Кіріспе

Маналиве (1912) – Г.К. Честертонның өзінің философиясында да, христиандықта да кездесетін «изгі ақымақ» тақырыбын, мысалы, Достоевскийдің «Едіге» және Сервантестің «Дон Кихот» романдары сияқты, баяндайтын кітабы.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Бұл кітап екі бөлімнен тұрады. Біріншісі, "Иннокент Смиттің жұмбағы", Лондондағы "Beacon House" пансионатына жаңа тұрғынның келгені туралы. Мэри Поппинс сияқты, бұл адам (пансионат тұрғыны Артур Инглвуд оны бұрынғы мектептесі Иннокент Смит деп еске алады) үлкен желмен бірге келеді және ойындары мен әрекеттерімен үйге жаңа өмір сыйлайды. Тұрақтағы алғашқы күні эксцентрикалық Смит "Beacon" Жоғарғы сотын құрады; мұрагер Розамунд Ханттың жеке серігі Мэри Греймен қашуды ұйымдастырады; Инглвудты үй иесінің қызы Диана Дьюкке деген сезімін білдіруге шабыттандырады; және шаршаған журналист Майкл Мун мен Розамундтың татуласуына себепкер болады. Бірақ үйдің ең бақытты сәтінде екі дәрігер қорқынышты жаңалықпен келеді: Смит ұрлық, жұбайынан бас тарту, көп әйел алу және кісі өлтіруге талпыну айыптарымен іздеп отыр. Смиттің Инглвудтың досы доктор Герберт Уорнерге бірден револьверден бірнеше оқ атқандығы ең жаман нәрсенің растығын көрсетеді. Смитті түрмеге немесе психиатриялық ауруханаға жеткізбес бұрын Майкл Мун бұл істің "Beacon" Жоғарғы сотының қарауына жататынын мәлімдейді және билік органдарына немесе баспасөзге жүгінуге дейін үй тұрғындары мәселені тергеуді ұсынады. Екінші бөлім "Иннокент Смиттің түсіндірмелері" деп аталады. Сотталушылардың құрамында: "Beacon House" тұрғыны, Смитті ақымақ деп санайтын, ал нашар жағдайда – алаяқ деп есептейтін көңілді циник Мозес Гулд, және доктор Уорнер шақырған американдық криминал маманы доктор Сайрус Пим; Майкл Мун мен Артур Инглвуд қорғаушылар рөлін атқарады. Дәлелдер Смитқа қарсы айыптауларға әкелген оқиғаларға куә болған немесе қатысқан адамдардың хаттарынан тұрады. Әрбір жағдайда айыпталушы, аты айтқандай, кінәсіз екені анықталады. Ол адамдарды өмірді бағалауға мәжбүрлеу үшін олардың қасына оқ атып, өз үйіне кіреді; ол бүкіл әлемді аралап, үйі мен отбасына деген құрметін жаңадан сезінеді; ал ол қашып кеткен әйелдері – оның әйелі Мэри, әртүрлі есімдермен бойжеткен қыз болып кейіп танытып, олардың танысуларын қайта-қайта өткізеді. Смит барлық айыптардан ақталды.

Киноға бейімделу

Кітап алғаш рет француз тілінде бельгиялық фильм түрінде "Le revolver aux cheveux rouges" (1973) деген атпен бейімделді. Американдық Честертон қоғамының президенті Дейл Ахквист, сценарийші, продюсер және режиссер Джоуи Одендалмен бірлесіп, "Маналайв" (2012) американдық фильмін жасады, онда Марк П. Ши Инноцент Смит рөлінде, ал Кевин О'Брайан профессор Эймс рөлінде ойнады. Фильмнің жеке көрсетілімі 2012 жылдың 3 тамызында Ренода (НВ) өткен Америкалық Честертон қоғамының 31-ші жылдық Честертон конференциясында ұсынылды.