Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Лектин жолы немесе MBL жолы – комплемент жүйесіндегі каскадтық реакцияның бір түрі. Оның құрылымы классикалық комплемент жолына ұқсас, себебі белсендірілгеннен кейін C4 және C2 әрекеттері арқылы каскадтың келесі сатыларындағы белсендірілген комплемент ақуыздарын өндіреді. Классикалық комплемент жолынан өзгешелігі, лектин жолы өзінің нысанасына байланысқан антиденені тани алмайды. Лектин жолы манноза байланыстыратын лектинмен (MBL) немесе фиколинмен белгілі бір қанттарға байланысудан басталады. Бұл жолда манноза байланыстыратын лектин манноза, глюкоза немесе экваторлық жазықтықта 3 және 4 OH топтары орналасқан басқа қанттармен байланысады. Бұл байланыс микроорганизмдердің, соның ішінде Salmonella, Listeria және Neisseria штамдары сияқты бактериялардың көмірсулар немесе гликопротеин құрауыштардағы терминалдық позицияларында жүзеге асады. Candida albicans және Cryptococcus neoformans сияқты саңырауқұлақ патогендері, сондай-ақ кейбір вирустар, мысалы, HIV-1 және респираторлық синцитиалдық вирус (RSV) MBL-ге байланысады. Маннан байланыстыратын лектин, сондай-ақ манноза байланыстыратын ақуыз деп те аталады, ол коллектин отбасысына жататын, бауырда өндірілетін және патогендер бетіне байланысу арқылы комплемент каскадын іске қоса алатын ақуыз.
The lectin pathway or MBL pathway is a type of cascade reaction in the complement system, similar in structure to the classical complement pathway, in that, after activation, it proceeds through the action of C4 and C2 to produce activated complement proteins further down the cascade. In contrast to the classical complement pathway, the lectin pathway does not recognize an antibody bound to its target. The lectin pathway starts with mannose binding lectin (MBL) or ficolin binding to certain sugars. In this pathway, mannose binding lectin binds to mannose, glucose, or other sugars with 3 and 4 OH groups placed in the equatorial plane, in terminal positions on carbohydrate or glycoprotein components of microorganisms including bacteria such as Salmonella, Listeria, and Neisseria strains. Fungal pathogens such as Candida albicans and Cryptococcus neoformans as well as some viruses such as HIV 1 and Respiratory syncytial virus (RSV) are bound by MBL. Mannan binding lectin, also called mannose binding protein, is a protein belonging to the collectin family that is produced by the liver and can initiate the complement cascade by binding to pathogen surfaces.
MBL
MBL кіші бірліктердің олигомерлерін құрайды, олар тримерлер болып табылады (сондай-ақ 6 және 18 кіші бірлік олигомерлері тиісінше димерге және гексамерге сәйкес келеді). MBL мультимерлері MASP1 (манноза байланыстырушы лектинге байланысты серин протеазасы), MASP2 және MASP3-пен кешен құрайды, олар протеаза зимогендері болып табылады. MASP-тар классикалық комплемент жолының C1r және C1s молекулаларына өте ұқсас. MBL-дың көмірсуларды танитын бастары патоген бетіндегі нақты орналасқан манноза қалдықтарына байланысса, MASP 1 және MASP 2 комплемент компоненттерін C4 және C2-ні C4a, C4b, C2a және C2b-ға бөлу үшін белсендіріледі. f-де екі кіші MBL-мен байланысты ақуыз (MAp) MBL-мен кешенде табылады. 19 кДа MBL-мен байланысты ақуыз (MAp19) және 44 кДа MBL-мен байланысты ақуыз (Map44). MASP 1, MASP 3 және MAp44 – MASP1 генінің альтернативті түзілу өнімдері, ал MASP 2 және MAp19 – MASP 2 генінің альтернативті түзілу өнімдері. MAp44 лектин жолының белсендірілуінің бәсекелестік тежегіші ретінде әрекет етеді деп саналады, себебі ол MBL-ден MASP 2-ні ығыстырып, C4 және C2-нің бөлінуін болдырмайды.
MBL forms oligomers of subunits, which are trimers (such that 6 and 18 subunit oligomers correspond to a dimer and a hexamer, respectively). Multimers of MBL form a complex with MASP1 (Mannose binding lectin Associated Serine Protease), MASP2 and MASP3, that are protease zymogens. The MASPs are very similar to C1r and C1s molecules of the classical complement pathway, respectively. When the carbohydrate recognising heads of MBL bind to specifically arranged mannose residues on the surface of a pathogen, MASP 1 and MASP 2 are activated to cleave complement components C4 and C2 into C4a, C4b, C2a, and C2b. In f, two smaller MBL associated proteins (MAps) are found in complex with MBL. MBL associated protein of 19 kDa (MAp19) and MBL associated protein of 44 kDa (Map44). MASP 1, MASP 3 and MAp44 are alternative splice products of the MASP1 gene, while MASP 2 and MAp19 are alternative splice products of the MASP 2 gene. MAp44 has been suggested to act as a competitive inhibitor of lectin pathway activation, by displacing MASP 2 from MBL, hence preventing cleavage of C4 and C2
С3 конвертаза
C4b бактериялық жасуша мембраналарына байланысуға бейім. Егер ол деактивацияланбаса, ол C2a-мен бірігіп, патоген бетінде классикалық C3 конвертазасын (C4bC2a) құрайды, баламалы жолдың C3 конвертазасынан (C3bBb) өзгеше. C4a және C2b күшті цитокиндер болып табылады, C4a мастоциттер мен базофильдердің дегрануляциясын тудырады, ал C2b қан тамырларының өткізгіштігін арттырады. Тарихи тұрғыдан, C2-нің үлкен фрагменті C2a деп аталды, бірақ кейбір жарияланымдар қазір оны C2b деп атайды, бұл үлкен фрагментке "b" тағайындау конвенциясына сәйкес келеді.
C4b tends to bind to bacterial cell membranes. If it is not then inactivated, it will combine with C2a to form the classical C3 convertase (C4bC2a) on the surface of the pathogen, as opposed to the alternative C3 convertase (C3bBb) involved in the alternative pathway. C4a and C2b act as potent cytokines, with C4a causing degranulation of mast cells and basophils and C2b acting to increase vascular permeability. Historically, the larger fragment of C2 was called C2a but some publications now refer to it as C2b in keeping with the convention of assigning 'b' to the larger fragment.
Клиникалық маңызы
Маннозаға байланысқан лектин тапшылығы – Бұл жағдайда адамдар қайталанатын инфекцияларға, оның ішінде жоғарғы тыныс жолдарының және басқа да дене жүйелерінің инфекцияларына ұшырайды. Осы жағдайға шалдыққан адамдар пневмония және менингит сияқты ауыр инфекцияларды да жұқтыруы мүмкін. Инфекцияның түріне қарай, инфекция салдарынан туындаған симптомдардың жиілігі мен ауырлығы әртүрлі болуы мүмкін. Маннозаға байланысқан лектин тапшылығы бар нәрестелер мен кішкентай балалар инфекцияға көбірек сезімтал болып көрінеді, бірақ ересектерде де қайталанатын инфекциялар дамуы мүмкін. Сонымен қатар, химиотерапиядан өтетін немесе иммундық жүйені басатын дәрілер қабылдайтын адамдар инфекцияға ерекше бейім.
Mannose binding Lectin deficiency These individuals are prone to recurrent infections, including infections of the upper respiratory tract and other body systems. People with this condition may also contract more serious infections such as pneumonia and meningitis. Depending on the type of infection, the symptoms caused by the infections vary in frequency and severity. Infants and young children with mannose binding lectin deficiency seem to be more susceptible to infections, but adults can also develop recurrent infections. In addition, affected individuals undergoing chemotherapy or taking drugs that suppress the immune system are especially prone to infections.