Кіріспе

Дайго-дзи (醍醐寺) – Жапонияның Киото қаласындағы Фушими ауданында орналасқан Сингон буддалық ғибадатханасы. Оның басты құдайы (хонзон) – Якуши. Дайго, сөзбе-сөз "май", бейнелі түрде "ең жақсысы" деген мағынаны білдіреді және буддалық ойлардың ең терең бөлігінің метафорасы болып табылады.

Тарих

Дайго-дзи Хэйан дәуірінің басында салынған. 874 жылы Риген дайши (Шобо) бұл ғибадатхананы құрды. 930 жылы ауруға шалдыққаннан кейін тақтан бас тарған император Дайго осы ғибадатханада буддалық монахқа айналды. Монах болған соң ол Хоконго буддалық есімін алды және көп ұзамай 46 жасында қайтыс болды. Ол ғибадатхана аумағына жерленді, сол себепті оның қайтыс болғаннан кейінгі аты Дайго деп берілді. Муромачи дәуірінде Онин соғысы салдарынан ғибадатхана қиратылды, тек бес қабатты пагода ғана сақталып қалды. Хидэёси Тоётоми кезінде бірнеше қайта құру жұмыстары жүргізілді, ал соңғы қайта құру 1606 жылы аяқталды. Бұл жұмыстардың нәтижесінде қазіргі ғибадатхананың көп бөлігі, оның ішінде Кондо және Кайсан-до қайта салынды. 1939 жылы Ками Дайго бөлігінде орман өрті шығып, Буддалық мәтіндер кітапханасы мен 1968 жылы қайта салынған Джунтей-до өртеніп кетті. 1997 жылы 949 жылы салынған, бірақ 1470 жылы өртенген Хёкке Санмая-до қайта құрылып, Шинньо Санмая-до деп аталды.

Ұлттық қазыналар

Бірнеше құрылымдар, оның ішінде кондо және бес қабатты пагода, Жапонияның ұлттық қазыналары болып табылады. Ғибадатханада 18 арнайы тағайындалған ұлттық қазына бар, олардың ішінде ғимараттар және басқа да туындылар бар; сонымен қатар, ғибадатханада бірнеше ондаған маңызды мәдени мүліктер сақталған. Ғибадатханадағы қабырға суреттері академиялық зерттеулер нысаны болды, осы зерттеулер 1960 жылы Жапон академиясының Императорлық жүлдесіне ие болды. "Ежелгі Киотоның тарихи ескерткіштері" тізіміне енгендіктен, ол ЮНЕСКО-ның Әлемдік мұрасы ретінде танылған. Дайгодзи ғибадатханасындағы бес қабатты пагода 951 жылы салынған және Киотодағы ең көне ғимарат болып есептеледі. Бұл 15 ғасырдағы Оньин соғысынан зардап көрмеген азана ғимараттардың бірі.

Бақ

Құрылғанынан жеті ғасырдан астам уақыт өткен соң, Тоётоми Хидэёси 1598 жылы Самбодағы қосалқы храмда Дайго но ханами деп аталатын әйгілі шие гүлдерін тамашалау тойын өткізді. Күз мезгілінде қарағай жапырақтарының жарқын түстері туристер мен басқаларды қызықтырады. Император Сузакудың Дайго но мисасаги деп белгілі мазары Дайго дзидің жанында орналасқан.

Орналасу

Дайго-дзи үш бөлімнен тұрады: Самбо-ин, Шимо Дайго (Төменгі Дайго) және Ками Дайго (Жоғарғы Дайго). Бұл бөлімдер бір-бірінен ескілігімен, жабайылығымен және тауға көтерілу деңгейімен ерекшеленеді. Самбо-ин мен Шимо Дайго таудың төменгі жағында орналасқан, оларға жету оңай, сондықтан көптеген туристерді тартады; ал Ками Дайго таудың ең биік жерінде жатыр, оған жету үшін ұзақ және қиын жолмен өрлеу керек, демек, ол кем келуші болады. Самбо-ин төңірегіндегі көшелерде еркін жүруге болады, бірақ Самбо-иннің ішкі аумағына, мұражайға, Шимо Дайгоға немесе Ками Дайгоға кіру үшін жеке билеттер қажет. Алғашқы үш бөлімге біріктірілген билеттер сатылады, ал Ками Дайгоға бөлек билет алу керек. Самбо-ин – бұл қабырғаларымен қоршалған кешендердің жиынтығы, олар гүлдейтін шие ағаштарымен көмкерілген көшелер арқылы байланысқан. Онда негізгі ғибадатхана (ішінде танымал шай бағы бар), мұражай және басқа да кешендер орналасқан. Шие гүлдерінің маусымында Самбо-ин өте қызығушылыққа толы. Шимо Дайго – бұл үлкен қоршау, онда Киотодағы ең көне ғимараттардың бірі және ашық кеңістіктермен бірге бөлек залдар бар. Ками Дайго, негізгі ғимараттардан басқа, таудың басында орналасқан. Ками Дайгоға Шимо Дайго арқылы немесе Шимо Дайгоның жанындағы жолмен жетуге болады. Басты кешенге дейін баспалдақпен бір сағаттай көтерілуге болады, ортасында демалыс алаңы мен кішкентай ғибадатхана бар. Басты кешеннің кіреберісінде Дайго Суй орналасқан – қасиетті су бұлағы, ол Дайго-дзидің пайда болуына себеп болған, басқа ғимараттармен бірге. Тағы он бес минуттық саяхаттан кейін саммитқа жетесіз, онда басқа залдар, әсіресе (開山堂) және төмендегі қалалардың кең көріністері бар. Саммиттен кейін таудың артқы беткейі көбінесе дамытылмаған, негізінен жаяу жүру жолдарынан тұрады. Дегенмен, онда кейбір мүсіндері бар үңгір (奥之院) бар, оған қиын жолмен жиырма минуттай жетуге болады. Оған жету қиын болғандықтан, туристер оны сирек бағалайды, бірақ наурыз айының бірінші жексенбісінде онда храм іс-шарасы өткізіледі. Oku no in жанында (東の覗き) тағы бір панорамалық көрініс бар.

Оқиғалар

2008 жылдың 24 тамызында ғибадатхананың шығысындағы төбеде орналасқан Джунтей Каннон дō ны найзағай шағып, өртенді. Ол ғибадатхананың Ками Дайго бөлігінде тұрған. Ками Дайго – Кансай Каннон паломничествосының 33 ғибадатханасының 11-і. Бұл құрылыс 1968 жылы салынған болатын. Осы оқиға салдарынан жоғарғы аймақ (Ками Дайго) апатты жою жұмыстары үшін уақытша жабылды, ол 2009 жылдың 1 шілдесінде қайта ашылды.