Римдық Британиядағы иттер: Археологиялық қазбалар мен жазбалар Британиядағы римдік кезеңде иттердің маңызды ролі мен түрлі қолданылуын көрсетеді. Иттер экспортталған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Римдік Британияның иттері – Римдік оккупация кезінде Британиядағы иттердің болуы туралы. Британия провинциясындағы қазба жұмыстарының нәтижесінде иттердің түрлі мақсатта қолданылғанына куәліктер табылды. Қазба орындарынан табылған қалдықтардың арасында иттердің мәдени байланысы мен маңыздылығына қатысты дәлелдер де бар. Бұған қоса, иттердің қолданылуы туралы жазбаша мәліметтер де кездеседі. Римдік Британия провинциясы иттерді экспорттаумен белгілі болған. Римдік жазушылардың осы иттер туралы айтқандары британдық иттердің жылдам және күшті болғанын, олардың аң ауруға және тіпті соғысқа да пайдалы болғанын көрсетеді. Кейбір қазіргі заманғы кинологиялық әдебиеттердің авторлары бұл иттердің жеке тұқымға жатқандығын, және осы тұқымның ағылшын мастифінің және мүмкін бульдогтың бабасы болғанын айтады.
Dogs of Roman Britain concerns the presence of dogs within Britain under Roman occupation. Through various excavations in the Province of Britannia, evidence for a variety of uses from dogs has been found. There has been evidence of cultural involvement and significance of dogs found among the remains of excavated sites. Along with this are written references to the use of dogs as well. The Roman Province of Britannia was known for exporting dogs. The references by Roman writers to these dogs suggest that British dogs were both fast and strong, useful in hunting and even in war. Some modern dog book authors are of the opinion that these dogs were a distinct breed of dog, and that this breed was the progenitor to the English Mastiff and possibly the Bulldog.
Мәдени маңызы
Иттер діндерде жиі құдайлар немесе құдайшалармен бірге бейнеленген. Нехаленния құдайына табыну Англия арнасынан да асып түскенімен, оның қолындағы кішкентай итімен бірге бейнеленген суреті Рейн мен Мозельден Ұлыбританияға саудамен жүретін саудагерлерді қорғаумен тығыз байланысты. Бұл ит түрлі дереккөздерде грейхаунд, йоркшир терьері немесе уэльс спрингер спаниелі сияқты сипатталған. Сол сияқты, Суцелл да итпен суреттелген. Бірақ, бұл жағдайда ол әлем астымен байланысты көрсетеді. Иттермен байланысты басқа да мәдени амалдар – жерлеу салты. Иттердің әлем астымен байланысы бар деп есептелгендіктен, олардың мүсіндерін өлгендермен бірге қою, жанның о дүниеге өтуіне көмектеседі деп ойлаған. Иттер сонымен қатар денсаулыққа да қатысты болған, емдік қасиеттері бар деп саналған. Римдіктер иттердің тек подагра, қызылқұтыру немесе рабис ауруларына шалдығуға бейім деп есептеген, сондықтан күшіктерді жиі ауруды жұқтыру үшін сүңгі ретінде қолданған.
Dogs are often portrayed in religion with the gods or goddess they are attributed to. Despite worship for the goddess Nehalennia extending farther than the English Channel, the imagery of the deity with a lap dog alongside her is frequently associated with the protection of merchants sailing from the Rhine and Mosel to Britain. This dog has been described by a variety of sources as anything similar to a greyhound, a Yorkshire terrier, or a Welsh Springer Spaniel.</blockquote>Likewise, Sucellus is also pictured with a dog. However, in this instance, it represents a connection with the underworld. Other cultural practices associated with dogs are funerary practices. As dogs were seen to have a connection to the underworld, placing figurines of dogs with the dead was thought to help souls with passage. Dogs were also connected to health as they were thought to have healing powers. The Romans thought dogs were only susceptible to gout, distemper, or rabies, and so puppies were often used as a sponge to transfer the pain.
Аң аулау
Британдық аңшы иттер, мал бағу және күзетші жануарлар рөлін атқарғанына қарамастан, Епирдің әскери Молоссынан физикалық тұрғыдан басым деп есептелді. Ағылшын мастифінің алғабасы деп саналатын бұл иттерді тікелей сипаттаған Страбон британдық аңшы иттерді ерекше епті деп атады. Басқа жазбаларында ол осы жоғары сапаның нәтижесінде аң аулау иттері британдық сауданың маңызды экспорты болғанын айтады. Бұл ерекше жазу Виргилий тілінде жасалған және ол әйелдің ауыр жабдықтарға толануы немесе ұрыс-соғыстан гөрі, қожайындарының құшағында жатып, төсеніште демалуын көрсетеді. Иттерге көрсетілген адамдық қамқорлықты қазба жұмыстарынан табылған сүйектерді талдау арқылы көруге болады. Римдік Британияда иттерді жерлеудің сенімді мысалдары аз, сондықтан колония тұрғындарының үй иттерімен болған қарым-қатынасын анықтау қиын. Марсельдегі (Франция) Ла Бурседегі бір жердегі қалдықтарда табылған ит ұзақ уақыт бойы ауыз қуысымен азапталғаны анықталды. Оның жоғарғы тістерінің жоғалуы және тіс тасының көп мөлшерде жиналуы сияқты дәлелдер, бұл ит жеу үшін адамның көмегіне мұқтаж болғанын көрсетеді. Осы білімді және Римдік Британиядағы жануарлардың көптігін ескере отырып, мұндай иттерге осы жағынан бірдей қарау мүмкін. Дегенмен, "жануар" сияқты терминология Рим контекстінде мәселелі, өйткені ежелгі заманда жұмыс жануарлары мен жануарлар көбінесе біріктірілген. "Жануар" сөзін қолдану, қазіргі заманғы жануар туралы түсініктерді ежелгі әлемге түсіруге әкелуі мүмкін. Сондықтан, Маккиннонның ұсынысы бойынша, "жеке жануар" Римдік Британиядағы иттердің рөлін көрсететін дұрыс термин болып табылады.
British hunting dogs, despite their role as herding and guard animals, were widely considered to be physically superior to the militarized Molossus of Epirus. In the direct description of what some presume to be a predecessor to the English Mastiff breed, Strabo describes British hunting dogs as notably clever. In other writing, he references hunting dogs being a primary export of British trade as a result of this high quality. This highly unusual inscription uses Virgilian language and says she used to lie in her master and mistress' laps and rest on a blanket rather than have to endure heavy harnesses or beatings. Human care for dogs can be seen in the analysis of the bones left behind. Canine burials have few credible instances in Roman Britain, and it difficult to measure the relation the colony's inhabitants had with domestic dogs for this reason. Within the remains of one site in La Bourse, Marseille (France), it can be deduced that the recovered dog had significant dental issues that were sustained for a while. Evidence such as the loss of its maxillary teeth and the unusual amount of calculus buildup proves that this dog would have needed human care in order to eat. With this knowledge alongside the apparent abundance of the animals in Roman British life, it is likely that such dogs were treated equally in this regard. However, terminology such as the word "pet" is problematic in the context of Rome as work animals and pets were often the same thing in antiquity. Using the word pet also subconsciously projects modern interpretations of what a pet is onto the ancient world. Therefore, it is MacKinnon's suggestion that "personal animal" is a more reflective term for the role of dogs in Roman Britain.
Экономикалық үлестер
Римдік Британияда басқа колониялар бергендей ресурстар болмады, бірақ аралдардағы аңшы иттер экспорттау және сауда жасауда қандай да бір пайда келтірді. Серік ретінде және аң аулау үшін қолданылатын иттерден бөлек, ит терілері де Римдік Британия экономикасының маңызды бөлігі болды.
Roman Britain was lacking in the resources other colonies provided, but hunting dogs found in the Isles were of some value in export and trade. Aside from dogs as companions and for hunting purposes, dog hides were also known attributes of the Roman Britain economy.
Сурет салу
Британия мен аңшылық тұқымдарының өндірісі арасындағы байланыс Рим өнерінде үй иттерімен аң аулау бейнесін аймақтың өзімен шатастыратындай мықты болды. Саутбрумдағы қазба жұмыстары кезінде ит сияқты жандардан тұратын мүсіндер табылған. Бір бөлігінде тілдері ұзын созылған, ал екіншілерінің аузында мүсіндей адамдар бар. Осы мүсіндердегі айырмашылықтар жыртқыштан үй жануарына өтуді көрсетеді деген болжам бар.
The relationship between Britain and the production of hunting breeds was significant enough to render the image of hunting with domestic dogs often synonymous with the territory itself in Roman art. Figurines were found in an excavation at Southbroom which consisted of dog like creatures. Some of them depicted a long protruding tongue while others have a limp human in their jaws. It is suggested that these differences in the figures indicate a transition from a predator to a domesticated animal.