Франтишек Велецкий: Словак актерінің өмірі мен шығармашылығы
František Velecký
Феро Велецкий – атақты словак актері, «Маркета Лазарова» фильміндегі Миколаш рөлімен танымал. Өнердегі ерекше тұлға, ресми білімі болмаса да, көптеген фильмдерде өнер көрсеткен.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Франтишек Велецкий (көбінесе Феро Велецкий деп аталады, 8 наурыз 1934 – 5 қазан 2003) – словак актері. Велецкий словак актерлігінің ерекше тұлғасы болды, ол қадірленген шоу-бизнес жұлдыздарына қарама-қарсы тұрды. Ол актерлік білімі алмаса да, кино режиссерлері мен көрермендердің зор құрметіне ие болды. Ол 50-ге жуық словак, чех, неміс, венгр және Ұлыбритания/АҚШ фильмдерінде ойнады, бірақ оны ең көп есте қалдыратыны – чех фильмі «Маркета Лазаровадағы» Миколаш рөлі.
František Velecký (often credited as Fero Velecký, 8 March 1934 – 5 October 2003) was a Slovak actor. Velecký was a very particular figure of Slovak acting, being antipode to venerated mainstream showbiz celebrities. Although he had never received any formal training (in acting) he managed to earn a great respect of both filmmakers and audience members. He performed in some 50 Slovak, Czech, German, Hungarian and UK/US movies, but he will be most remembered for portraying the lead character of Mikoláš in the Czech movie Marketa Lazarová.
Өмірбаян және мансап
Велецкий 1934 жылғы 8 наурызда Зволен қаласында дүниеге келген. Ол бастапқыда азаматтық инженерлік (орта мектеп) мамандығын оқып, бірнеше жыл дизайнер болып жұмыс істеді. Бірақ, кішкентай кезінен кино әлеміне қызығып, 30 жасына келгенде ғана алғашқы маңызды рөлдерін алуға қол жеткізді. Актерлік мансабының басында, «Každý týždeň sedem dní» (1964) және «Nylonový mesiac» (1965) сияқты бірнеше екінші рөлдерден кейін, ол өміріндегі ең маңызды рөлін «Маркета Лазарова» (1966) фильмінде ойнады. Бұл тәжірибе оның қалған өміріне терең әсер етті. Ол сұхбаттарында режиссер Франтишек Влачильдің осы фильмді түсіру кезінде оның әлемді қарауын қалай өзгерте алғанын алғыспен еске алды. Рольдің фильмге (чех киносының ең жақсы туындысы саналады) және оның өміріне тигізген әсеріне қарамастан, Велецкий батыс көрермендері үшін «Ағалар Гримм» (2005) және «Оскар» жүлдесіне ұсынылған «Želary» (2003) фильмдеріндегі рөлдерімен танымал болды. Мансабының көп бөлігінде Велецкий 1980 жылдары Spišká Nová Ves театрымен қысқа ғана байланыста болғаннан басқа, ешқандай театр труппасымен байланыс күйінде болған жоқ. Кәсіби өмірінде Велецкий актерлікпен ғана шектелмеді. Ол 1968 жылы «Збеховия а путница» фильмінде Юрай Якубисконың режиссер ассистенты болды және 1990 жылдары бейнелеу өнеріндегі дағдысын пайдаланды. Велецкий 2003 жылғы 5 қазанда Братиславада рактан қайтыс болды.
Velecký was born 8 March 1934 in Zvolen. He originally studied civil engineering (highschool) and worked as a designer for few years. However, since his early age he was attracted by the world of cinema and finally in his 30s managed to get his first major roles. Practically at the beginning of his acting career, after a few minor films including Každý týždeň sedem dní (1964) and Nylonový mesiac (1965), he received the role of his lifetime in Marketa Lazarová (1966). This experience deeply influenced the rest of his life. In interviews, he described with gratitude how the director František Vláčil completely changed his way of seeing the world during the long production of this movie. Despite the impact the role had on the film (widely considered the best Czech cinema) and on his life, Velecký would probably be more recognized by Western audiences for his appearances in The Brothers Grimm (released 2005) and the Academy Award nominated Želary (2003). For most of his career, Velecký was free of any theatre company ties except being briefly associated with the Theatre of Spišká Nová Ves in the 1980s. During his professional career, Velecký was not limited to acting. He was assistant director to Juraj Jakubisko on the film Zbehovia a pútnici (1968) and he applied his talent in fine arts during the 1990s. Velecký died of cancer 5 October 2003 in Bratislava.