Кіріспе

Kassel v. Consolidated Freightways Corp., 450 U.S. 662 (1981) – АҚШ Жоғарғы Сотының Айова штатының трактор тіркемелерінің ұзындығын шектеуге қатысты заңына қатысты, «Ұйықтап қалған сауда туралы» ережелерді қолдану жөніндегі ісі.

Фактілер

Айова штатының заңы жүк машиналарының көптеген түрлерінің ұзындығын 16,76 метрмен шектеді. Бірақ, кейбір ерекшеліктер қарастырылды: тіркемелер, жылжымалы үйлер және мал немесе белгілі бір ауыл шаруашылығы техникасын тасымалдайтын жүк көліктерінің ұзындығы 18,29 метрға дейін болуына рұқсат етілді, ал штат шекарасына жақын орналасқан қалаларға көршілес штаттың ұзындық шектеулерін қабылдауға мүмкіндік берілді. Заң бойынша, жүк машиналары мен үлкен жылжымалы үйлерді жеткізушілер, оларды штатқа немесе одан шығару алдында міндетті түрде рұқсат алу керек еді. Арыз білдіруші «Consolidated Freightways Corporation» компаниясы, Айова көлік департаментінің директоры Раймонд Кассель, Айова губернаторы Роберт Рэй және басқа да бірнеше штат көлік қызметкерлерін Айованың оңтүстік округіндегі АҚШ округтік сотына сотқа берді, бұл Айова штатының заңдық ережесінің конституциялық емес түрде мемлекетаралық саудаға кедерес келтіретінін мәлімдеді. Айова штаты бұл заңды өз полициялық өкілеттігіне сәйкес қабылданған, қауіпсіздікті қамтамасыз ететін шара ретінде қорғады, 65 футтық (20 метрлік) екі тракторлы тіркемелер 55 футтық бір тіркемелерге қарағанда қауіптірек екенін және заң қауіпсіздікті жақсартатынын, сондай-ақ жүк көліктерін штаттан тысқары бағытқа бұру арқылы жол-көлік оқиғаларының санын азайтатынын айтты. Округтік сот 65 футтық екі тіркемелердің 60 футтық екі тіркемелер мен 55 футтық жартылай тіркемелермен бірдей қауіпсіз екенін анықтады. Содан кейін, ол штат заңының мемлекетаралық саудаға артық кедерес келтіретінін шешті, заңның қауіпсіздікті жақсартудағы және салдарын азайтудағы шамалы пайдасы штаттар арасындағы сауданы дамытуға федералдық үкіметтің мүддесінен кем екенін көрсетті. АҚШ-тың сегізінші апелляциялық округтік соты бұрынғы шешімді растады, Айованың қауіпсіздігіне тиімді әсер ететін жалғыз пайданың үлкен жүк көліктерін штаттың айналасымен жүруге мәжбүр етуден, осылайша Айованың тас жолдарындағы жүк көліктерінің жалпы қозғалысын азайтудан туындағанын атап өтті. Апелляциялық сот бұл конституциялық тұрғыдан қабылданбас мүдде екенін мәлімдеді. Сондай-ақ, бұрын айтылған бірнеше заңдық босатулар, мысалы, шекаралық қалаларға және мал тасымалына қатысты ережелер, заңның іс жүзінде Айова тұрғындарына штаттар аралық көлік есебінен пайда әкелгенін көрсетеді деп түсіндірді.

Көпшілік пікір

Сотталушы Пауэлл көпшілік пікірін жазды, оған судьялар Уайт, Блэкмүн және Стивенс қосылды. Ол бұл істі Висконсин штатындағы ұқсас заңға қатысты Раймонд Мотор Транспорт, Инк. Rice ісімен салыстырды. Rice ісінде Сот мемлекеттің реттеу мүддесін мемлекетаралық саудаға салған ауыртпалықпен салыстыратын теңгерімдеу әдісін қолданды. Пауэлл бұл заңды мемлекетаралық саудаға үлкен ауыртпалық деп тапты, оның қауіпсіздікке қатысты мүддесі тек "көрінеу" ғана. Пауэлл іс материалдарындағы дәлелдерді қайта қарап, штаттың 55 және 65 футтық жүк көліктері арасындағы қауіпсіздік деңгейінде статистикалық айырмашылық бар екенін дәлелдеуге қабілетсіз екенін анықтады. Бұдан әрі, заң жүк тасымалдаушыларды бірдей көлемдегі жүкті тасымалдау үшін көбірек кішкентай жүк көліктерін пайдалануға мәжбүрлеу арқылы немесе жүк көліктерінің Айова штатын айналып өтуіне мәжбүрлеу арқылы, трафикті (және апаттардың көбеюін) көршілес штаттарға ықпал ету арқылы көбірек апаттарға себеп болуы мүмкін. Пауэлл штаттың заң шығарушы органына құрмет көрсету қажет деген пікірді де жоққа шығарды, себебі заң штаттан тыс тұрғындарға осылай ауыртпалық тудырады, ал "шекаралық қалаларға" жеңілдік беру туралы заңнамалық тарих Айованың бұл заңды қабылдауының нақты мақсаты штаттан тыс бизнесті кемсіту екенін көрсетеді.

Бәсекелестік

Төреші Бреннан және Төреші Маршалл шешімді қолдады. Ол ұйықтап қалған Сауда Ережесі үшін үш факторлы жаңа сынақ ұсынды:

Соттар заң шығарушылардың заңның тиімділігі туралы эмпирикалық бағалауларын қайта қарауға құқылы емес. Саудаға жүктелген салмақтар Мемлекеттік заң шығарушылардың шын мәнінде қол жеткізуге тырысқан жергілікті пайдалармен салыстырылуы керек, адвокаттар кейіннен ұсынған пайдалармен емес. Сауда-саттық туралы ережеге сәйкес протекционистік заңнама конституциялық емес, тіпті жүктемелер мен пайдалар экономикалық емес, қауіпсіздікке байланысты болса да. 450 АҚШ 679-680 беттер. Осы талдау бойынша Бреннан даулы заңның заңнамалық тарихын жақсырақ зерттеуді және Мемлекеттік прокурорлардың сотта жасаған фактілік мәліметтеріне сенуден гөрі Мемлекеттік заң шығарушы органды құрметтеуді ұсынды. Дегенмен, басқа штаттарға жүк пен шығындарды ауыстыратын осындай протекционистік заңнама мұндай құрметке ие болмайды. Бреннан мұндай заңдарды күшін жойылған деп жариялауды ұсынды.

Келіспеушіліктер

Сот төрешісі Рехнквист бас судья Бергер мен судья Стюарт қосылған қарсы пікір жазды. Рехнквист әрбір штаттың жүк көлігінің ұзындығына қатысты ережелері бар екенін, ал бұл заң көпшілік пікірде айтылғандай ерекше жағдай емес екенін атап өтті. Ол сотта жаңа фактілерді анықтап, содан кейін осы фактілерді заңның заңдылығын бағалау үшін пайдаланудың орнына, рационалды негіздегі тексеруді қолдануға болатын еді. Ол соттың шешімінің Айова штатты көршілес штаттардың саясатына бағынуға мәжбүр еткеніне алаңдады, себебі Конституцияға сәйкес, мұндай мемлекетаралық ережелерді қабылдау құқығы Конгресске берілген. Ол сондай-ақ, соттың заң шығарушы органның заң қабылдау ниеттерін тым терең зерттеп отырғанын айтты. Рехнквист Айова штатының заңын протекционистік деп сипаттаудың қателік екенін, себебі заңның қауіпсіздік және протекционистік мақсаттарын ажырату өте қиын екенін мәлімдеді. Егер штат саудаға әсер ететін салаларда көршілес штаттарға қарағанда қатаң қауіпсіздік шараларын енгізсе, онда қауіпсіздік заңының қосымша салдары мемлекетаралық сауданы көршілес штаттарға бағыттап жіберу болады.