Батори: Қан Графинясының Тарихы

Кіріспе

2008 жылғы тарихи драма фильмі

Батори (сонымен қатар «Батори: Қан графинясы» деп те шығарылды) – 2008 жылғы тарихи драма, сценарийін және режиссурасын Жураж Якубиско жазған. Фильмнің түсірілімі 2005 жылдың желтоқсанында басталды, ал фильм 2008 жылдың шілдесінде көрсетілімге шықты. Бұл Якубисконың ағылшын тіліндегі тұңғыш фильмі және Словакия, Чехия, Венгрия және Ұлыбритания киноларының халықаралық бірлескен туындысы.

Сюжет

Фильм 16-17 ғасырлардағы венгр графесі Эржебет Баторидің тарихына негізделген. Оқиғасы қазіргі Словакиядағы Венгрия Корольдігінің бір бөлігінде орын алады. Бұл қайта баяндауда графня – өзінің қасарындағы «ауруханада» медициналық тәжірибелер мен қарапайым мәйіттерді қарауды (автопсия) жүргізетін емші. Ол өзін уланудан құтқаратын, беделді сиқыршы Дарвулиямен қарым-қатынас жасайды. Дарвулия Эржебетке ұл және мәңгілік сұлулық уәделейді. Ал Эржебет оған махаббаты мен абыройын құрбан етуі керек. Дарвулия Эржебеттің серігі болады. Осы уақыт аралығында аймақтағы бойжеткендер түсініксіз себептермен қайтыс болады, ал олардың мүесіз денелері жақын жерде жерленгенде, Эржебеттің үлкен ваннада қызыл сұйықтықта отырғаны көрінеді. Кейіннен екі монах судың қан емес, тек шөптермен боялған екенін анықтайды. Күйеуі Ференц Надасди қайтыс болғаннан кейін Эржебет оның ашкөз досы Гьёрги Турзомен жанжалдасады, ол күйеуінің жерлеу рәсімінде оған ұсыныс жасауға тырысады. Турзоның шөптерді жақсы білетін сүйіктісі оған қарсылық көрсеткені үшін кек алуға көмектесуді ұсынады. Көп ұзамай Эржебет түс көру сияқты, нағыз емес көріністер мен оқиғаларға тап болады. Солардың бірінде ол әйелді қайшымен өлтіреді. Кейін Дарвулияға арман мен шындықты ажырата алмайтынын мойындайды. Дарвулия біреудің Эржебеттің сусындарына галлюциногенді саңырауқұлақтар салып жатқанын біледі; Эржебет бұл туралы есіне түсіре алмайды және Дарвулияны кінәлі деп санайды. Ол оны қуғынға шығарып жібереді. Содан кейін Турзо мен оның әйелі Дарвулияны тұтқынға алып, тілін кесіп, азаптайды. Өлер алдында ол түрме қабырғасына қанмен Турзоның атын жазады. Эржебет оған кек алуға ант етеді. Турзо Эржебеттің күйеу балаларын және басқа да одақтастарын оны сиқыршылықпен айыптау үшін шақырады. Олардың жоспарлары бірнеше рет сәтсіз аяқталғанымен, графняны тұтқынға алып, оның үй ішіндегілерін азаптап, оны айыптауға қажетті ақпаратты алуға тырысады. Содан кейін қызметшілер олардың жасаған қылмыстары үшін өлім жазасына кесіледі, ал Эржебет түрмеге қамалады. Ұлын тастап кеткеніне қатты қайғырып, төсегінде жатып, ән айта бастайды. Шамдардың жалыны көтеріліп, оны жалындап жібереді. Оның өлімі туралы естігеннен кейін Турзо ол тағы да күтпеген нәрсені жасады, өйткені олар бір кезде шахмат ойнағанда, оны әрқашан жақсы көргенін мойындайды.

The film is based on the story of Erzsébet Bathory, a Hungarian countess in the 16th and 17th centuries. Her story takes place in a part of the Kingdom of Hungary that is now Slovakia. In this retelling, the Countess is a healer who conducts medical experiments and rudimentary autopsies in a "hospital" beneath her castle. She forms a relationship with a reputed witch, Darvulia, who saves her from poisoning. The witch promises Erzsebet a son and eternal beauty. In return, Erzsebet must sacrifice both love and her reputation. Darvulia becomes Erzsebet's companion. Meanwhile, maidens in the area have been dying of seemingly unrelated causes, and Erzsebet is seen bathing in a large tub of red liquid as the girls' now mutilated corpses are buried nearby. Two monks later conclude that the water is not blood but is simply colored red by herbs. After her husband Ferenc Nádasdy's death, Erzsébet quarrels with his scheming friend György Thurzó, who tries to proposition her at her husband's funeral. Thurzo's lover, who is gifted with herbs, offers to help him get revenge for the rejection. Soon afterward, Erzsebet begins to have surreal visions and episodes. In one of these, she stabs a woman to death with scissors. Afterwards, she confesses to Darvulia that she can no longer tell dream from reality. Darvulia discovers that someone has been placing hallucinogenic mushrooms in Erzsébet's drinks; Erzsébet cannot remember clearly and believes Darvulia responsible. She has the woman thrown out. Thurzó and his wife then capture Darvulia and torture her, cutting out her tongue. Before she dies, she writes Thurzó's name in blood on her cell wall. Erzsébet swears vengeance on him. Thurzó enlists Erzsébet's sons in law and other allies to prosecute her for witchcraft. When their plans repeatedly fail, they nonetheless capture the Countess and torture members of her household to try to obtain incriminating information. The servants are then executed for their alleged crimes, and Erzsébet is imprisoned. Despairing over her separation from her son, she lies on her bed and begins to sing a hymn; the flames from her candles rise and engulf her in flames. Upon hearing of her death, Thurzo concedes that she has once again made the move he least expected, as when they once played chess together, and admits that he has always loved her.

Кастинг

2006 жылдың қаңтар айының соңында Фамке Янссен Батори рөліне тартылатыны жарияланды, оның Якубискомен түскен суреттері бұқаралық ақпарат құралдарында жарияланды. Оның алғашқы түсірілімге қатысуы 2006 жылдың 6 наурызына жоспарланған. Осы аралықта оның қатыспайтын басқа сахналар түсіріліп жатты. 2006 жылдың 8 наурызында жаңалықтар агенттіктері Янссеннің орнына ағылшын актрисасы Анна Фриль келгенін хабарлады.

Қаржыландыру және өндіріс компаниялары

10 миллион евро (шамамен 15 миллион АҚШ доллары) бюджеті оны ең қымбат словак фильмі және екінші ең қымбат чех фильмі етеді. Фильм словак, чех, британдық және венгрлік өндіріс компанияларының бірлескен жобасы: Jakubisko Film Slovakia s. r. o. (SK), Eurofilm Studio KFT (HU), Jakubisko Film, s. r. o. (CZ), Lunar Films Ltd (UK) және Concorde Film Trust (HU) компаниялары, Eurimages (EU), Словакия Республикасының Мәдениет министрлігі (SK) және Чехия кино қоры (CZ) тарапынан қосымша мемлекеттік қаржыландырумен толықтырылған.

Қабылдау

Variety журналы фильмдегі кейіпкерлердің дамуының жетіспеушілігін сынға алып, "Якубиско графшаның өзін ұмытып қалды" деді, ал Фриел "көрермендерге оның тағдырына қызығуға себеп бола алмайды". Screen Daily да осыған ұқсас сын айтып, "Күшті актерлік құрам кейіпкерлерге салмақ қосуы мүмкін еді, бірақ Анна Фриелдің иықтары тым нәзік" деді. Сондай-ақ, фильм "үзіліссіз" деп сипатталды.