Кіріспе

Сикх фестивалі

Хола Мохалла – дүние жүзіндегі сикхтер үшін үлкен мерекелік шара. Холи және Хола күндері Анандур Сахибте өткізілетін жәрмеңке дәстүрлі түрде үш күнге созылады, бірақ қатысушылар бір апта бойы Анандур Сахибке барып, тікұлақта (лагерьде) тұрып, әртүрлі жауынгерлік шеберлік пен батылдық көрсетеді, киртан, музыка мен поэзия тыңдайды. Тамақтану, сикх институтының (Гурдвара) ажырамас бөлігі ретінде, келушілер Пангаттарда (кезектерде) бірге отырып, Лангардың лакто-вегетариандық тағамдарын жейді. Шара Хола Мохалла күні сикхтердің уақытша билігінің бес орнының бірі ("Панж Тахт") – Тахт Кесгарх Сахибтің жанында ұзақ, "әскери стильдегі" шерумен аяқталады.

Этимология

Бхаи Кахан Сингх, ХХ ғасырдың басында Махан Кош (бірінші сикх энциклопедиясын) құрастырған, былай деп түсіндірді: "Холола сөзі «халла» (әскери шабуыл) сөзінен шыққан, ал «мохалла» термині ұйымдастырылған шеру немесе әскер колоннасын білдіреді. Осылайша, «Холо Мохалла» дегені – «әскердің шабуылы» деген мағынаны білдіреді."

Тарих

Хола Мохалла Холи көктемгі мейрамының негізінде құрылған. "Гуру Грант Сахиб" кітабында Холи мерекесін Құдайға қызмет ету арқылы тойлау туралы нұсқаулар бар. Холидің түстері Раббының махаббатын көрсетеді. Холи Фаган немесе Фалгунаның толық ай күні Холика Даханмен басталатындықтан, Холи мерекесі Фалгуна мерекесі деп аталады, бірақ Холидің нақты күні Чет айының бірінші күніне келеді. Гуру Гобинд Сингх Холиді тойлаудың осы тәсілін дамытып, Хола Мохалла мерекесін жасады, оны Холиден кейін бір күн өткен соң тойлау керек. Мерекенің тамыры әкесі Хираньякашипуді құдай деп мойындамаған Прахлада баланың оқиғасына байланысты. Гандидің (2007) сөзіне сәйкес, "ағасын қуанту үшін Холка Прахладты өртеп жіберуді жоспарлады. Ол оны құшағына алып, тез тұтанатын шөптердің ортасына отырғызды". Холика өзін киіммен қорғай аламын деп ойлады, бірақ Прахлада аман қалды, ал Холика отта көз жұмды. Оқиға жақсылықтың жамандықтан үстемдігіне деген сенімді тудырды. Аймақтық дәстүр бойынша, Мультан патшасы Харнакш (Хираньякашипу) Прахлада бейнесіндегі жақсылыққа жеңілді. Лорензеннің (1996) мәлімдемесіне қарағанда, Прахладаның оқиғасы ерте сикхтер арасында кең таралған. Гуру Грантта Намадев пен Кабир, сондай-ақ үшінші Гуру Амар Дас Прахладты жатқа айтатын өлеңдер бар.

Кедендік

Гура Гобинд Сингх, ондық сикх гуруы, Прахладтың тарихына сүйене отырып, Хола Мохалла фестивалін құрды. Томпсонның (2000) мәліметінше, Гуру Гобинд Сингх 1701 жылдың көктемінде Хола Мохалланы орнатып, құрды. Сол сияқты, Коул (1994) Гуру Гобинд Сингхтің өзінің ізбасарларын Холи мерекесінде Анандпурға жиналуға шақырғанын, ол 1680 жылы Холимен бірге өтетін жаңа жиын өткізгенін, онда оның ізбасарлары маневрлер мен жауынгерлік дағдыларды үйрене алатындығын айтады. Дегенмен, Гуру Гобинд Сингх 1701 жылдың 22 ақпанында Анандпурда барабанмен сүйемелденген алғашқы шеруді ұйымдастырды. Лохгард бекінісінде макеттік шайқастар мен поэзия сайыстарын өткізудің жаңа дәстүрі қалыптасты. Сикх дәстүрі бойынша, Гуру Гобинд Сингх түрлі-түсті фестивальға гулал (қызыл ұн) қолданып қатысқан, бұл дәстүр қазірге дейін сақталған, Ніхангтар бір-біріне және көрермендерге гулал шашыратып жатыр. Алайда, тағы бір пікір бойынша, Гуру Гобинд Сингх түстерді лақтыру салтын қолданбаған.

Егжей-тегжейлер

Хола Махалла – сикхтердің мерекесі, ол әдетте наурыз айына келетін, ай күлігінің екінші күні тойланады. Махалия – панджаби тілінен алынған сөз, ол әскери барабандар мен ту ұстаушылармен бірге әскери колонна түрінде ұйымдастырылған шеруді білдіреді, белгілі бір жерге қарай немесе бір жерден екінші жерге салтанатты түрде қозғалады. Холи мерекесінде адамдар бірінші күні суға араластырылған немесе құрғақ түрлі ұнтақтарды бір-біріне шашып көңіл көтереді. Бірақ, Гуру Гобинд Сингх (1666–1708) алғашқы шеруді 1757 Б.К. жылы (22 ақпан 1701) Анандпурда өткізді, сондықтан мерекелік шаралар ай күлігінің екінші күнінен бұрын басталады. Анандпур Сахибте фестиваль үш күнге созылады. Гуру Хола Махалланы сикхтердің жауынгерлік дағдыларын имитациялық шайқастар арқылы көрсетуіне мүмкіндік берді. Бұл, әлдебір қиын күреске қарсы дайындалу және халықтың күшін пайдалы іске бағыттау үшін жасалды. Хола Махалла жыл сайынғы шараға айналды, ол Анандпур Сахибтің солтүстік-батысындағы Хольгархтың жанындағы ашық алаңда, Шаран Ганга өзенінен арғы жағындағы бекіністе өткізіледі. Бұл мерекенің танымалдылығын 1889 жылы Лахордағы Халса Диуанының сұраған бес сикхтік мемлекеттік мерекесінен үкімет тек екісін – Хола Махалла мен Гуру Нанак туған күнін мақұлдағандығынан байқауға болады. Қазіргі уақытта Хола Махалла Анандпурдағы ең ірі фестиваль болып табылады.

Анандпур сахиб

Анандпур Сахиб (әдеби мағынасында – Ғашықтық қаласы) Пәнжаб штатының Рупнагар ауданындағы Шивалик тауларының төменгі етегінде орналасқан және автомобиль және теміржол арқылы елдің басқа аймақтарымен жақсы байланысқан. Бұл қала Рупнагардан (Ропар) солтүстікке қарай 31 шақырым, ал Нангал қалашығынан оңтүстікке қарай 29 шақырым қашықтықта жатыр. Сикхтердің ең маңызды тарихи орталықтарының бірі болғандықтан, Анандпур Сахиб деп құрметпен аталады. Осы Анандпурда 1699 жылғы Байсакхи күні Гуру Гобинд Сингх Халса мен Панж Пиаре (бес жақын досы) ордасын құрды, соның арқасында мұқтаждарды, кедейлерді және зәбірленушілерді қорғауға, сондай-ақ олардың әлеуметтік, экономикалық және саяси құқықтарын қорғауға міндеттенген қасиетті жауынгерлер ордені құрылды. Бұл дәстүрді әлемдегі ең ұлы шейіттердің бірі – Гуру Тег Бахадур (тоғызыншы Гуру) сақтаған, ол Кашмирдің пандиті атынан индуистерді қорғау үшін өмірін құрбан еткен. Гуру Гобинд Сингхтің қалауымен Халса ордені бес белгімен (5K жиынтығы) ерекшеленетін болды: Кес (шашын қырқымау), Канга (тарақ), Качерра (іш киім), Кара (толық металлдан жасалған білезік) және Кирпан (қылыш), осы арқылы оларды шабуылға ұшыраған кез келген адам оңай тани алатын болды. Сикхтерге жоғары этикалық принциптермен өмір сүру және зұлымдық пен әділетсіздікке қарсы күресуге әрдайым дайын болу туралы тапсырма берілді.

Ниханг Сингхтар

Нихангтар – Халса армиясының мүшелері, олар ерекше көк түсті дәстүрлі киімдерімен және әдетте әшекейленген думалаларымен белгілі.