Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Басталуы
Бастапқыда Потулице лагері, жаңадан құрылған Рейхсгау Данциг Батыс Пруссияға қосылған Польшаның батыс аумақтарынан неміс билігі қуып шығарған поляктар үшін көптеген транзиттік пункттердің бірі болды. Польша азаматтарын күштеп көшіру, Lebensraum деп белгіленді; ол Шығыс Еуропадан Heim ins Reich әкелген неміс отарлаушыларына (Volksdeutsche) орын жасау мақсатымен жүзеге асырылды. Бұл нысан тез арада кеңейіп, жақын маңдағы Штутхоф концлагерінің құл еңбегі лагеріне қосылды, ол жерде құрылған Хансен Шнайдемюль машина жасау шеберханасы үшін тегін жұмыс күшін қамтамасыз етті. 1941 жылдың 4 ақпанында 524 поляктан тұратын алғашқы үлкен көшіру Бидгощ қаласынан Потулице концлагеріне келді. Лагерь поляк балаларын ұстау орны ретінде пайда болды; онда қайтыс болған 1296 адамның 767-сі кәмелетке толмағандар еді. 1943 жылы лагерьде балаларға арналған арнайы бөлім құрылды және неміс құжаттарында "Остюгендбеваргер Потулиц" немесе "Лебрехтсдорф" деген атаулар қолданыла бастады. Расистік теориялар мен балаларды немісшелендіру саясаты, яғни, арийлік нәсілге жататындығын анықтау үшін нәсілдік тазалығын тексеруден өткен балаларды немісшелендіруге бағытталған әрекеттер, Польшадағы неміс шенеуніктердің ұйымдастырылған бала ұрлауына әкелді. Лагерьдегі балалар осы саясаттың нәтижесінде сол жерге орналасты. Егер сынақтардың нәтижесі оң болса және бала ата-анасымен эмоционалдық байланысын жоғалтқан деп есептелсе, онда ол неміс отбасыларына немісшелендіруге жіберілуі мүмкін еді. Бұл операцияны SS Rasse und Siedlungshauptamt RuSHA (SS нәсіл және қоныстану бас басқармасы) ұйымдастырды. Лагерь ресми түрде еңбек лагері ретінде тағайындалғанмен, концлагерь басшылығының бақылауында болған жоқ. Дегенмен, ондағы жағдайлар Штутхоф концлагерінің жағдайларымен салыстыруға болады.
Initially the Potulice camp was one of numerous transit points for Poles expelled by the German authorities from territories of western Poland annexed into the newly created Reichsgau Danzig West Prussia. The forcible displacement of Polish nationals known as Lebensraum; was meant to create space for German colonists (the Volksdeutsche) brought in Heim ins Reich from across Eastern Europe. The facility quickly expanded to include a slave labor subcamp of the Stutthof concentration camp nearby, supplying a free workforce for the Hansen Schneidemühl machine shop set up on the premises. The first mass transport of 524 Poles came to the Potulice concentration camp from Bydgoszcz on February 4, 1941. The camp served as a place for detention of Polish children; of the 1,296 people who died there, 767 victims were minors. In 1943 a special unit in the camp was created especially for children and the name „Ostjugendbewahrlager Potulitz” or „Lebrechtsdorf” started to appear in German documentation. Racist theories and a policy of Germanisation that sought to Germanise children who were tested for racial purity of the supposed Aryan race traits led to organised kidnappings by German officials in occupied Poland. The children from the camp were placed there as a result of this policy. If the tests were positive and it was believed the child had lost emotional contact with their parents, then it could be sent to German families for Germanisation. This operation was organised by the SS Rasse und Siedlungshauptamt RuSHA (SS Office of Race and Settlement). Formally designated a labour camp, the camp was not controlled by concentration camp authorities. However, the conditions in it were comparable to those at the Stutthof concentration camp.
Лагерьдегі қатыгездіктің артуы
Соғыс жүріп жатқанда лагерьдегі жағдай одан да қатыгез және қатал болды, сынған шыныға басып тұру сияқты жазалар енгізілді. 1943 жылы Смоленск және Витебск облыстарынан 543 баладан тұратын көлік келді. Кейбір балалар, тіпті екі жаста болса да, қалыпты тұтқындар сияқты қаралатын. Балалардың дені тиф қызбасына шалдыққандықтан, немістер оларды тікенді сыммен бөлінген, қарапайым жағдайдағы жеке казармаларға орналастырды. 1944 жылы лагерьдегі жағдай ең қатал фазасына жетті. Балаларды "бандиттердің балалары" деп атап, лагерь қызметкерлері ұрып-соғып, тепкіледі және окоп қазуға мәжбүр етті. Балалардың көп бөлігі ауырып, көптегені әлсіздіктен, нашар күтімнен, аштықтан немесе аурудан қайтыс болды. Кішкентай балаларға үлкендер күтім жасады. Лагерь қызметкерлерінің балаларды қасақана өлтіргені туралы куәгерлердің көрсетулері де бар. Бір куәгер лагерь маңында немістердің шамамен 7 жастағы үш баланы суға батырып өлтіргенін егжей-тегжейлі айтып берді. Оның сөзіне қарағанда, немістер алдымен балаларды су каналға лақтырып, содан кейін оларға кірпіш лақтырып, риза болып тұрған.
As the war went on, conditions in camp became even more brutal and harsh, and penalties such as standing on broken glass were introduced. In 1943 a transport of 543 children from the regions of Smolensk and Vitebsk arrived. Some of the children were treated as normal prisoners, even when they were as young as two years old. As the children were ill from Typhoid fever, the Germans placed them in separate, primitive condition barracks that were separated by barbed wire. In 1944 the conditions in the camp reached their most brutal phase. Children were regularly called "children of bandits", were beaten and kicked by camp personnel, and were forced to dig trenches. Most of the children had fallen ill, and many died from exhaustion, maltreatment, hunger or disease. Infants were cared for by the older children. There are also witness statements about the deliberate murder of children by camp personnel. One witness described in detail how he had seen three children approximately 7 years old being drowned by Germans near the camp. According to him, Germans first threw the children into a water canal and then threw bricks at them, looking satisfied.
Бағалау
1948 жылы желтоқсанда БҰҰ Бас Ассамблеясы қабылдаған Геноцид қылмысын алдын алу және жазалау туралы конвенцияда геноцид ретінде тізілген амалдардың көбісі Потулице лагерінде орындалды; тек бір ғана ерекшелік болды – геноцидке ұшыраған топ мүшелерінің тууына кедересі келтіру туралы амал. Екінші дүниежүзілік соғыста Польшаны оккупациялаған кезде неміс билігінің немісшелендіру мақсатымен ұрлаған балалардың саны 20 000-нан (Хайнеман) 200 000-ға дейін (Польша үкіметі) жетеді. Олардың кем дегенде 10 000-ы тұтқын ретінде өлтірілген, ал соғыстан кейін отбасыларына 10-15% ғана қайтып келді. Лагерь ресми түрде транзиттік лагерь деп есептелгенімен, соғыстан кейін, оның құрбандарының өтініші бойынша, 1990 жылдары ол концентрациялық лагерь ретінде қайта жіктеліп, Польшаның Ұлттық Естелік Институты ондағы жағдайлар қалыпты концентрациялық лагерьдегіден ешқандай айырмашылығы жоқ деген позицияны қабылдады. Бұл шешім Екінші дүниежүзілік соғыста неміс репрессиясының құрбандарына соғыстан кейінгі Германия тарапынан төленген өтемақы мәселесі үшін маңызды болды.
Out of acts listed as genocide by The Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide adopted by the UN General Assembly in December 1948, almost all were implemented in the Potulice camp; the sole exception was the act regarding preventing births among members of the group being subjected to genocide. The number of children kidnapped by German authorities during their occupation of Poland in World War II in order to be Germanised ranges from over 20,000 (Heinemann) to 200,000 (Polish government). It's estimated that at least 10,000 of them were murdered as captives, and only 10 15% returned to their families after the war. Although the Camp was formally listed as a transit camp, after the war, at the request of its victims, in the 1990s it was re classified as a concentration camp, with the Polish Institute of National Remembrance taking the position that conditions there didn't differ from those in regular concentration camps. The decision was important for the status of compensation paid by post war Germany towards victims of German repression in World War II.
Лагерьдің 1945 жылдан кейінгі қолданылуы
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін лагерьдің аумағын поляк коммунистік билігі негізінен "этникалық немістерді" – Volksliste (DVL) тізімінен шыққан қоныс аударушылар мен шамамен 180 әскери тұтқынды, сондай-ақ "Үй армиясы" мен Ұлттық қарулы күштерінен шыққан антикоммунистік поляктарды ұстау орталығы ретінде пайдаланды. Сталиндік қоғамдық қауіпсіздік министрлігінің басқаруымен Потулицедегі Орталық еңбек лагері деп қайта аталған лагерьте 1174,60 га аумақты құрайтын шеберханалар мен шаруашылықтар жұмыс істеді. MBP түзеу бөлімінің мәліметтеріне сәйкес, 1949 жылдың соңына дейін онда шамамен 2915 неміс қайтыс болды, көбінесе тиф және дизентерия эпидемиясының салдарынан. Немец деректері бойынша, 1945 жылдан 1950 жылға дейін лагерьде шамамен 3500 этникалық неміс қаза тапты.
Following World War II, the site of the camp was used as a detention centre by Polish Communist authorities, mainly for "ethnic Germans" from the Volksliste (DVL) including settlers and some 180 prisoners of war, as well as the anti communist Poles from the Home Army and the National Armed Forces. Renamed as the Central Labour Camp in Potulice under the management of the Stalinist Ministry of Public Security, the camp managed workshops and farms with the total area of 1,174.60 ha. According to records of the MBP Department of Corrections, some 2,915 Germans died there before the end of 1949, mainly as a result of the typhus and dysentery epidemics. According to German sources, about 3,500 ethnic Germans died in the camp in the years 1945 to 1950.