Кіріспе

Гүлді өсімдік түрі

Mertensia virginica (көбінесе Вирджиния көк шаңырағы, Вирджиния сиыр шаңырағы, өкпе шаңырағы, Роанок шаңырағы) – аспан көгілді, қоңырау тәрізді гүлдері бар, Борагина тұқымдасына жататын және Солтүстік Американың шығыс бөлігіне тән көктемгі қысқа ғұмырлы өсімдік.

Сипаттама

Вирджиния көк шашақтары дөңгелек (оватты) және сұр жасыл жапырақтарымен сипатталады, олар биіктігіне дейін жететін сабақтарда орналасқан. Жапырақтарының ұзындығыға дейін жетеді, шеттері тегіс (бүтін), гүл сабағының төменгі бөлігінде жапырақ сағақты, ал жоғарғы бөлігінде сағақсыз болады. Гүл шоғыры - иілген сабақтардың ұшында орналасқан гүлдердің иесіліп тұратын тобы немесе қысқа гүлшоғыры. Бұл өсімдік бай, ылғалды ормандарда және төменгі, орманды беткейлерде өседі. Олар көбінесе ірі топтарды құрайды.

Қолданылуы

Вирджинияның көк шаңырағы американдықтардың дәстүрлі медицинасында көптеген мақсаттарда қолданылған, оның ішінде өкпеге көмектесу, туберкулезді емдеу және жұқпалы жөтелді емдеу (чероки тайпасы), улануға қарсы тамырдан жасалған тұндырма, және жыныс ауруларын емдеу үшін тамыр қайнатылмасы (ирокез тайпасы). Американың түпкі тұрғындары осы өсімдіктен жасалған тониктің денсаулығы сырғандарды емдеуге көмектесетініне сенген. Mertensia virginica гүлдері қоса, жеуге жарамды. Егістік шаруашылығында M. virginica Корольдік бау-бақша қоғамының «Бау-бақшалық еңбек сіңіргені» сыйлығына ие болды.

Номенклатура

Мертензия виргиникасы – Мертензия туысының типтік түрі және 1753 жылы Линней оны Пулмонария виргиника деп алғаш сипаттаған. Қазіргі уақытта Пулмонария туысы Boragineae тайпасына жататын 19 түрмен ғана шектелген. 1797 жылы Альбрехт Вильгельм Рот Мертензия туысын құрғанда, Вирджиния көк қоңырауын Мертензия пульмонориоидес деп атады, Линнейдің Species Plantarum еңбегінде оған бұрыннан ат бергенін білмейтін болған. Роттың берген аты артық синоним саналады және соңғы әдебиеттерде кездеседі.