Кіріспе

Фюрхгетт Теодор Кирхнер (10 желтоқсан 1823 – 18 қыркүйек 1903) – романтика дәуірінің неміс композиторы және пианиношысы.

Музыкалық мансап

Кирхнер 19 ғасырдың көптеген жетекші композиторларының достығы мен құрметіне ие болды, бірақ табысты мансабын сақтай алмады, бұл, әрине, ысырапшылық пен құмар ойындарға тәуелділікті қамтитын тәртіпсіз өмір салтынан туындаған. Ол Хемницке жақын Нойкирхенде дүниеге келді және сегіз жасында өте қабілетті органшы және пианист болды. 1838-1842 жылдары Лейпцигте (фортепиано) және Карл Фердинанд Беккер (орган және теория) сабақтарын оқыды. Кейін Кирхнер Дрезденде оқыды және Лейпциг консерваториясына қысқа мерзімге түсті. 1843 жылы Мендельсонның ұсынысымен Швейцарияның Вентертур қаласында органшы болып жұмыс істеді. Ол онда шамамен 20 жыл бойы қызмет етті, бірақ Германияда көп саяхаттап, Роберт және Клара Шуманмен, сондай-ақ Брамспен достық қарым-қатынас жасады. Клара Шуман оны өте жақсы көретін, бірақ оның "мінезінде тұрақтылық жоқ" деп жазған, ал 1860-шы жылдардың басында олардың құпия романы болған болуы мүмкін. 1862 жылы Кирхнер Цюрихке көшіп, ондағы абоненттік концерттердің директоры болды. Бұл лауазымды үш жыл ғана атқарды. 1862-1872 жылдары Цюрихтегі музыка мектебінде сабақ берді. 1868 жылы үйленді, бірақ некесі сәтті болмады. 1870 жылдан бастап Цюрихте органшы болып жұмыс істегеннен кейін, 1872 жылы Майнингенге көшіп, сарай пианистісі болды; келесі жылы Вюрцбург консерваториясының директоры болып тағайындалды және 1875 жылға дейін қызмет етті. 1876-1883 жылдары Лейпцигте тұрды, содан кейін 1890 жылға дейін Дрезденде нота оқудан сабақ берді. 1884 жылы Брамс, Ханслик, Гад, Григ және Ханс фон Бюлов Кирхнердің қарызын өтеуіне көмектесу үшін 30 000 марка жинады. 1890 жылы ол әйелі мен отбасын тастап, Гамбургке көшті, онда бұрынғы шәкірті оған күтім жасады. 1894 жылы екі рет инсульт болғаннан кейін денесі сал болып қалды, ал соңғы жылдары мүлдем соқыр болды. 1903 жылдың 18 қыркүйегінде Гамбургте қайтыс болды. Кирхнерді Мендельсон, Роберт Шуман (Neue Zeitschrift für Musik журналында оны жақсы бағалаған), Брамс, Лист, Вагнер, Дворжак және Григ сияқты композиторлар жоғары бағалады.

Композициялар мен аранжировкалар

Ол дарынды аранжировщик болды, оның транскрипцияларына Брамстың екі скрипкалық секстетін фортепиано триосы ретінде жазу кіреді; сонымен қатар ол Брамстың неміс реквиемінің вокалдық партиясын және Венгрия билерінің үшінші және төртінші жинақтарының фортепианоға арналған жеке аранжировкаларын, сондай-ақ «Либеслидер вальсін» жасады. Композитор ретінде ол терең романтикалық лирик және табиғи миниатюрист болды – ол 1000-нан астам фортепиано шығармасын (көбінесе циклдарда жиналған) жазғандығымен ерекшеленеді, олардың көпшілігі бір минутқа жуық уақытты құрайды – ол 19 ғасырдағы Веберннің багательдерінің алға басушысы еді. Оның 1876 жылы жазылған 23-ші шығармасы – вальстері Брамсқа арналған, ал «Нахтбильдер» атты «сипаттамалық шығармалар» жинағы (25-ші шығармасы) Брамстың «Wie bist du, meine Königin» әнінен цитата келтіреді. Одан басқа, органдық шығармалар мен әндер, хор және камералық шығармалар да бар, бірақ оркестрлік музыка жоқ. Дегенмен, оның досы Генрих Шульц-Бютен Кирхнердің фортепиано шығармаларынан оркестрлік сюита жасады. Ол Роберт Шуманның музыкасымен ерекше шабыттанды. Кирхнердің толық шығармалары Винтертурдағы Amadeus баспасында жарық көреді.