Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қытай музыканты
Chinese musician
Бо Я – Чу мемлекетінен (楚) шыққан қытай цин ойнаушысы, қазіргі Жинчжоу, Хубэйге шамамен сай келеді. Ол Көктем және күз кезеңінде немесе Соғысқан мемлекеттер кезеңінде өмір сүрген. Оның толық аты «Әлемді сақтандыру үшін әңгімелер» (警世通言) кітабында жиі қате Ю Боя (俞伯牙) деп беріледі, сондықтан ол кейде қазіргі әдебиетте Ю Боя деген атпен аталады. Дегенмен, Бо Я – дұрыс есім, және бұл Люши Чунцю (吕氏春秋) еңбегінде нақтыланған.
Bo Ya was a Chinese qin player from the state of Chu (楚), which is roughly equivalent to modern day Jingzhou, Hubei, who lived during the Spring and Autumn period or Warring States period. His complete name is often incorrectly given as Yu Boya (俞伯牙) in Stories to Caution the World (警世通言), so he is sometimes referred to with the name of Yu Boya in modern literature. However, Bo Ya is the correct name, which is clarified in Lüshi Chunqiu (吕氏春秋).
Гуцинді үйрену
Бо Я Көктем мен Күз және Соғысқан мемлекеттер дәуірінде Гуцинь өнерімен танымал болды. Цай Ённың "Циньцао" (琴操) еңбегінде айтылуынша, ол Гуциньді тағы бір белгілі Гуциньші Чэнлианнан үйренген. Оқу кезінде ұстазы оны Пеңлай тауына алып барып, Бо Яны жалғыз қалдырды. Бо Я толқындардың және тау ормандарының табиғи дыбысына ден қойып, "Суйсянкао" (水仙操) атты музыкалық шығарма жазды. Осы оқиғадан кейін ол өз заманындағы ең шебер Гуциньшілердің біріне айналды.
Bo Ya is well known in the Spring and Autumn period and the Warring States period for his Guqin skill. According to Qincao (琴操）written by Cai Yong, He learned his Guqin skill from Chenglian, another famous Guqin player. When he was studying Guqin, his teacher brought him to Mount Penglai and left Bo Ya. Bo Ya was immersed in the natural sound of the waves and the mountain forest, and wrote down a piece of music called Shuixiancao (水仙操). After this experience, he becomes one of the best Guqin players in his times.
Жиын туралы әңгіме
Бо Я цинді ойнауда шебер болған. Чжун Цзыцзи (锺子期) цинді тыңдауда шебер болған. Бо Я ойнағанда ниеті биік тауларға ұшса, Чжун Цзыцзи: "Тай тауындай сұлу!" дейтін. Бо Я ойнағанда ниеті ағын суларға бұрғанда, Чжун Цзыцзи: "Өзендер мен мұхиттар қаншалықты кең!" дейтін. Бо Я Зики туралы не ойласа да, Чжун Цзыцзи түсініп, білмейтін еш нәрсе болмаған. Бо Я: "Таңғажайып! Сенің жүрегің мен менікі бірдей екен!" деді. Чжун Цзыцзи қайтыс болғаннан кейін Бо Я ешкім өзінің музыкасын түсінбейді деп ойлап, цинін сындырды.
Bo Ya was good at playing the qin. Zhong Ziqi (锺子期) was good at listening to the qin. When Bo Ya's will was towards high mountains in his playing, Zhong Ziqi would say, "How towering like Mount Tai!" When Bo Ya's will was towards flowing water in his playing, Zhong Ziqi would say, "How vast are the rivers and oceans!" Whatever Bo Ya thought of Ziqi would never fail to understand. Bo Ya said, "Amazing! Your heart and mine are the same!" After Zhong Ziqi died, Bo Ya broke his guqin because he thought that no one else can understand his music.
Биік тау мен ағып жатқан өзен
Жоғары тау (қытайша: 高山) және Ағынды ағын (қытайша: 流水) бастапқыда бір музыка туындысының бөліктері болған. Алғашқы төрт бөлімі "Жоғары тау" деп, ал соңғы сегіз бөлімі "Ағынды ағын" деп танылған. Бұл музыканы Бо Я Чжун Цзыциге орындаған деседі, себебі оның ішінде "Тай тауындай сұлу" және "көліктік өзендер мен мұхиттар" сипаттары бар.
High Mountain (Chinese: Gao Shan, 高山) and Flowing Stream (Chinese: Liu Shui, 流水) were originally sections of the same piece of music, with the first four sections recognized as "High Mountain" and the last eight sections recognized as "Flowing Stream." It is also said to be the music that Bo Ya played to Zhong Ziqi as it contains both elements of "towering like Mount Tai" and "vast rivers and oceans."
Шұйшианкао
Сусянчао (水仙操) – Бо Я Пенглай тауына жеткізіліп, жалғыз қалғанда, табиғаттағы дыбыстардан шабыт алып жазған туынды. Бұл Бо Яның алғашқы танымал гуцинь музыкасы. 1977 жылы Гуан Пинхудың "Ағын су" орындауын композитор Чжоу Вэнь Чжуң Ұлттық аэронавтика және ғарыш басқармасына (NASA) ұсынды және NASA оны қытай музыкасының үлгісі ретінде "Вояджер" алтын тақтасына енгізді. Бо Я туралы әңгіме ежелгі Қытайдағы дәстүрлі цинь музыкасының мағынасы мен маңыздылығын көрсетеді. Қытай цинь музыкасы тарихи түрде әдебиетшілермен байланысты, және әдебиетшілердің циньмен ойнауының басты мақсаты көрермен үшін емес, өздері үшін болған. Олар музыканы көркемдік өнер деп санайды, ал басымдық көрерменге емес, өздеріне қызмет етуде. Сондықтан, олардың музыкасын бағалау критерийлері музыканттың жеке эстетикалық стандарттарына сай болуы керек және қалыпты қабылданғаннан ерекшеленуі тиіс, бұл музыканттың ерекше талғамын көрсетеді. Бұл Бо Яның өнерін түсініп, оның ойын білетін Жииньін табу туралы әңгімеде айқын көрінеді. Бо Я Зикиді өзінің Жиині деп есептейді, өйткені ол оның өнер туындыларын түсінеді және оның талаптарына жауап береді. Бо Яның оқиғасы ежелгі Қытайда цинь ойнаушылардың эстетикалық ізденісі мен жеке музыкалық стандарттарды іске асыруға бағытталған көзқарасын көрсетеді. Бо Яның ойнау стилі де ерекше және тамаша, ол әдебиетпен байланыс орнатуға мүмкіндік береді. Франческа өз еңбегінде атап көрсеткендей, "Бо Яның циньдегі орындауы әңгімеде тікелей естілмейді немесе еліктелмейді, керісінше, повестің поэзиясы арқылы сезімдік тұрғыдан бейнеленеді". Ол бұл табиғат пен музыка арасындағы байланысты қамтамасыз етеді деп санайды.
Shuixiancao (水仙操) was composed by Bo Ya when he was brought to Mount Penglai and stayed alone, inspired by the sound in the nature. It is Bo Ya's first famous Guqin music piece. In 1977, Guan Pinghu's performance of "Flowing Water" was recommended by composer Chou Wen chung to the National Aeronautics and Space Administration (NASA) and included in the Voyager Golden Record by NASA as a representative of Chinese music works. The story of Bo Ya also reflects the meaning and significance of traditional qin music in ancient China. China's qin music is historically associated with the literati, and the general purpose of the literati playing qin pieces is not for the audience, but for themselves. They think music is an expressive art, and the priority is to serve themselves rather than the audience. Therefore, the criteria to judge and assess their music should meet the musician's personal aesthetic standards, and show obvious differences from the generally accepted ones, which thus indicates the unique personal taste of the musician. This is reflected by the story of Bo Ya finding his Zhiyin, who really understands his music and knows his mind. In this story, Bo Ya considers Ziqi his Zhiyin for he is the only one who understands his works of art and meets his criteria. This story of Bo Ya shows the general attitude of qin players toward playing in ancient China: the pursuit of aesthetic and the realization of personal musical standards. Bo Ya's playing style is also unique and superb, which could provoke a connection with literature. As Francesca points out in his work, "Bo Ya's performance on the qin is not actually heard or imitated in the telling of the story, but is instead simulated synesthetically through the poetry of the narrative." He thinks that It provides a bridge between the natural world and the music.
Адеп пен философия
Қытай мәдениетінде "Чжиинь" сөзі ерекше мәдени белгіге айналды. Бір жағынан, "Чжиинь" сөзі музыканы жақсы білетін адамды білдірсе, екінші жағынан, ол музыканы қоса алғанда, барлық өнердің ең білгір сыншысы және бағалаушысы ретінде қарастырылады. Қазір "Чжиинь" сөзі кең мағынада адамның ойын түсінетін жақын досқа айналды. "Чжиинь" туралы айтқанда, бұл сөз жан серігі немесе жақын досы деп түсінуге болады. Қытай халқы бұл сөзді өздерін жақсы білетін дос табудың қиындығына байланысты қайғыларын білдіру үшін жиі қолданады. Бо Я мен Цзыцидің оқиғасы қытай мәдениетіндегі адамдар арасындағы қарым-қатынас философиясының маңызды бөлігі ретінде қарастырылып, қытайлық достықтың идеалын көрсетеді. "Чжиинь" тарихы конфуцийшілдік ойлар арқылы философиялық құндылықты да көрсете алады. Бұл оқиғада Цзыцидің түсінігі әннің мәнінде емес еді. Ол Бо Яның жеке басын терең түсінген, бостандық пен идеалды ұстанатын адам болғандықтан, Бо Яның музыкасында "қайырымдылық" тудыруға мүмкіндік берді. "Қайырымдылық" – бағаланған нәрседе "өзіндік сананы" табу. Цзыци Бо Яның музыкасы арқылы биік таулар мен ағын суға деген құштарлығын сезінді, өйткені ол өзі де табиғаттағы таулар мен суға құштар еді. Цзыци Бо Яның музыкасында өзін танып, оған ықыласпен қарады. Қайырымдылықтағы ықылас пен бірлік жүрек пен объект, субъект пен объекттің бірігуіне бастауы мүмкін, бұл конфуциандық ілімнің маңызды бөлігі. Bo Ya Qin (2016) – Ву Сяопин жазған, Лю Пэнчунь сөздерін жазған, Ван Чже орындаған ән. Bo Ya Jue Xian (2010) – Ван Лихом орындаған және жазған ән, сөздерін Чэнь Синьхун және А Пу жазған.
In Chinese culture, the word Zhiyin has become a special cultural mark. On the one hand, the word Zhiyin could be understood as a person who is proficient in music, on the other hand, it is regarded as the most intelligent critic and appreciator of all arts, including music. Zhiyin has now been extended to a broader meaning of a close friend who understands one's mind. When talking about Zhiyin, it would be generally accepted by people this word could be used to describe a soul mate or an intimate friend. This word is also frequently used by Chinese people to express their sadness for finding it hard to find a friend that knows about them. The story of Bo Ya and Ziqi has been considered as one important part the philosophy of inter person relationship in Chinese culture, reflecting the Chinese ideal of friendship. The story of Zhiyin also can show philosophical value through the lens of Confucian thoughts. In the story, Ziqi's understanding was not a matter of knowledge of melody. Obviously, he had a deep understanding of Boya's personality and was himself a man who pursues freedom and ideal, so he could arouse a "resonance" in Bo Ya's music. "Resonance" refers to the discovery of "oneself" in the object of appreciation. Ziqi knew that Boya was committed to high mountains and flowing water through his music, because he himself was committed to the mountains and water in the natural world as well. Ziqi found himself in Bo Ya's music, thus making himself empathize and sympathize with Bo Ya. Sympathy and empathy in the resonance could be heading to the realm of the integration of heart and object, subject and object, which is an important content in Confucianism. Bo Ya Qin (2016) – A song composed by songwriter Wu Xiaoping with lyrics written by lyricist Liu Pengchun, and sung by singer Wang Zhe. Bo Ya Jue Xian (2010) – A song sung and composed by Wang Leehom with lyrics written by Chen Xinhong and A Pu.