Кіріспе

Иммиграциялық жоспар

Он фунттық поптар – Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Австралия мен Жаңа Зеландияға көшіп келген британдық азаматтар еді. Австралия үкіметі 1945 жылы көмектесумен көші-қон бағдарламасын, ал Жаңа Зеландия үкіметі 1947 жылы осыған ұқсас бағдарламаны бастады. Австралия үкіметі арнайы кемелер мен ұшақтармен Австралияға баруға көмектесті. Көшіп келгендер Австралияға көшу рәсімдері үшін 10 фунт стерлинг төлегендіктен, оларды «Он фунттық поптар» деп атады.

Көші-қонға көмек көрсету схемасы

Көші-қонға көмек көрсету схемасы 1945 жылы Чифли үкіметі және оның бірінші иммиграция министрі Артур Калуэлл «Халықты көбейту немесе қырыну» саясатының аясында құрылды. Схеманың мақсаты – Австралия халқының санын айтарлықтай арттыру және елдің қарқынды дамып келе жатқан өнеркәсіптері үшін жұмыс күшін қамтамасыз ету еді. Австралияға саяхат құнына үкімет субсидия бергендігінің орнына, жұмысқа орналасу мүмкіндіктерін, қолжетімді тұрғын үйді және жалпы оптимистік өмір салтын ұсынып, міндеттенді. Бірақ келгеннен кейін мигранттар қарапайым көшіп келушілерге арналған жатақханаларға орналастырылды және күтілген жұмыс орындары әрқашан қолжетімді болмады. Ересек мигранттар саяхат ақысы үшін бар болғаны он фунт стерлинг төледі. 1957 жылы «Британдықты шақыру» атты науқаннан кейін көбірек мигранттар саяхаттауға ынталандырылды. Схема 1969 жылы өркендеп, 80 000-нан астам мигрант осы мүмкіндікті пайдаланды. 1973 жылы көмекпен өту құны 75 фунтқа дейін өсті (1973 жылғы 75,0 фунттың қазіргі шамамен <есептелген сомаға> теңдестігі). «Он фунттық Пом» термині жиі қолданылса да, схема Ұлыбританиядан келген мигранттармен ғана шектелмеді. 1949 жылы Ирландия Республикасы құрылғанға дейін Ирландия еркін мемлекетінің немесе Ирландияның оңтүстік округтерінде туған адамдар да британдық азаматтар ретінде қарастырылды. Шындығында, британдық азаматтардың көпшілігі осы талаптарға сай келіп, бұл тек Британ аралдарының ғана емес, сонымен қатар Мальта және Кипр сияқты британдық колонияларының тұрғындарына да қатысты. Австралия басқа елдерден, атап айтқанда Нидерландыдан (1951), Италиядан (1951), Грекиядан (1952), Батыс Германиядан (1952) және Түркиядан (1967) келген таңдалған мигранттарға көмек көрсету бағдарламаларын да жүзеге асырды. Көмекпен келген мигранттар Австралияға келгеннен кейін кемінде екі жыл тұруға немесе көмекпен өту құнын қайтаруға міндетті болды. Егер олар Ұлыбританияға қайтуды шешсе, сапар құны кемінде 120 фунтты құрады (1945 жылғы 120,0 фунттың қазіргі шамамен <есептелген сомаға> теңдестігі), сол кезде бұл үлкен сома болатын және көптеген адам төлей алмайтын. Дегенмен, басқа соғыстан кейінгі келгендермен, мысалы, түріктермен салыстырғанда, салыстырмалы түрде аз британдық мигранттар Австралия азаматтығын алды. Осының салдарынан көптеген адамдар кейіннен, әдетте Австралиядан кету арқылы, Австралияда тұру құқығын жоғалтты.

Жаңа Зеландияның схемасы

Жаңа Зеландия үкіметі 1947 жылғы шілдеде осындай иммиграциялық схеманы бастады. Алғашқы иммигранттар сол жылдың соңында келді. Бағдарламаны Берт Бокетттің басшылығымен Еңбек департаменті жүзеге асырды және 1950 жылы Нидерландыны да қамтуға кеңейтілді. Нидерланды иммиграциялық схемасы 1963 жылы аяқталды, нәтижесінде Жаңа Зеландияға 6000-нан астам иммигрант келді; ал Бокетт келесі жылы Нидерланды үкіметінен Оливье ван Нуорт медалін алды. Оның ата-анасы жылы климат өкпе инфекциясын емдеуге көмектеседі деп үміттенді. Тағы бір премьер-министр Тони Эбботт 1960 жылы осы схема бойынша көшіп келді, бірақ оның әкесі Екінші дүниежүзілік соғыстың басында «Blue Funnel Liner» лайнерімен келгеннен кейін Австралияда тұрған, ал анасы ол туған кезде Ұлыбританияда тұратын австралиялық эмигрант болған. Англияның жылдам боулдерлері Гарольд Ларвуд (1950 жылы) және Франк Тайсон (1960 жылы) да крикеттен кеткеннен кейін осы схемадан пайдаланды. Мэн аралында туған Би Джиз (Гибб ағайындылары) өмірінің алғашқы жылдарын Англияның Манчестер қаласындағы Хорлтон-кум-Хардиде өткізді, содан кейін 1950 жылдардың соңында Квинсленд штатындағы Редклифке көшіп, музыкалық мансаптарын бастады. Easybeats тобының бес негізгі мүшесі жеке-жеке көшіп келді және Сиднейге келгеннен кейін топ құрды. Жетекші әнші Стиви Райт Англияның Лидс қаласынан көшіп келді. Гарри Ванда Гаагадан (Нидерланды), ал Джордж Янг Глазгодан (Шотландия) көшіп келді, олар егіз гитараларға және кейіннен Easybeats тобын "Friday on My Mind" әнімен әлемге танытқан авторлар тобына айналды. Джорджтың кіші ағалары Малкольм Янг пен Ангус Янг, тағы бір шотландық иммигрант Бон Скоттпен бірге AC/DC тобының егіз гитараларын құрды. Осы схема бойынша Австралияға көшіп келген музыкалық өнерпаздардың қатарында Джон Фарнхам, Джимми Барнс, Джон Пол Янг, Men at Work тобынан Колин Хей, Джон Инглиш және Чита болды, ал Кайли Миноуг – екі «Он фунттық Помның» қызы; оның анасы Гиббстер мен Ред Саймонспен бір кемеде болған. 1950 жылы кәсіпкер Алан Бонд ата-анасымен бірге Австралияға көшіп келді. 1978 жылы ол «Жылдың австралиялық азаматы» атағын алды. Регби лигасының ойыншысы және актері Иан Робертс 1967 жылы отбасымен бірге Сиднейге көшіп келді. Робертстің сөзіне сүйенсек, ол «ағылшын отбасында өсті және Австралия үйдің алдында болды». 1994 жылғы «Bad Boy Bubby» фильміндегі рөлімен танымал актер Николас Хоуп 1958 жылғы Рождество күні Манчестерде дүниеге келді және көп ұзамай Whyalla қаласына көшіп кетті.