Кіріспе

Үндістанның Түлұнаад аймағындағы Бунт кастасының джайнистері

Түлұнаад аймағындағы Бунт кастасының джайнистері – осы Үндістан аймағының джайнистері. Бунт джайнистерінің жан басына шаққандағы табысы Үндістанда ең жоғары делінеді. Олардың феодалдық және әскери тегі бар, себебі олар бұл аймақтың бұрынғы патшалықтарымен байланысты. Қарнатака үкіметі оларды "Басқа артта қалған топтар" (OBC) деп жіктейді.

Шығу тегі

Банттардың бір тобы бастапқыда джайндар болғандарын, кейіннен каста құрамына кіргенін сенеді.

Дәстүр

Жайн дінінде мокшаға немесе азаттыққа қол жеткізу – өмірдің ең жоғары мақсаты болып саналады. Жайндық монахтар мен дүниеден безгендер, әсіресе аскетке айналған Бахубали патша, өте қадірленеді. Оның ізгіліктері туралы аңыз-ертегілерде көп айтылады. Жайндық банттар оның құрметіне тарихта үлкен, монолиттік мүсіндер орнатқан. Олардың ең ежелгісі Каркала қаласында орналасқан. Биіктігі шамамен 42 фут болатын бұл мүсін 1432 жылы Лалитакерти атты дін қызметкерінің тілегі бойынша жайндық банттар орнатқан. Тағы бір Бахубали мүсіні, биіктігі шамамен 35 фут, 1604 жылы Венурда жайндық бант билеушісі Тимма Аджила орнатқан. Ең соңғы орнатылған мүсін Дхармастала қаласында орналасқан, оның биіктігі 39 фут. Осы мүсіндер орналасқан жерлерде 12 жылда бір рет Махамастакабишека рәсімдері өткізіледі. Баяди және дерсар деп аталатын жайндық ғибадатханалар аймақта көптеп кездеседі, оларды әртүрлі жайндық бант билеушілері салған. Олардың ең танымалдарының бірі – Мудабидриде орналасқан Саавира Камбада Басади. Жайн банттар қатаң вегетариандар, күн батқаннан кейін тамақтанбайды және тамырлы көкөністер жемейді.

Аналық туыстық

Матрилинеалдық – басқа да түрлі бунт қауымдары арасында кездесетін "Алиясантананың" ерекше әлеуметтік жүйесі, ал оның айқын мысалы – джайна бунттары. Бұл жүйені джайна бунттары бүгінгі күнге дейін сақтап келеді, ол мұрагерлік, мүлік иелігі және неке рәсімдеріне қатысты ерекше көзқарасқа негізделген. Джайни бунттары арасындағы матрилинеалдық контекстінде әйелдің мүлік және мұрагерлік мәселелерінде орталық рөл атқаратыны байқалады. Көптеген дәстүрлі жүйелерде мүлік пен мұрагерлік негізінен еркек желісі арқылы берілсе, джайни бунттарында жер мен мүлікті әйел мұраға алады. Бұл практика дәстүрлі қоғамдық нормалардан айқын ерекшеленеді және әйел желісінің қауымның әлеуметтік және экономикалық құрылымын қалыптастырудағы маңыздылығын көрсетеді. Сонымен қатар, джайни бунттары арасындағы матрилинеалдық неке динамикасына да әсер етеді. Бұл ерекше жүйеде күйеу некеге тұрғаннан кейін әйелінің үйіне қосылады. Бұл әйелдің күйеуінің үйіне көшіп баруы сияқты кең таралған практикаға қарсы келеді. Матрилинеалдық жүйені қабылдау арқылы джайни бунттары көптеген қоғамдарда кең таралған дәстүрлі гендерлік рөлдер мен отбасылық құрылымдарға қарсы шығып, отбасы мен қауымдық бірлікке баламалы көзқарасты ұсынады.