Оңтүстік Ян әйелі Дуань Цзифэй: Тарихы мен саяси күресі
Duan Jifei
Жұртшылыққа белгілі Дуань Цзифэй – Суй Янь әулетінің императрицасы, Муроң Дэнің әйелі. Тарихтан өшкен оның нағыз аты белгісіз, бірақ әйгілі есімі сақталған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Дуан Цзифэй – Сианьбэй басшылығымен құрылған Қытайдың Оңтүстік Ян әулетінің императрицасы болған. Оның күйеуі – император Мюронг Де (Император Сяньву). Оның нақты аты тарихқа ұсынылмаған, бірақ оның әдепті аты – Цзифэй, тарихшылар жазып, қолданған. Оның әкесі – Дуан И (段儀). Ол Муронг Деге 388 жылы немесе одан сәл бұрын, ол Фаньян князі болған кезде үйленді. Олардың ұлдары болмады. 398 жылы Муронг Де, Муронг Чуйдің ұлы және мұрагері Муронг Баоның нашар басқаруы салдарынан Кейінгі Ян аумағының көп бөлігін жоғалтқанына наразы болып, өзін Ян князі деп жариялады және дербес Оңтүстік Ян мемлекетін құрды. 400 жылы ол өзін император деп жариялап, Дуан Цзифэйді императрица етіп тағайындады. 405 жылы Муронг Де қайтыс болғаннан кейін және оның жүрегінен туған інісі Муронг Чао таққа отырғаннан кейін, ол император анасы болды. Бірақ 406 жылы Бейди князі Муронг Чжон (慕容鍾) және генералдар Муронг Фа (慕容法) мен Дуан Хонг (段宏)пен бірге Муронг Чаоны құлату үшін сөз байласты. Бірақ, құдай-құдаларының бірі Фэн Сонг (封嵩) тұтқындалғаннан кейін, ол қорқып, барлық сөзді Муронг Чаоға ашты, ол төңкеріс әрекетін жеңді. 406 жылғы қастандық император анасы Дуанның тарихтағы соңғы тізілімі болды. 408 жылы Муронг Чао анасы Дуан ханымды Кейінгі Циньнен азат еткеннен кейін, оны император анасы ретінде құрметтеді, бұл сол кезде император анасы Дуан Цзифэй тірі болмауы немесе император анасы лауазымынан шеттетілген болуы мүмкін екенін көрсетеді. ("Цзицзи Тунцзянь" еңбегінде «Янның император анасы Дуань лауазымынан алынды және ол басқа сарайға көшті» деп айтылған; заманауи қытай тарихшысы Бо Ян бұл Кейінгі Янның император анасы Дуаньға қатысты деп санайды.)
Duan Jifei was an empress of the Xianbei led Chinese Southern Yan dynasty. Her husband was the founding emperor Murong De (Emperor Xianwu). Her given name is lost to history, but her courtesy name Jifei was recorded and used by historians. Her father was Duan Yi (段儀). She married Murong De in or slightly before 388, when he was the Prince of Fanyang. They did not have any sons. In 398, Murong De, displeased at how Murong Chui's son and successor Murong Bao had, through incompetence, lost most of the Later Yan territory, declared himself the Prince of Yan and established the separate Southern Yan state. In 400, he declared himself emperor and created Duan Jifei empress. After Murong De died in 405 and was succeeded by his nephew Murong Chao, she became empress dowager, but in 406 became embroiled in a plot with Murong Zhong (慕容鍾) the Prince of Beidi and the generals Murong Fa (慕容法) and Duan Hong (段宏) to overthrow Murong Chao, but after one of the coconspirators, Feng Song (封嵩) was arrested, she became fearful and revealed the entire plot to Murong Chao, who then defeated the coup attempt. The 406 plot was the last reference to Empress Dowager Duan in history. In 408, after Murong Chao ransomed his mother Lady Duan back from Later Qin, he honored his mother as empress dowager, implying that Empress Dowager Duan Jifei might not be still alive at that point, or was deprived of her empress dowager title. (There was a reference in the Zizhi Tongjian that stated, "Empress Dowager Duan of Yan's title was removed, and she went to reside in a different palace"; the modern Chinese historian Bo Yang opined that referred to Later Yan's Empress Dowager Duan.)