Кіріспе

Y Mab Darogan (мәні "Тағдырға белгіленген бала" немесе "Тағдыр баласы") – Уэльс аңыздарының мессиалық тұлғасы, германдық англосаксондықтар мен викингтерді Ұлыбританиядан қууға және оны кельт британиялықтарына қайтаруға тағдырланған. Тарихта бірнеше тұлға Y Mab Darogan деп аталған (басқа атаулары: Y Gŵr Darogan және Y Daroganwr). Y Mab Darogan тұлғасы орталық тұрған ортағасырлық Уэльс пайғамбарлық өлеңдерінің кең жиынтығы, Армес Прайденнен (10 ғасыр?) басталады.

Артур

Кейінгі поэзияда Я Маб Дароган аңыздағы Артур патшамен байланыстырылды. Артур көбінесе британдықтарды түрлі қауіп-қатерлерден қорғайтын қорғаушы тұлға ретінде қарастырылды. Ол 9 ғасырға жатқан Historia Brittonum мәтінінде және оған негізделген еңбектерде саксондарға қарсы күрескені нақты айтылған. Дегенмен, Артур Армес Прайдейн және басқа да ертегі пайғамбарлық шығармаларда кездеспейді.

Ұлы Льюэллин мен Соңғы Льюэллин

Дәуффид Бенфрастың аудлы "Лливелинді" y daroganwr ("өсиеттің ұлы"; Y Mab Darogan) деп атап көрсетті. Бұл поэманы мерзімдеу қиын, және ол Лливелин ап Иорвертке (Лливелин Ұлы) немесе оның немересі Лливелин ап Груффудқа (Лливелин Соңғы) арналған болуы мүмкін; Beirdd y Tywysogion сериясының ең соңғы редакторы оны Лливелин ап Иорвертке арналған ода ретінде қабылдаса да, күмәнмен қарастырады, бірақ ол Лливелин ап Груффудқа да арналған болуы мүмкін (Дәуффид Бенфрас екеуімен де байланысты). "Уэльстердің патшасы" (brenin y Cymry) деп Лливелинге мадақ айтатын оданың соңында ақын былай деп жариялайды: "Сен туралы айтылған барлық болжамды қабылдайсың / Әрбір болжамдық әннен құтыласың / Мен болжаған нәрсені иеленесің / Мен не болжасам, соны орындайсың / Сен – өзің туралы көргендердің бәрінің көзінде өсиеттің ұлысың!" Лливелин Ұлыға арналған Льюарх ап Лливелиннің (Придх и Мох) тағы бір аудлында ол "ежелгі болжамдарды орындайтын" ханзада екені айтылған.

Оуэйн Лоугоч

14 ғасырдың ортасында Маб Дароганның мантиясы Оуэйн Лаугохқа (Оуэйн ап Томас ап Родри, 1330–1378) көшті, ол Францияда жер аударылған Гвинед князьдарының ұрпағы еді. Осы кезеңде Я Маб Дароган туралы көптеген халықтық болжамдық өлеңдер тарала бастады, олар оны көбінесе "Оуэйн" деп атады. Бұл өлеңдердің көптегенін мерзімін анықтау қиын, және олар ауызша поэзия дәстүрінде уақыт өте келе өзгеруін көрсететін әртүрлі нұсқаларда кездеседі. Сондықтан, көп жағдайда "Оуэйн" Оуэйн Лаугохты, Оуэйн Глиндврды, немесе тіпті басқа болашақ батырды білдіре ме, әлде жоқ па, белгісіз. Рис Фардқа жатқызылатын бір өлеңде "Оуэйн" және "Каледегі шайқас" туралы айтылады. Y Bergamға жатқызылатын тағы бір өлең, "Францияда шайқасқа құштар, әкесінің кекін алу үшін бүкіл әскермен келетін адам бар" деген жолдар арқылы Оуэйн Лаугохқа сілтеме жасайды. Грюффуд ап Маредуд ап Даффид Уэльсті босату және Англияны жаулап алу үшін Оуэйннің Франциядан оралуын шақыратын аудль шығарды. Оуэйн Лаугохқа арналған тағы бір болжам Иоло Гохқа жатқызылады, бірақ оның туындысы ретінде мойындалмайды. Францияда ағылшын тыңшысының қолынан Оуэйннің қазасынан кейін жазылған анонимді ақынның өлеңі, көптеген уэльстің оны күтіп отырғанын және оның келуіне дайын жылқы мен қару-жарақ дайындалғанын көрсетеді: "Жастық шағымызда жағажайларды қадағалау, // Шапшаң жылқы сатып алу // және шайқасқа дайын қару. / Бірақ содан кейін бізді суық басып қалды, / бірақ біз Родридің немересін күттік. / Ол келмегенде біз қайғырып жыладық: / Ол өлтірілді, бір дөңгелек өлтірді." Лаугох есімі өзінің маңыздылығын сақтайды. Оны сөзбе-сөз ("қызыл қол") деп түсіндіруге болады, және ол батыр жауынгерді сипаттауға қолайлы сипаттама, бірақ ортағасырлық Ирландиядан алынған деректер, қолдағы қызыл белгі мессиандық символ ретінде қарастырылғанын көрсетеді, мысалы, Коннахт патшасы Катал Кробдергтің (1224 ж. қайтыс болған) жағдайында.

Оуэн Глиндор

Оуайн Глиндӯр – Поуис патшаларының ұрпағынан тараған, 1400-1415 жылдар аралығында Уэльсте ағылшын үстемдігіне қарсы көтеріліс жетекшісі болған ханзада. Оның әскерлері тіпті Англияға дейін шабуыл жасап, Уэльстің тәуелсіздігіне қол жеткізуге жақын болды. Өз замандастары оны Y Mab Darogan деп атады, бірақ соңында жеңіліске ұшырап, кейін із-жайсыз жоғалып кетті.

Генрих VII

Уэльс азаматы Генри Тюдор 1485 жылы Босворт алаңында Ричард III-ді жеңіп, өлтіріп Англия тағына ие болған кезде, оның жақтастары мен Уэльстің ақындары оны Y Mab Darogan деп атады, бұл болашақ патшаға Уэльсте көптеген жақтастар әкелді. Ол Оңтүстік-Батыс Уэльске қонды және Босвортқа қарай жорыққа шығар алдында, Синанмен бірге бритондарды азат ету үшін оралатындығы туралы пайғамбарлықтарда жиі айтылатын Уэльс патшасы Кадуадрдың туын көтеріп, елді аралап сарбаздар жинады. Кейбіреулер оның Англияны билеуі – пайғамбарлықтың орындалуы деп сенді, және ол бұл сенімді тұңғыш ұлына Артур Тюдор деген ат қою арқылы қолдады. Принц Артур 1501 жылы Уэльс принці ретінде есейді, үйленгеннен кейін Лудлоудағы де-факто астанасынан княздықты басқарды және Оуэйн Глиндврды жеңгеннен кейін Уэльсте қалыптасқан ең қатал заңдардың кейбіреулерін жойды. Бірақ ол бір жылдан кейін қайтыс болды. Оның кіші інісі Генрих VIII әкесі Генрихтің орнын басып, патша болды: әкесі сияқты Генрих VIII да патшалық нышанының қолдаушысы ретінде қызыл айдаһарды пайдаланды. Генрих VIII 1536 және 1543 жылдарғы Уэльс заңдары арқылы Уэльстегі құқықтық жүйені Англия Корольдігінің құқықтық жүйесімен біріктірді, сондай-ақ Уэльске парламенттік өкілдік және заң алдындағы теңдік берді. Генрих соған дейін Оңтүстік және Батыс Уэльстің көп бөлігін басқарған феодалдық маркерлік иеліктерді және сол жерде қолданылған ортағасырлық заңдарды жойды.