Кіріспе

АҚШ-тың бірнеше байланысты заңдары

Үндістерге қаржы бөлу туралы заң – АҚШ Конгресі қабылдаған бірнеше заңның атауы. 19-шы және 20-шы ғасырдың басында осы атаумен көптеген заңдар қабылданды, бірақ ең белгілі заңдар 1851 жылғы Үндістер ісі жөніндегі қаржы бөлу туралы заң және 1871 жылғы Үндістерге қаржы бөлу туралы заң болып табылады.

1851 жылғы заң

1851 жылғы Үндістерге қаржы бөлу туралы заң батыс тайпаларын үндістердің резервацияларына көшіру үшін қаражат бөлді, онда оларды АҚШ үкіметі қорғайды және шектеулі аумақта ұстайды. Сол кездегі федералдық үкіметтің мәлімдемесіне сәйкес, резервациялар батысқа қоныс аударатын американдықтардың санының артуынан үндістерді қорғау мақсатында құрылды. Бұл заң қазіргі үнді резервацияларының моделін орнатып берді. Бұл заңның қабылдану себептері туралы әртүрлі түсініктер бар, олардың бірі – үндістердің елдегі жер және табиғи ресурстарды бақылауы американдықтардың кеңею және экономикалық мақсаттарына қауіпті деңгейде кедергі келтіретін фактор ретінде қарастырылды. Тағы бір түсініктеме бойынша, елдің шектеулі жер көлеміне байланысты, бұрынғыда тайпалық заңдармен өмір сүрген, бірақ американдық заңның құзыретінен тыс жерде бос жүрген үндістердің еркін өмір салты, американдықтардың санының өсуімен қатар, заңдық тұрғыдан қақтығыстарға әкеп соқты. Бұл көптеген кәсіпкер америкалықтар үшін қауіпті қауіпсіздік және кепілдік мәселесін тудырды. Өз азаматтарын қорғауға міндетті федералдық үкімет бұрынғыдан мүлдем жаңа, британдық империяның саясатынан өзгеше шешім қабылдауға тиіс болды. Ең көп таралған түсіндірме 1830-шы жылдарға, осы заң қабылдануынан шамамен екі онжылдық бұрын қарайды. Көптеген американдықтар президент Джексонның, 1803 жылы президент Томас Джефферсон ұсынған теорияларымен келісіп, үндістердің өздерін қорғау үшін батысқа көшірілуі қажет деп есептеді. Соған сәйкес, оңтүстіктегі үндістер Ұлы жазықтарға күштеп көшірілді, бірақ 1850-ші жылдары американдықтар да сол аймаққа көшіп келе бастады. Осылайша, федералдық үкімет, аталған жағдайға және американдықтардың үндістерге қатысты ұзақ жылдар бойы қалыптасқан көзқарастарына байланысты, 1851 жылғы Үндістерге қаржы бөлу туралы заңды қабылдады, осы арқылы басқа жерге көшіруге мүмкіндік болмағандықтан, үндістерді резервацияларға орналастырды. Салдарынан, Ұлы жазықтар аймағындағы қақтығыстар одан әрі ушықты, өйткені қоныс аударушылар соңғы қалған жерлерге де еніп, үндістердің қайтадан қоныстанған жері болмады.

1871 жылғы заң

1871 жылғы 3 наурыздағы «Үндістерге меншік беру туралы» заңға сәйкес, АҚШ-тағы ешбір үндістер тобы федералдық үкімет тарапынан тәуелсіз ұлт ретінде танылмайтын болды. Бұдан әрі, Конгресс барлық үндістерді жеке тұлғалар ретінде қарауға және заң жүзінде федералдық үкіметтің «қамқорлығындағы» адамдар деп белгілеуге бағыт берді. Бұл заң қабылдалар алдында, федералдық үкімет түрлі түпкілікті американдық тайпалармен келісімдерге қол қойып, тайпаларды жерлерін беруге міндеттеген, ал оның орнына үндістердің эксклюзивті пайдалануына арналған белгілі бір жерлерді және ақшалай төлемдер, мал, жабдықтар мен қызметтер түріндегі жылдық төлемдерді ұсыныс еткен. Мұндай келісімдерді жасауға көп уақыт пен күш жұмсалғанмен, 1871 жылғы «Үндістерге меншік беру» заңы қабылдануымен тоқтатылды, ол «Америка Құрама Штаттары келісімшарт жасасуға құқылы тәуелсіз ұлт, тайпа немесе күш ретінде ешбір үнді ұлтын немесе тайпаны танымайды» деп жариялады. Алайда, заңда «1871 жылғы 3 наурызға дейін осындай кез келген үнді ұлтымен немесе тайпасымен заңды түрде жасалған және ратификацияланған кез келген келісімнің міндеттемелері осы заңмен күшін жоймайды немесе бұзылмайды» делінген. Осылайша, бұл заң федералдық үкіметке бұрын түпкілікті американдықтарға тиесілі болған жерлерді алуды айтарлықтай жеңілдетті деп айтуға болады.

1885 жылғы заң

Оклахома бумерлері Үнді аумағына бірнеше рет кіруге әрекеттенгеннен кейін, Конгресс 1885 жылғы заңды қабылдады, ол үнді тайпалары мен жеке үндістерге өздеріне тиесілі деп есептейтін бос жатқан жерлерін сатуға рұқсат берді.

1889 жылғы заң

Жылдар бойы Үндістандық территорияны ашуға тырысқаннан кейін, президент Гровер Кливленд 1889 жылдың 2 наурызында 1889 жылғы заңға қол қойды, ол Үндістандық жерлерді Тұрақтандыру заңының қағидаларына сәйкес, жергілікті емес қоныс салушыларға ресми түрде ашты. Бір қызығы, Гровер Кливленд өзінің ізбасары Бенджамин Харрисон АҚШ президенті болып кіріспес бұрын бірнеше күн бұрын заңға қол қойды. Дегенмен, осы бастапқы заңның бір бөлімінде, президенттің ашылу туралы жарлығында белгіленген уақыттан бұрын осы тағайындалмаған жерлерге заңсыз кіргендер, олар талап еткен жерлерге құқықтарынан айырылып қалады. Бұл адамдар "Сұңқарлар" деп аталды, ал заңның осы бөлігі "сұңқарлық тармақ" деп аталды. Бірақ осы тағайындалмаған жерлерді жылдам қоныстандыру үшін саяси қысым күшейді. Осылайша, 1889 жылдың соңында Үндістерге ассигнование туралы заңға түзету енгізілді, бұл президент Бенджамин Харрисонға осы тарихи заңға қатысуға мүмкіндік берді, ол тағайындалмаған жерлерді әлдеқайда жеңіл шарттармен қоныстандыруға ашық деп жариялады.