Кіріспе

Pappajohn v R, [1980] 2 S. C. R. 120 – фактілік қателік қылмыстық қорғанысы бойынша Канада Жоғарғы Сотының танымал шешімі.

Өмірбаян

Джордж Папажон үйін жылжымайтын мүлік компаниясы арқылы сатуға ұсынды. Ол барда компанияның әйел агентімен кездесті. Олар шамамен үш сағат бойы түскі тамақпен, сусынмен бірге тамақтанып, содан кейін екеуі Пападжонның үйіне барып, жыныстық қатынасқа түсті. Агенттің айтуынша, ол зорланған. Алайда, Папажон бірнеше қарсылықтан кейін оның келіскенін айтады. Сол кезде әйелдің сыртқа жалаңаш, қайыс байлап, екі қолы байланған күйі жүгіріп шығып жатқаны көрінді. Сот барысында фактіні қате анықтау туралы даулар қазылар алқасына қойылуы керек деген мәселе туындады. Атап айтқанда, Паппажон оның келіскенін қате деп санайтынын айта ала ма. Сот судьясы қорғанысқа рұқсат беруден бас тартты, ал Пападжон сотталды.

Соттың пікірі

Көпшілік пікірді судья МакИнтайр жазды. Ол бастапқыда қорғауды қазылар алқасына қашан ұсыну керектігі туралы мәселені қарастырды. Ол, егер "нақтылық сезімін беретін бір қандай дәлел болса" қорғаныс қолданылуы тиіс деп шешті. Анықталған мәселе бойынша, айыпталушының көрсетуінен басқа, егер оған сенілсе, келісім мүмкіндігін ашып беретін ешқандай дәлел табылған жоқ. Сәйкесінше, төменгі сатыдағы соттың шешімі күшінде қалды. Судья Диксон фактілерді жаңылыстыру қорғанысына басқаша қарады. Ол бұл қорғаныс субъективті стандарт болып табылатын қылмыстық ниеттің болу талабынан туындайтынын, демек, жаңылысқан сенімнің негізді болуы міндетті емес екенін мәлімдеді.

Салдары

Кейіннен федералды үкімет қылмыстық құқық бұзушылыққа түзету енгізді, онда қазылар алқасы "осы сенімнің негізді болуының бар-жоғын қарастыруы тиіс" делінген. 265(4) тармақ. http://laws.justice.gc.ca/eng/C-46/page-6.html#anchorbo ga:l VIII gb:s 264 1.

Жоғарғы Сот өзі R. v. Sansregret ісінде (көбінесе Sansregret v. The Queen, [1985] 1 S. C. R. 570 ретінде тіркеледі) заңды түсіндірді, онда айыпталушы "әдейі көз жұмып" деп табылса, фактілік қателікке байланысты қорғану қабылданбады. http://scc.lexum.umontreal.ca/en/1985/1985scr1-570/1985scr1-570.htm.