Кіріспе

Неміс шығыстанушысы (1875–1964)

Пол Эрнст Кале (21 қаңтар 1875 жылы Пруссияның Хогенштейн қаласында туған, 24 қыркүйек 1964 жылы Дюссельдорф қаласында қайтыс болған) – неміс шығыстанушысы және ғалым.

Өмірбаян

Кале Марбург пен Галледе шығыстану және теологияны оқыды. 1898 жылы докторлық диссертациясын қорғады. Оның Самариялық Бес кітап туралы диссертациясын де. Кале басқарды. Кале лютерандық пастор болып жұмыс істеді. 1908-1918 жылдары Каирде семит тіл білімін зерттеді. 1909 жылы ол Египеттің Дамиетта қаласының жанында ортағасырлық қуыршақ театрында қолданылған былғары қуыршақтарды тапты. 1918 жылы ол Гийсен университетінде толық профессор (қатардағы профессор) қызметіне тағайындалды, бұл кафедраны бұрын Фридрих Швалли басқарған. 1923 жылы ол Бонн университетіндегі оқу бағдарламасын қытай және жапон тілдері курстарын қосып дамытты. 1938 жылы Кристалл түнінде дүкені тоналған еврей көршісіне көмектескеннен кейін, Кале отбасы нацистер тарапынан қуғынға ұшырады. Бұл оны Ұлыбританияға эмиграциялауға мәжбүр етті, онда ол 1939 жылы Оксфорд университетіне қабылданды, Бонн университетіндегі қызметінен босатылды, себебі оның көмекшісі поляк раввині (Ехиел Яков Вайнберг) болған. Оксфордта ол тағы екі докторлық дәреже алды. Оксфордта оқып жүргенде ол ұлы Пауылдың ерте қайтысынан жеке трагедияны басынан өткерді. Соғыстан кейін Кале Германияға оралды және профессор-эмеритус ретінде ғылыми зерттеулерін жалғастырды. Оның ең танымал еңбегі – "Biblia Hebraica Stuttgartensia" басылымын редакциялау, бұл еврей Библиясының Ленинград кодексіне негізделген, түсіндірмелермен жабдықталған нұсқасы. Оның жұмыстарының бір бөлігі Ибн Варак редакциялаған "Құран не дейді" кітабында жарияланды. 1968 жылы Берлинде көп тілді Festschrift жарық көрді.