Кіріспе

Неміс саясаткері Вальтер Момпер (21 ақпан 1945 жылы туған) – Германияның SPD (Социал-демократтар партиясы) саясаткері және Берлиннің бұрынғы әкімі (Батыс Берлинде 1989–1990 жылдары, біріккен Берлинде 1990–1991 жылдары). Әкім қызметін атқарып жүргенде, 1989/90 жылдары Бундесраттың төрағасы болды. Ол 1989 жылдың 22 желтоқсанында Бранденбург қақпасының ашылуында болды және 1990 жылдың 3 қазанында біріккен Берлиннің тұңғыш мэрі атанды.

Өмірбаян

Момпер қазіргі Төменгі Саксониядағы Сулинген қаласында (Бременге жақын) дүниеге келген. Ол Бременде мектепте оқыған. 1964 жылы мектепті бітіргеннен кейін ол Мюнхендегі Вестфаль Вильгельм университетінде, содан кейін Берлиндегі Эрақылы университетте саясаттану, тарих және экономика мамандықтарын оқыды. 1969 жылы ол саясаттану бойынша дипломмен аталды және Берлин университетінің Саяси ғылымдар институтында ғылыми көмекші болып жұмыс істеді. 1970 жылы Пруссияның мәдени мұра қорындағы Пруссияның құпия мемлекеттік мұрағатында ғылыми қызметкер болып тағайындалды. 1972 жылдан 1986 жылға дейін Берлиндегі Тарихи комиссияның ғылыми қызметкері және директоры қызметін атқарды. Саясатқа толыққандай берілген кезеңнен кейін, 1992 жылдан 1993 жылға дейін ол Dr. Elling GmbH директоры болды. 1993 жылдың тамызынан бері ол Берлинде Momper Entwicklungsgesellschaft mbH басқарушы серіктесі болып табылады. Оның саяси және бизнес-әрекеттерінің арасындағы байланыстарды басқа партиялардың сыншылары мен саясаткерлері бірнеше рет сынады, мысалы, ол IKEA тобына Шығыс Берлиндегі бизнесін құру жоспарлары бойынша кеңес берген кезде.

Саяси мансап

Момпер 1967 жылдан бері SPD мүшесі. 1986-1992 жылдары Берлиндегі SPD аймақтық төрағасы болды. 1988 жылдан 1993 жылға дейін ол сонымен қатар SPD Ұлттық атқару комитетінің мүшесі болды. 1975 жылы Момпер Берлин өкілдер палатасына сайланды, онда 1985 жылдан бастап SPD тобының төрағасы болды. SPD Момпердің басшылығымен 1989 жылы Берлиндегі сайлауда жеңіске жетті, ал мэр Эберхард Дипген (CDU) бастаған CDU/FDP коалициясы күтпеген ауыр жеңіліске ұшырады. Шарлоттенбургтегі құрылысқа жауапты болған Вольфганг Антес (CDU) төңірегіндегі даулы жағдай бұқаралық ақпарат құралдарында кеңінен жарияланды. 1989 жылдың 16 наурызында Момпер қала әкімі болып сайланды. Оның қолдауы SPD мен Альтернативті тізім (AL) арасындағы қызыл-жасыл коалициядан (бұрынғы Берлиндегі жасылдар) түсті. Момпердің басшылығымен құрылған Сенат Германиядағы ерлерге қарағанда әйелдердің көп болған алғашқы өлкелік үкіметі болды (сегізге алты). 1989 жылдың 9-10 қарашасына қараған түні Берлин қабырғасы ашылды. Момпер 1989 жылдың 29 қазанында Шығыс Берлиндегі SED жетекшісі Гюнтер Шабовскимен және Шығыс Берлиннің мэрі Эрхард Кракпен болған әңгімесінен бастап Шығыс Германия үкіметінің бұл оқиғаға дайындықтарын білгенін және тиісті шаралар қолданғанын мәлімдеді. Момпердің "Берлин, енді қуана бер" деген үндеуі әлемге тарап, оны Германиядан тыс жерлерде де танымал етті. Қаланың екі бөлігінің және Берлиннің айналасындағы аймақтың бірігуіне негіз 1989 жылдың 12 желтоқсанында қаланды, ол кезде Момпер ГДР премьер-министрі Ханс Модроумен кездесті және алғашқы трансшекаралық орган ретінде уақытша аймақтық комитет құрылды. Берлиннің әкімі ретінде Момпер 1989 жылдың 1 қарашасынан 1990 жылдың 31 қазанына дейін Федералды Кеңес – Бундесраттың төрағасы және президенттің орынбасары болды. Оның қызыл-жасыл Сенатының ең танымал шешімдерінің бірі – AVUS тас жолында жылдамдық шегін (100 км/сағ) орнату (бұрын жылдамдық шектелмеген еді) және BVG, Берлиннің қоғамдық көлік жүйесі үшін қосымша автобус жолақтарын құру болды. 1990 жылдың 14 қарашасында полиция Майнцер-Штрасседегі бірнеше басып алынған үйлерді тазартып болғаннан кейін, AL SPD-мен коалицияға кірмейтінін жариялады, себебі Момпер де, тиісті Ішкі істер министрі Эрих Пейцольд (SPD) бұл әрекетті дұрыс саясат деп есептеді. Осыған байланысты Момпер 1990 жылдың 2 желтоқсанында депутаттар палатасына сайлауда SPD-ның азшылық Сенатын басқарды. SPD ХДС-тен он ұпайға қалып қойды, оның жетекші үміткері Дипген, Момпердің алдыңғы лауазымындағы адамы, 1991 жылдың 24 қаңтарында қайтадан мэр болып сайланды. Момпер SPD штатының төрағасы болып қалды, бірақ 1992 жылдың 17 тамызында жылжымайтын мүлік бизнесіне кірген кезде орнынан бас тартты. 1995 жылы ол Берлин SPD партиясының ішкі партиялық сайлауында Берлин өкілдер палатасына сайлауға партияның жетекші үміткері болуға түсті, бірақ денсаулық сақтау және әлеуметтік қамқорлық жөніндегі сенатор (қалалық кеңесші) Ингрид Стахмерден шамалы есебімен жеңілді. 1995 жылдың қазан айындағы қалалық сайлау алдында ол Берлин штатының құрамынан кетті. 1999 жылы ол SPD парламенттік тобының төрағасы Клаус Бёгерді жеңіп, SPD үміткерлерінің арасында алдыңғы орынға ие болды және қайтадан депутаттар палатасының мүшесі болды, бірақ қала әкімі Дипгеннен қалып қойды. Алайда, ол Депутаттар палатасының вице-президенті болып сайланды. 2001 жылдың 21 қазанында өткен мерзімінен бұрынғы жалпы сайлауда SPD ең күшті партия болғаннан кейін ол депутаттар палатасының төрағасы болып сайланды және 2006 жылғы Берлин сайлауынан кейін осы лауазымда қалды. 2011 жылдың 18 қыркүйегінде Берлин өкілдер палатасына сайлауда Момпер қайтадан үміткер болмауды шешті. 2011 жылдың 1 қыркүйегінде ол депутаттар палатасының соңғы отырысын жүргізді.

Жеке өмір

Момпер көбінесе қызыл шарф киіп көшеге шығатын, ол шарф "Момпер шарфы" деп белгілі болды. Момпер Энн Момперге үйленген және екі баласы бар.