Вальтер Момпер: Берлиннің бұрынғы әкімі және саяси өмірі
Walter Momper
Вальтер Момпер – неміс саяхатшысы, Берлиннің бұрынғы әкімі (1989-1991). Біріккен Берлиннің тұңғыш әкімі, Бранденбург қақпасының ашылуында болды. SPD саяхатшысы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс саясаткері Вальтер Момпер (21 ақпан 1945 жылы туған) – Германияның SPD (Социал-демократтар партиясы) саясаткері және Берлиннің бұрынғы әкімі (Батыс Берлинде 1989–1990 жылдары, біріккен Берлинде 1990–1991 жылдары). Әкім қызметін атқарып жүргенде, 1989/90 жылдары Бундесраттың төрағасы болды. Ол 1989 жылдың 22 желтоқсанында Бранденбург қақпасының ашылуында болды және 1990 жылдың 3 қазанында біріккен Берлиннің тұңғыш мэрі атанды.
German politician
Walter Momper (born 21 February 1945) is a German politician of the SPD (Social Democrats) and former Governing Mayor of Berlin (West Berlin 1989–1990, reunited Berlin 1990–1991). Whilst Governing Mayor, he served as President of the Bundesrat in 1989/90. He was at the opening of the Brandenburg Gate on 22 December 1989 and, on 3 October 1990, became the first mayor of a reunited Berlin.
Өмірбаян
Момпер қазіргі Төменгі Саксониядағы Сулинген қаласында (Бременге жақын) дүниеге келген. Ол Бременде мектепте оқыған. 1964 жылы мектепті бітіргеннен кейін ол Мюнхендегі Вестфаль Вильгельм университетінде, содан кейін Берлиндегі Эрақылы университетте саясаттану, тарих және экономика мамандықтарын оқыды. 1969 жылы ол саясаттану бойынша дипломмен аталды және Берлин университетінің Саяси ғылымдар институтында ғылыми көмекші болып жұмыс істеді. 1970 жылы Пруссияның мәдени мұра қорындағы Пруссияның құпия мемлекеттік мұрағатында ғылыми қызметкер болып тағайындалды. 1972 жылдан 1986 жылға дейін Берлиндегі Тарихи комиссияның ғылыми қызметкері және директоры қызметін атқарды. Саясатқа толыққандай берілген кезеңнен кейін, 1992 жылдан 1993 жылға дейін ол Dr. Elling GmbH директоры болды. 1993 жылдың тамызынан бері ол Берлинде Momper Entwicklungsgesellschaft mbH басқарушы серіктесі болып табылады. Оның саяси және бизнес-әрекеттерінің арасындағы байланыстарды басқа партиялардың сыншылары мен саясаткерлері бірнеше рет сынады, мысалы, ол IKEA тобына Шығыс Берлиндегі бизнесін құру жоспарлары бойынша кеңес берген кезде.
Momper was born in Sulingen (near Bremen), today Lower Saxony. He went to school in Bremen. After leaving school in 1964 he began studying political science, history and economics at the Westfälische Wilhelms Universität Münster, Munich and at the Freie Universität Berlin, which he left in 1969 as a graduate in political science. He became a research assistant at the Institute of Political Sciences at the FU Berlin. In 1970 he became a research fellow at the Secret Prussian State Archives of the Prussian Cultural Heritage Foundation. From 1972 to 1986 he was a research associate and director of the Historical Commission at Berlin. After a time during which Momper was exclusively concerned in politics, from 1992 to 1993 he was the director of the Dr. Elling GmbH. Since August 1993 he has been managing partner of Momper Entwicklungsgesellschaft mbH in Berlin. Critics and politicians of other parties have repeatedly criticised him over the links between his political and business activities, for example when he advised the IKEA group about its plans to establish itself in the East of Berlin.
Саяси мансап
Момпер 1967 жылдан бері SPD мүшесі. 1986-1992 жылдары Берлиндегі SPD аймақтық төрағасы болды. 1988 жылдан 1993 жылға дейін ол сонымен қатар SPD Ұлттық атқару комитетінің мүшесі болды. 1975 жылы Момпер Берлин өкілдер палатасына сайланды, онда 1985 жылдан бастап SPD тобының төрағасы болды. SPD Момпердің басшылығымен 1989 жылы Берлиндегі сайлауда жеңіске жетті, ал мэр Эберхард Дипген (CDU) бастаған CDU/FDP коалициясы күтпеген ауыр жеңіліске ұшырады. Шарлоттенбургтегі құрылысқа жауапты болған Вольфганг Антес (CDU) төңірегіндегі даулы жағдай бұқаралық ақпарат құралдарында кеңінен жарияланды. 1989 жылдың 16 наурызында Момпер қала әкімі болып сайланды. Оның қолдауы SPD мен Альтернативті тізім (AL) арасындағы қызыл-жасыл коалициядан (бұрынғы Берлиндегі жасылдар) түсті. Момпердің басшылығымен құрылған Сенат Германиядағы ерлерге қарағанда әйелдердің көп болған алғашқы өлкелік үкіметі болды (сегізге алты). 1989 жылдың 9-10 қарашасына қараған түні Берлин қабырғасы ашылды. Момпер 1989 жылдың 29 қазанында Шығыс Берлиндегі SED жетекшісі Гюнтер Шабовскимен және Шығыс Берлиннің мэрі Эрхард Кракпен болған әңгімесінен бастап Шығыс Германия үкіметінің бұл оқиғаға дайындықтарын білгенін және тиісті шаралар қолданғанын мәлімдеді. Момпердің "Берлин, енді қуана бер" деген үндеуі әлемге тарап, оны Германиядан тыс жерлерде де танымал етті. Қаланың екі бөлігінің және Берлиннің айналасындағы аймақтың бірігуіне негіз 1989 жылдың 12 желтоқсанында қаланды, ол кезде Момпер ГДР премьер-министрі Ханс Модроумен кездесті және алғашқы трансшекаралық орган ретінде уақытша аймақтық комитет құрылды. Берлиннің әкімі ретінде Момпер 1989 жылдың 1 қарашасынан 1990 жылдың 31 қазанына дейін Федералды Кеңес – Бундесраттың төрағасы және президенттің орынбасары болды. Оның қызыл-жасыл Сенатының ең танымал шешімдерінің бірі – AVUS тас жолында жылдамдық шегін (100 км/сағ) орнату (бұрын жылдамдық шектелмеген еді) және BVG, Берлиннің қоғамдық көлік жүйесі үшін қосымша автобус жолақтарын құру болды. 1990 жылдың 14 қарашасында полиция Майнцер-Штрасседегі бірнеше басып алынған үйлерді тазартып болғаннан кейін, AL SPD-мен коалицияға кірмейтінін жариялады, себебі Момпер де, тиісті Ішкі істер министрі Эрих Пейцольд (SPD) бұл әрекетті дұрыс саясат деп есептеді. Осыған байланысты Момпер 1990 жылдың 2 желтоқсанында депутаттар палатасына сайлауда SPD-ның азшылық Сенатын басқарды. SPD ХДС-тен он ұпайға қалып қойды, оның жетекші үміткері Дипген, Момпердің алдыңғы лауазымындағы адамы, 1991 жылдың 24 қаңтарында қайтадан мэр болып сайланды. Момпер SPD штатының төрағасы болып қалды, бірақ 1992 жылдың 17 тамызында жылжымайтын мүлік бизнесіне кірген кезде орнынан бас тартты. 1995 жылы ол Берлин SPD партиясының ішкі партиялық сайлауында Берлин өкілдер палатасына сайлауға партияның жетекші үміткері болуға түсті, бірақ денсаулық сақтау және әлеуметтік қамқорлық жөніндегі сенатор (қалалық кеңесші) Ингрид Стахмерден шамалы есебімен жеңілді. 1995 жылдың қазан айындағы қалалық сайлау алдында ол Берлин штатының құрамынан кетті. 1999 жылы ол SPD парламенттік тобының төрағасы Клаус Бёгерді жеңіп, SPD үміткерлерінің арасында алдыңғы орынға ие болды және қайтадан депутаттар палатасының мүшесі болды, бірақ қала әкімі Дипгеннен қалып қойды. Алайда, ол Депутаттар палатасының вице-президенті болып сайланды. 2001 жылдың 21 қазанында өткен мерзімінен бұрынғы жалпы сайлауда SPD ең күшті партия болғаннан кейін ол депутаттар палатасының төрағасы болып сайланды және 2006 жылғы Берлин сайлауынан кейін осы лауазымда қалды. 2011 жылдың 18 қыркүйегінде Берлин өкілдер палатасына сайлауда Момпер қайтадан үміткер болмауды шешті. 2011 жылдың 1 қыркүйегінде ол депутаттар палатасының соңғы отырысын жүргізді.
Momper has been a member of the SPD since 1967. From 1986 to 1992 he was regional chairman of the SPD in Berlin. From 1988 to 1993 he was also a member of the SPD National Executive. 1975 Momper was elected to the Berlin House of Representatives, where from 1985 he was chairman of the SPD group. The SPD emerged under Momper’s leadership from the elections in Berlin in 1989 as the winner, while the CDU / FDP coalition led by mayor Eberhard Diepgen (CDU) suffered a surprise heavy defeat. The scandal concerning Wolfgang Antes (CDU) who was in charge of construction in Charlottenburg figured heavily in the media. On 16 March 1989 Momper was elected mayor. His support came from a Red Green coalition between the SPD and the Alternative List (AL) (the former Berlin equivalent of the Greens). The Senate under Momper was the first Land government in Germany with more women than men (eight to six). On the night of 9 to 10 November 1989, the Berlin Wall was opened. Momper claims that he had been aware of the preparations of the East German government for this event since 29 October 1989 from a conversation with Günter Schabowski, leader of the SED in East Berlin and Erhard Krack, Mayor of East Berlin, and that he had made the appropriate preparations. Momper’s call "Berlin, now rejoice" went around the world and made him known beyond Germany. The foundations for the growing together of the two halves of the city and Berlin with the surrounding area was agreed on 12 December 1989 when Momper met Hans Modrow, the Prime Minister of the GDR, and the provisional Regional Committee was established as the first cross border body. As Governing Mayor of Berlin Momper was from 1 November 1989 to 31 October 1990 President of the Federal Council Bundesrat and thus Deputy to the President. Among the best known decisions of his red green Senate was a speed limit (100 km/h) on the AVUS (where speed had previously been unrestricted) and the establishment of additional bus lanes for BVG, the Berlin public transport system. After the police had cleared a series of squats on the Mainzer Straße on 14 November 1990, the AL announced that it would not go into coalition with the SPD, since both Momper and the Innensenator concerned, Erich Paetzold (SPD) regarded this action as sound politics. Accordingly Momper led an SPD minority Senate into the election of the Chamber of Deputies on 2 December 1990. The SPD ended up ten points behind the CDU, whose leading candidate Diepgen, Momper’s predecessor, was then elected mayor again on 24 January 1991. Momper remained SPD state chairman, but finally resigned on 17 August 1992, when he went into the real estate business. In 1995 he put himself forward in the internal party primary election of the Berlin SPD to be the party's lead candidate for the Berlin House of Representatives elections, but was narrowly defeated by Ingrid Stahmer, the Senator (city councillor) for Health and Social Welfare. Before the city election in October 1995 he resigned from the Berlin state assembly. In 1999 he defeated the chairman of the SPD parliamentary group in the Berlin House, Klaus Böger, for the leading place among the SPD’s candidates and was indeed again a member of the Chamber of Deputies, but trailed well behind Diepgen, the mayor. However, he was elected Vice President of the Chamber of Deputies. After the SPD had become the strongest party in the early general elections on 21 October 2001, which were held early, he was elected president of the Chamber of Deputies and remained in this position after the elections in Berlin of 2006. In the election to the Berlin House of Representatives on 18 September 2011 Momper decided not to run again. On 1 September 2011, he chaired his last meeting of the Chamber of Deputies.
Жеке өмір
Момпер көбінесе қызыл шарф киіп көшеге шығатын, ол шарф "Момпер шарфы" деп белгілі болды. Момпер Энн Момперге үйленген және екі баласы бар.
Momper commonly went out in public wearing a red scarf, which became known as the "Momper Scarf". Momper is married to Anne Momper and has two children.