Люксембург қаласының Католик соборы – Notre Dame. 1613 ж. салынған, готикалық және Ренессанс стиліндегі ғажайып архитектура. Құдай ананың киелі бейнесі бар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Люксембург қаласының Рим-католик соборы
Roman Catholic cathedral of Luxembourg City
Нотр-Дам соборы ( , , Kathedrale unserer lieben Frau) – Люксембургтың оңтүстігіндегі Люксембург қаласының Рим-католик соборы. Бұл бастапқыда иезуит шіркеуі болды және оның іргетасы 1613 жылы қаланды. Люксембургтегі жалғыз собор осы. Шіркеу – кеш готикалық сәулеттің көрнекті үлгісі, алайда, онда көптеген Ренессанс элементтері мен әшекейлері де бар. 18 ғасырдың соңында шіркеу қала мен мемлекеттің қамқоршысы – Көңіл көтеруші Анамыздың (лат. *Sancta Maria Consolatricis Afflictorum*) керемет бейнесін алды. Елу жыл өткен соң, шіркеу біздің ханымның шіркеуі ретінде қасиеттендірілді, ал 1870 жылы Папа Пий IX оны Нотр-Дам соборына дейін көтерді. Собордың зиратында Қарсылық және Депортацияға арналған ұлттық ескерткіш орналасқан. Ескерткіштің орталық бөлігі – 20 ғасырдың люксембургтік мүсіншісі Люсьен Верколльердің «Саяси тұтқын» деп аталатын әйгілі қола ескерткіші. Собордың бас алтарінде ұлттық құрметпен «Көңіл көтеруші Анамыз» аталымымен қастерленген Құдай анасының бейнесі орналасқан. Собор 1935-1938 жылдар аралығында кеңейтіліп, үлкейтілді.
Notre Dame Cathedral (, , Kathedrale unserer lieben Frau) is the Roman Catholic Cathedral of Luxembourg City, in southern Luxembourg. It was originally a Jesuit church, and its cornerstone was laid in 1613. It is the only cathedral in Luxembourg. The church is a noteworthy example of late gothic architecture; however, it also has many Renaissance elements and adornments. At the end of the 18th century, the church received the miraculous image of Our Lady of Consolation (Latin: Sancta Maria Consolatricis Afflictorum), the patron saint of both the city and the nation. Fifty years later, the church was consecrated as the Church of Our Lady and in 1870, it was elevated by Pope Pius IX to the Cathedral of Notre Dame. At the cemetery of the cathedral is the National Monument to the Resistance and to the Deportation. The centerpiece of the monument is the famous bronze monument by the 20th century Luxembourgish sculptor Lucien Wercollier called The Political Prisoner. The high altar of the cathedral enshrines an image of the Blessed Virgin Mary under the nationally venerated title of Our Lady of Consolation. The cathedral was expanded and enlarged from 1935 to 1938.
Тарих
Бельгиядан келген иезуиттер, Люксембург сияқты сол кездегі Испан Нидерландының құрамында болған, 1603 жылы Люксембург қаласында колледж ашты, онда 1773 жылға дейін көптеген жас люксембургтіктер білім алды. Шіркеудің алғашқы тасы 1613 жылдың 7 мамырында Франсуа Альденард әкесінің басшылығымен қаланды. Ғимаратты Луцерн қаласынан келген Ульрих Йоб салған. Оның басшылығымен бағаналарды әсемдеу жұмыстары да жүргізілді. Иезуит шіркеуі 17 қазан 1621 жылы көмекші епископ Георг фон Хельфенштейнмен қасиеттілікке ие болып, Таза ұғымға арналды. Көркемдік тұрғыдан алғанда, шіркеудің сәулетіне, оның ішінде орган трибунасына үлкен үлес қосқан неміс мүсіншісі Даниэль Мюллер (1623 жылы қайтыс болған), Фрайбергтен (Саксония) шыққан болатын. Голландиялық Ренессанс мүсіншілерінің сүйікті материалы – алабастрдан жасалған әшекейлер, жапырақтар мен гүлдер арасында музыка ойнайтын ерте барокко періштелерін бейнелейді. 1773 жылы иезуиттер қаладан кеткеннен кейін, Австрия император қызы Мария Тереза 1778 жылы шіркеуді Люксембург қаласына сыйға берді, ол «Сан Николас және Сент-Тереза» деген атпен жаңа приход шіркеуіне айналды. Бұл өте ыңғайлы болды, себебі сол кездегі ескі приход шіркеуі, Краутмарттағы Санкт-Николай шіркеуі кішкентай және тозығы жеткен еді, ол 1779 жылы бұзылды. Осы себепті, Нотр-Дам көшесіндегі собордың кіреберісінде Сент-Николас мүсіні орнатылған. 1801 жылы шіркеу Санкт-Петерге арналды. 1848 жылдың 31 наурызында апостолдық викарий Жан Теодор Лоран басшылығымен ол «Нотр-Дам» деген атқа ие болды. Оның ізбасары Николас Адамас 1854 жылдан бастап барокко интерьерін нео-готика стилінде қайта жаңартуға кірісті. 1870 жылдың 27 маусымында Люксембургты Папа Пий IX епископтық мәртебеге көтерген кезде, Нотр-Дам шіркеуі Нотр-Дам соборіна айналды.
Jesuits from Belgium, which like Luxembourg belonged to the Spanish Netherlands at the time, opened a college in Luxembourg city in 1603, where the majority of young Luxembourgers were taught until 1773. The first stone of the church was laid on 7 May 1613, under Father François Aldenard. The constructor of the building was Ulrich Job, from Lucerne. Under him, the decoration of the columns also took place. The Jesuit church was consecrated and dedicated to the Immaculate Conception on 17 October 1621 by auxiliary bishop Georg von Helfenstein. Artistically, it was above all the German sculptor Daniel Muller (died 1623) from Freiberg (Saxony) who contributed to the appearance of the church, his work including the organ tribune. The decorations in alabaster, a favourite material of Dutch Renaissance sculptors, represent early Baroque angels, who play music between leaves and floral decorations. After the Jesuits had left the city in 1773, Empress Maria Theresa of Austria donated the church to the city of Luxembourg in 1778, and it became the new parish church under the name "Saint Nicolas et Sainte Thérèse". This was convenient, as at the time the old parish church, the church of St. Nicholas on the Krautmaart was small and decrepit, and was demolished in 1779. For this reason, a statue of St. Nicholas stands over the cathedral entrance in Rue Notre Dame. In 1801 the church was dedicated to Saint Peter. It received the name "Notre Dame" on 31 March 1848 under the apostolic vicar Jean Théodore Laurent. His successor, Nicolas Adames, had the Baroque interior refurbished from 1854 in a neo Gothic style. When Luxembourg was elevated to a bishopric by Pope Pius IX on 27 June 1870, the Notre Dame Church became Notre Dame Cathedral.
Сәулет
Соңғы готикалық сәулеттің ерекше мысалы болғанымен, соборда Ренессанс кезеңіне тән көптеген элементтер мен әшекейлер кездеседі.
Though a noteworthy example of late gothic architecture, the cathedral has many Renaissance elements and adornments.
ХХ ғасырдағы кеңейту
1935 жылдан 1938 жылға дейін собор кеңейтіліп, жаңадан салынды. Бұл кеңейту Люксембург қаласының бейнесіне әсер етті және Люксембург сәулетшісі Хьюберт Шумахердің жоспары бойынша, оның тікелей қадағалауымен жүзеге асырылды. 1613–1621 жылдардағы екі хор бөліміне жалғасқан жаңа аумақ, бұрынғы иезуит шіркеуінің кеңдігімен де, сәулеттік үйлесімділігімен де ерекшеленеді. Готикалық стильдегі собордың сыртқы архитектурасын жаңарту қиындық тудырды, себебі мақсат – шіркеуді 17 ғасырдан қалған бұрынғы Атенеум ғимараты, ұлттық кітапхана, ескі Сент-Максимин шіркеуі (1751) (қазір Сыртқы істер министрлігі), сондай-ақ ескі тұрғын үйлер сияқты айналасындағы ғимараттармен үйлесімді ету болды.
From 1935 to 1938 the cathedral was enlarged and expanded. This enlargement, which influenced the silhouette of the fortress city of Luxembourg, went ahead according to plans by and under the supervision of the Luxembourgish architect Hubert Schumacher. The expanded area, which connects to the two choir bays of 1613–1621, characterises the image of the former Jesuit church both due to its spaciousness and through the architectural unity. The rebuilding of the exterior architecture on the Gothic style cathedral presented a challenge, since the goal was to harmoniously integrate the church with the surrounding buildings, such as the former Athénée building from the 17th century, the national library, the old church of St. Maximin (1751) (now the Foreign Ministry), as well as the old residential houses.
Мұнаралар
Собордың үш мұнарасы бар: батыс мұнарасы, бұл бұрын иезуит шіркеуінің мұнарасы болған және онда қоңыраулар орналасқан, шығыс мұнарасы және трансептің үстінде тұрған орталық мұнара. 1935–1938 жылдары собор кеңейтілген кезде шығыс және орталық мұнаралар салынды. Орталық мұнараның биіктігі қалған мұнаралардың үштен бір бөлігін ғана құрайды, ол кең, пирамида пішіндес негізден және мыспен жабылған тар шыңынан тұрады. Шатырдың өзі ARBED Belval компаниясының екі PN20 арқасынан тұратын болаттан жасалған қаңқамен ұсталады. 1985 жылдың 5 сәуірінде, Қайырлы жұма күні, шамамен түскі уақытта шатырдағы жұмыстар батыс мұнарасында өртке әкеп соқты. Шіркеу қоңыраулары, атап айтқанда, Әзіре Мәриям қоңырауы, Виллиброрд қоңырауы, Питер қоңырауы және Кунигунде қоңырауы өртте жойылды. Мұнара құлағанда орталық бөлімінің шатыры да ішінара зақымдалды. Мұнараны жөндеуге 1985 жылдың 17 қазанына дейін уақыт кетті.
The cathedral has three towers: the west tower, which was the tower of the Jesuit church and which contains the bells, the east tower, and the central tower, which stands over the transept. When the cathedral was enlarged in 1935–1938, the east and central towers were added. The central tower, which is only a third of the height of the other towers, consists of a wide, pyramid shaped base and a narrow peak covered with copper. The roof itself is carried by a steel frame, consisting of two PN20 beams from ARBED Belval. On Good Friday, 5 April 1985, around mid day, work on the roof caused the west tower to catch fire. The church bells, i. e. the Virgin Mary bell, the Willibrord bell, the Peter bell, and the Cunigunde bell, were destroyed in the fire. When the tower collapsed, the roof of the central aisle was also partly damaged. It took until 17 October 1985 for the tower to be repaired.