Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Азора, Монтесуманың қызы – 1917 жылы американдық композитор Генри Кимболл Хэдлидің Дэвид Стивенс жазған ағылшын тіліндегі либреттосы бойынша үш актілі операсы.
Azora, The Daughter of Montezuma is a 1917 opera in three acts by American composer Henry Kimball Hadley to a libretto in English by author David Stevens.
Қысқаша мазмұны
Бұл оқиға Кортестің ацтектерді жаулап алу кезінде орын алады. Тласкалан князі Халька мен Монтесума әскерінің генералы Раматзин Монтесуманың қызы Азораға үйлену үшін таласады; Халька жеңіске жеткен соң, Монтесума оларды өлім жазасына кеседі. Таңғы аспанда үңгірдегі сахнада бәрі құрбандық тасына жиналады, бірақ жаза орындалуға асықпай тұрғанда Кортез бен оның дін қызметкерлері пайда болып, ғашықтарды босатады.
The story takes place at the time of the conquest of the Aztecs by Cortez. Xalca, the Tlascalan prince, and Ramatzin, general of Montezuma's army, vie for the hand of Montezuma's daughter Azora; the former having prevailed, Montezuma condemns the lovers to death. In a scene set at dawn in a cavern, all gather by the sacrificial stone, but before the execution can proceed Cortez and his priests appear, and the lovers are set free.
Өнер тарихы
Чикаго опера қауымдастығы 1917 жылғы 26 желтоқсанда Чикаго қаласында осы туындының әлемдік премьерасын өткізді және көп ұзамай Чикагода қайтадан қойды. Масканьидің «Изабео» операсының Нью-Йорк премьерасымен ашылған қала сыртындағы тұрақты қойылымдар кезінде, Чикаго труппасы 1918 жылғы 26 қаңтарда Лексингтон опера үйінде «Азора» операсының Нью-Йорк премьерасын ұйымдастырды. Композитор дирижерлік етті, ал актер құрамында Азора рөлінде Анна Фициу, Халька рөлінде Форрест Ламонт, Папанцин рөлінде Сирена ван Гордон, Раматцин рөлінде Артур Миддлтон, Канек рөлінде Франк Прейш және Монтесума рөлінде Джеймс Годдард болды. Барлық актерлер жас американдық әншілер ретінде таныстырылғанымен, Ламонт, өзінің бірінші жаттығуын АҚШ-та алып, мансабының көп бөлігін АҚШ-та өткізгенімен, шын мәнінде Канадада дүниеге келген. Сол маусымда Бостон және Сент-Луис қалаларында да қойылымдар өтті. «The New York Times» газеті актерлердің «жаңа, жас, қуатты дауыстарына» көбінесе жоғары баға берді; тек Годдардтың дауысы «жарамсыз» болды, тіпті ол өзінің сахналық шеберлігі үшін де жоғары баға алды. Алайда, газеттің өзінің туындыға берген бағасы толығымен оң болмады: «Операда театрлық салттың жетіспеушілігі сезіледі, тіпті драмалық мән де жоқ, бірақ бұл туынды ғалымдарға арналған музыка немесе ән салуға қолайсыз емес». «The Times» газеті «бірінші актідегі керемет варварлық биді», екінші актідегі «Now Fades the Opal Sky» атты әнді және бірнеше ансамбльдерді мақтады, бірақ партитураның бір бөлігі тым ұзаққа созылғанын айтты. Газет сондай-ақ, оқиғаның үңгірде орын алуын сынады: «Опера ашық ауада аяқталуы керек еді, өйткені ацтектер үңгірлерде емес, платоларда, мысалы, Чолула пирамидасында құдайға сыйынды». Дегенмен, ол бұл оқиғаға сай атмосфералық жағдайды құруға мүмкіндік бергенін мойындады. Қойылым аяқталғаннан кейін Хэдли мен Стивенс екеуі де сахнаға шақырылды. Фициу Хэдлиге үлкен жібек Америка туын сыйға тартты, ал «Нью-Йорк музыканттары мен қоғам өкілдері» оркестр «Жұлдызды ту» орындағанда ән салуға қосылды.
The Chicago Opera Association gave the work its world premiere in Chicago, Illinois, on December 26, 1917, and performed it once more in Chicago shortly thereafter. As a single performance during an out of town residency that opened with the New York premiere of Mascagni's Isabeau, the Chicago company gave Azora its New York premiere on January 26, 1918, at the Lexington Opera House. The composer conducted, and the cast included Anna Fitziu as Azora, Forrest Lamont as Xalca, Cyrena van Gordon as Papantzin, Arthur Middleton as Ramatzin, Frank Preisch as Canek, and James Goddard as Montezuma. Although all members of the cast were promoted as young American singers, Lamont, who admittedly first trained and would make most of his career in the United States, was actually of Canadian birth. There were further performances given the same season in Boston and St. Louis. The New York Times offered mostly praise for the "fresh, young, powerful voices" of the cast; only Goddard was "out of voice," and even he received high marks for his dramatic presentation. The paper's assessment of the work itself, however, although on balance favorable, was not unmixed: " [W]hile [the] opera lacks somewhat the routine of the theater, and still more the dramatic note, it nevertheless escapes being either mere scholar's music or unsingable." The Times singled out for praise "a fine barbaric dance in the first act," the heroine's aria "Now Fades the Opal Sky" in Act 2, and some ensembles but suggested that more than one segment of the score somewhat outstayed its welcome. The paper also faulted the work for setting the execution in a cave: "The opera should have ended in the open, for the Aztecs worshipped on plateaus, on the pyramid of Cholula, for example, and not in caves." Nonetheless, it deemed the setting appropriately atmospheric for the drama's purposes. After the performance, both Hadley and Stevens appeared for curtain calls. Fitziu presented Hadley with a large silk American flag, and the "representative audience of New York musicians and society folk" joined in singing as the orchestra played "The Star Spangled Banner".