңғақ соусы, сатай соусы (сате соусы), бумбу качанг, самбал качанг немесе песел – қуырылған немесе пісірілген жержаңғақтан жасалған индонезиялық соус, ол индонезиялық асүйінде және әлемнің көптеген басқа тағамдарында кеңінен қолданылады. Жержаңғақ соусы ет пен көкөністермен, сатай сияқты тізілген қуырылған етке құйылады, немесе соустың түрі ретінде, мысалы гадо-гадода, немесе дип соусы ретінде қолданылады.
Indonesian sauce made from ground roasted or fried peanuts
Peanut sauce, satay sauce (saté sauce), bumbu kacang, sambal kacang, or pecel is an Indonesian sauce made from ground roasted or fried peanuts, widely used in Indonesian cuisine and many other dishes throughout the world. Peanut sauce is used with meat and vegetables, with grilled skewered meat, such as satays, poured over vegetables as salad dressing such as in gado gado, or as a dipping sauce.
Құрамында бар заттар
Негізгі ингредиенті – қуырылған жержаңғақ ұны, оның орнына жержаңғақ майын қолдануға болады. Жержаңғақ соусын дайындаудың бірнеше әртүрлі рецепттері бар, нәтижесінде әртүрлі дәмдер, текстуралар мен консистенциялар пайда болады. Типик рецепт әдетте қуырылған жержаңғақ ұны немесе жержаңғақ майын (жұмсақ немесе кебіншекті), кокос сүтін, соя соусын, тамариндті, галангалды, сарымсақты және дәмдеуіштерді (мысалы, кориандр тұқымын немесе зирені) қамтиды. Ол gado gado, karedok, ketoprak, rujak және pecel тағамдарына, сондай-ақ қытай әсерімен жасалған тағамдарға, мысалы, сиомайға қосылады. Әдетте, дәм беру үшін негізгі ингредиенттерге (ет немесе көкөніс) қосылады, сондай-ақ соус ретінде қолданылады, мысалы, самбал качанг (ұнтақталған чили мен қуырылған жержаңғақтың қоспасы) отак-отак немесе кетан үшін, немесе көкөністерге құйылатын соус ретінде. Сатай әдетте жержаңғақ соусымен беріледі. Алайда, сатай сөзінің мағынасы жержаңғақ соусы емес – Оңтүстік-Шығыс Азиядағы сүйікті көше тағамы – шашқа шаншылған, грильденген еттен жасалған, сан алуан нұсқалары бар тағам. Әрбір жержаңғақ соусының рецептіне сәйкес түрлі ингредиенттерден алынған дәмнің нәзік тепе-теңдігімен; қуырылған жержаңғақ, гула джава (пальма қанты), сарымсақ, шалот, имбирь, тамаринд шырыны, лимон шырыны, лимон шөптері, тұз, чили, бұрыш, тәтті соя соусы ұнтақталған және дұрыс консистенция алу үшін сумен араластырылады. Жақсы жержаңғақ соусының құпиясы – "өте қалың да, сулы да болмауы керек". Индонезиялық жержаңғақ соусы тайлық соусынан (гибридтік бейімделу) гөрі аз тәтті болады. Гадо-гадо Индонезияның барлық аймақтарында жержаңғақ соусымен беріледі, бұл тәтті, ащы және қышқыл дәмдердің нәзік тепе-теңдігін көрсетеді.
The main ingredient is ground roasted peanuts, for which peanut butter can act as a substitute. Several different recipes for making peanut sauces exist, resulting in a variety of flavours, textures and consistency. A typical recipe usually contains ground roasted peanuts or peanut butter (smooth or crunchy), coconut milk, soy sauce, tamarind, galangal, garlic, and spices (such as coriander seed or cumin). gado gado, karedok, ketoprak, rujak and pecel, or Chinese influenced dishes such as siomay. It is usually added to main ingredients (meat or vegetable) to add taste, used as dipping sauce such as sambal kacang (a mixture of ground chilli and fried peanuts) for otak otak or ketan or as a dressing on vegetables. Satays are commonly served with peanut sauce. However, satay does not actually mean peanut sauce – Southeast Asia's favourite street food snack is a dish of skewered, grilled meat with infinite variations. with the delicate balance of taste acquired from various ingredients according to each recipe of peanut sauce; fried peanuts, gula jawa (palm sugar), garlic, shallot, ginger, tamarind juice, lemon juice, lemongrass, salt, chilli, pepper, sweet soy sauce, ground together and mixed with water to acquire the right texture. The secret to good peanut sauce is "not too thick and not too watery." Indonesian peanut sauce tends to be less sweet than the Thai one (which is a hybrid adaptation). Gado gado is eaten with peanut sauce throughout Indonesia, showcasing the delicate balance of sweet, spicy and sour.
Нидерланды
Нидерландтар Оңтүстік-Шығыс Азияны бұрынғы отарлау кезінде жержаңғақ соусын кең таралған қосымша ретінде қабылдады. Ол кейбір дәстүрлі индонезиялық және голланд-индонезиялық тағамдарда қолданылатын болса, сонымен қатар голландтық аспаздық контекстінде де пайда болды, мысалы, азиялық емес стильдегі барбекю кезінде немесе картоп фримен бірге жеу үшін. Голландиялық жылдам тамақ орындарында картоп фриге майонез және жержаңғақ соусы (көбінесе шикі кескен пияз, кетчуп немесе голландтық карри соусымен) қосып дайындалатын "Patatje Oorlog" ("Картоп соғысы") деген танымал комбинация бар. Жержаңғақ соусын багет, нан, қияр немесе картоппен де жеуге болады. Ол сондай-ақ индонезиялық сатай негізінде дайындалған, ұнмен қосылған рагудан жасалған қуырылған крокет – "Satékroket" тағамының құрамына да кіреді.
The Netherlands adopted peanut sauce as a common side dish through its former colonization of South East Asia. Besides being used in certain traditional Indonesian and Dutch Indonesian dishes, it has found its way into a purely Dutch context when it is eaten during, for instance, a (non Asian style) barbecue or with French fries. A popular combination at Dutch fast food outlets is French fries with mayonnaise and peanut sauce (often with raw chopped onions and with ketchup or Dutch currysauce), called a Patatje Oorlog (lit. "Fries War"). Peanut sauce is also eaten with baguette, bread, cucumber or potatoes. It is also used as an ingredient in the deep fried snack food called Satékroket, a croquette made with a flour thickened ragout based on Indonesian satay.
Басқа елдер
Қытай асүйінде бұл соустың туындысы жиі Чаошань стиліндегі ыстық қазанға (хот-пот) қолданылады. Гонконгта осы соусты қолданатын тағамдардың ішінде ша-чаан тенгтерде таңғы ас ретінде өте кең таралған сатай сиыр еті кеспесі бар. Үндістанда жержаңғақ чатниі (түйткілді бұрышпен аралас жержаңғақ соусы) идли және доса сияқты таңғы асқа қосымша беріледі. Оның түрлеріне Андхра-Прадеш штатындағы палли чатниі (дәмделі толық жержаңғақ чатниі) және Тамил Наду штатындағы кадалаи чатниі жатады. Филиппинде жержаңғақ соусы сарса нг мани деп аталады және сатай мен люмпияның түрлі сорттарын соуға мақсау үшін қолданылады. Сингапурда жержаңғақ соусы тек сатайға ғана емес, сонымен қатар сатай би хун деп аталатын күріш кеспесімен де жейді. Вьетнамда оны tương đậu phộng деп атайды және cuốn diếp тағамында қолданады. Вьетнамдық нұсқасында хойсин соусы да бар.
In Chinese cooking, the derivative sauce is often used Chaoshan style hot pot. In Hong Kong, among the many dishes using this sauce is satay beef noodles, very common for breakfast in cha chaan tengs. In India, groundnut chutney (spicy peanut sauce) is served along with breakfast, such as idli and dosa. Variations include palli chutney (spiced whole peanut chutney) in Andhra Pradesh and kadalai chutney in Tamil Nadu. In the Philippines, peanut sauce is known as sarsa ng mani and is used as a dipping sauce for satay and for different varieties of lumpia. In Singapore, peanut sauce is not only used as dipping sauce for satay. It is also eaten with rice vermicelli known as satay bee hoon. In Vietnam, it is called tương đậu phộng and is used in cuốn diếp dish. The Vietnamese variation also contains hoisin sauce.