Кіріспе

Литвалық-беларусь православ равині Хаим Лейб Халеви Шмулевиц, (; 1902–1979) – Шмулевиц деп те жазылады – Польшада, Шанхайда және Иерусалимде 40 жылдан астам уақыт бойы Мирр Ешиваның оқытушысы болды. 1941 жылдан 1947 жылға дейін Шанхайдағы уақытында рош ешива қызметін атқарды, сондай-ақ 1965 жылдан 1979 жылға дейін Иерусалимдегі Мирр Ешивада рош ешива болды. Өмірі бойы мыңдаған шәкірттерге сөзбен де, іспен де үлгі көрсетіп, бағыт-бағдар берді және шабыттандырды, Тораны оқуда ерекше құлшыныс пен жанкештілік танытты.

Алғашқы жылдар

Шмуэлевиц 5663 жылы Рош Хашананың екінші күні (1902 жылғы 3 қазанда) Литваның Ковно қаласында дүниеге келді, ол өскен кішкентай еврей қаласынан кейін. Мир рош ешивасының басшысы Елиезер Иегуда Финкель Шмуэлевицті өзінің болашақ рухани мұрагері деп санады. Ол осы тағайындаманы бекіту үшін шәкіртіне қызының қолын беріп, онымен үйлендірді. Шмуэлевиц рош ешиваның қызы Чана Мириамға Хануканың соңғы күні, 3 Тевет 5690 (1930 жылғы 3 қаңтарда) үйленді. Бірнеше жыл өткен соң, Шмуэлевиц 31 жасында маггид шиур болып тағайындалды, ол тұрақты түрде дәрістер оқыды. Шмуэлевицтің дәрістері оның ұстазы Шкоптың оқу стратегиясымен үлгіленді, бірақ оның жеке стилімен ерекшеленді. Оның дәрістерінің ерекшелігі – тереңдігі мен кеңдігі; ол бір дәрісте Талмудтың және оның түсіндірмелерінің алыс-жақын бұрыштарынан 20 немесе 30 түрлі дереккөздерді келтіруі мүмкін еді. Бұл дәрістерге Мирдің ең білімді студенттері де кіретін көптеген тыңдаушылар жиналды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, Мир ешивасы елден қуғындауға мәжбүр болды. Студенттер мен оқытушылар Мирден Вильняға қашып кетті, онда шамамен екі ай тұрды, содан кейін Кейданға көшіп, 1940 жылы ешиваны қайта құрды. Жеті айдан кейін коммунистік билік Кейданнан шығаруға бұйрық бергеннен кейін, ешива әрқайсысында сексеннен жүзге дейін студент бар төрт топқа бөлінді. Шмуэлевицтің сабақтары Екінші дүниежүзілік соғыстың басында, ешива үздіріссіз жолда жүрген кезеңде де дерлік тоқтаған жоқ. 1940 жылдың соңында жүздеген Мир ешива студенттері Чиуне Сугихарадан виза алып, Сібір мен Владивосток арқылы Жапонияға сапарлады. Ешива Жапонияның Кобе қаласында шамамен алты ай тұрды, содан кейін келесі бес жылға Шанхайға көшірілді. Өмір жағдайы өте қиын болғанына қарамастан, ешива гүлденді. Елиезер Иегуда Финкель ешиваға виза алу үшін Палестинаға барғандықтан, ол онда қалуға мәжбүр болды, ал Шмуэлевиц пен машгиах Ехезкель Левенштейн ешиваның күнделікті басқаруын өз мойнына алды.

Шанхай

Рав Шмулевиц қаладағы барлық еврей оқу орындарының қаржылық қажеттіліктеріне жауапкершілікке ие болды, тек өзінің ғана емес. Олардың ішінде Каменец, Клецк, Любавич және Люблин ешиваларының белгілі топтары да болды. Оның ұлы Рафаэль Халеви Шмулевиц (1937–2016) Иерусалимдегі Мир ешивасының Рош ешивасының ортақтасы болды.

Соңғы күндер

1978 жылы Суккоттан кейінгі бірнеше күнде Шмулевиц жедел жәрдеммен ауруханаға жеткізілді және келесі екі ай бойы өте ауыр сырқатқа шалдықты. Моше Файнштейн: "Әлем Реб Хайимнің иығында тұрды" деді. Әлемдегі яһудилер оның жазылуы үшін дұға етті. Екі айдан соң, Теветтің үшінші күні Шмулевиц 76 жасында дүние салды. Оның жаназасына шамамен 100 мың адам қатысты. Ол Хар-Хаменухотқа жерленген. Өмірі бойы Шмулевиц өзінің барлық лекцияларын және қоғамдық сөздерін жазып отырды, нәтижесінде оның өлімінен кейін мыңдаған қолжазба беттер қалды, олардың ішінде Талмудтың әрбір трактаты бойынша хиддушимдер де бар еді.

Жарияланымдар

Сихос Муссар – Этикалық әңгімелер, қайта басылған «Сихос Муссар: Реб Хаимнің әңгімелері: Мирр Рош Ешивасының Шмуессендері, Рав Хаим Шмулевиц». Бруклин: Mesorah Publications, 1989 жыл.