Кіріспе

Құс түрлері

Чако бүркіті (Buteogallus coronatus) немесе тәжді жалғыз бүркіт, Оңтүстік Американың шығыс және орталық бөліктерінде қорғауға алынған жыртқыш құс. Көбінесе ол жай ғана тәжді бүркіт деп аталады, бұл Африкалық Stephanoaetus coronatus-пен жаңылыстыруға мүмкіндік береді. Оның сирек кездесуіне байланысты, оның биологиясы мен популяциясы туралы көп мәлімет жоқ.

Сипаттама

Чако бүркіті - ірі жыртқыш, денесі көбінесе бозғылт күміс түсті. Оның қысқа қара құйрығында кең ақ жолақ және ақ ұшы бар, ал тұмсығы мен аяқтары сары. Аты айтқандай, "Таж кигізген жалғыз бүркіттің" қауырсыны қара сұр түсті. Жасырақ құстың да қауырсыны бар, бірақ оның түсі қоңыр, басы мен ішкі жағы кремі түсті, олардың үстінен сұр жолақтар өтеді. Уругвайда Чако бүркітінің жағдайы белгісіз, ондаған жылдар бойы оны көруге болмады және ол жойылған деп саналады, бұл оны Неотропикалық аймақтағы ең сирек және қорғауға алынған жыртқыштардың біріне айналдырады. Осындай аз популяция үшін бұл түрдің тірі қалу мүмкіндігіне зор әсер етеді. Бұл қудалау табиғатты қорғау ұйымдарының назарын аударды, нәтижесінде Аргентинада Чако бүркітін қорғау жөніндегі ұлттық жоспар құрылды, ол осы уақытқа дейін жасалған жалғыз жоспар.

Мінез-құлық

Көбінесе жалғыз жұптарда немесе үштік шағын топтарда кездеседі, бірақ кеміргіштер, опоссумдар, еуропалық қоян (lepus europaeus) және кіші гризон (Galictis cuja) сияқты басқа сүтқоректілер де жемтік етеді. Жыландар, тасбақалар және кесірткелер сияқты бауырымен жорғалаушылар да олардың рационының шағын бөлігін құрайды. Жылан аулағанда, бүркіттер көбінесе алдымен басын жояды. Бүркіттің аяқтарындағы (тарсусындағы) жалғыз қабыршақтар оларды жылан шағуынан қорғайды. Кішкентай кесірткелерді тікелей тырнақтарымен ұстаса, қызыл тегус (Salvator rufescens) және Аргентинаның қара-ақ тегусі (Tupinambis merianae) сияқты үлкен кесірткелерді жақтан жақындап, бір аяғымен жамбасынан, екіншісімен басынан ұстап алады, бұл тістеу немесе құйрығымен соққы беру қаупін азайтуға бағытталған тәсіл. Балалары ұяда 65–70 күн болады. Жыныстық жетілу жасы туралы көп мәлімет жоқ, бірақ олар 3–5 жасқа толғанша көбеймейді деп есептеледі.