Кіріспе

Рим-католик әулиелері
VII ғасырғы әулие Агрикола

Виталис және Агрикола шаһидтер мен әулиелер ретінде құрметтеледі, олар шамамен 304 жылы Рим императоры Диоклетианның бұйрығымен қуғын-сүргін кезінде Болоньяда шейіт болған деп есептеледі.

Аңыз

Агрикола Болонья қаласының христиан азаматы болған, ол өзінің құлы Виталисті христиандыққа өткізген; олар бір-біріне терең байланыс орнатқан. Виталис амфитеатрде шейіт болып, ең бірінші азапқа ұшырады. Білік Агриколаны азаптап көрді, бірақ оны дінінен айырған жоқ. Соңында, ол айқышқа малып өлтірілді.

Құрмет

Виталис пен Агрикола туралы мәліметтер Амвросийдің жазбаларына негізделген. 392 немесе 393 жылы Болонья епископы Евсевий Виталис пен Агриколаның қабірлері қаланың еврей зиратында табылғанын хабарлады. Ол қабірлерді христиандық рәсімдер бойынша қайта жерледі, осы оқиғаға Амвросий таныс болды. Қайта жерлеу осы қасиеттілерге деген құрметтің кеңінен тарауына себеп болды. Амвросийтың күш-жігерінің арқасында бұл екі шейіттің культі Батыс Еуропаға тарады, ол қабірлердің бір бөлігін Миланға көшіріп, бір бөлігін Флоренцияға берді. Ол Флоренцияға қанның бір бөлігін, айқыш бөліктерін және шегелерді алып барды, осы қабірлерді Джулиана есімді әйел салған шіркеуге орналастырды. Осы оқиғада ол Джулиананың үш қызына ерекше назар аударған, пәк күйді мадақтаған сөз сөйледі. Амвросийдың сөздерінің бірінші бөлігіндегі Агрикола мен Виталис туралы айту – осы шейіттердің өмірі туралы ақпараттың жалғыз көзі ("De exhortatione virginitatis", cc. i u, P. L., XVI, 335). 396 жылы басқа қабірлер Руан епископы Виктрикусқа, сондай-ақ сол кезде Нолалық Паулинге және басқаларға жіберілді. Бұл культтің орталығы Болонья қаласы болды, онда қабірлерді сақтау үшін базилика салынды. Болоньядағы Сан-Витале-эд-Агрикола шіркеуінің IV ғасырда Виталис пен Агрикола шейіт болған римдік амфитеатрдың орнында салынғаны айтылады. Екі шейіттің мазары XI ғасырға дейін сақталған.