Кіріспе

Сунь Куанның (184 жылдан кейін, 210 жылға дейін?) кіші інісі, әдепті аты – Цзизуо, Шығыс Хан әулетінің соңғы кезеңінде өмір сүрген және Үш патшалық дәуірінде Шығыс Ву мемлекетін құрған қытай әскери сардары Сунь Куанның кіші інісі.

Өмір

Сунь Куанг – соғыс әміршісі Сунь Цзянь мен оның әйелі У-дың төртінші және кіші ұлы. Оның өмірі туралы көп мәлімет жоқ. Шамамен 19 жасында мемлекеттік қызметке xiaolian және maocai (茂才) дәрежесімен қабылданды. Бірақ ол ешқандай лауазымды атқармады және 20 жасында қайтыс болды. Сунь Цзянь 191 жылы Сянян шайқасында қаза тапты, ал оның орнын үлкен ұлы Сунь Цэ басты. Вэй Шу еңбасында Сунь Цэ, әкесінің "Учэн Хоу" (烏程侯) атағын мұрагерлікпен алуға тиіс болса да, одан бас тартып, оны Сунь Куангқа ұсынғаны жазылған. 194-199 жылдары Сунь Цэ Цзяндун аймағын жаулап алып, онда өзінің билігін орнатты. Сол кезде Хан орталық үкіметін және император Сианьды бақылап тұрған соғыс әміршісі Цао Цао, оңтүстікте Сунь Цэнің күшінің артуынан алаңдап, Суньмен туыстық қатынас орнатуға тырысты. Цао Цаоның ұлы Цао Чжан, Сунь Цэнің туысы Сунь Беннің қызына үйленді, ал Цао Цаоның қызы Сунь Куангқа үйленді.

Тарихи деректердің қайшылықтары

Цзян Бяо Чжуаньде Сунь Куанның екінші ағасы Сунь Цюань (Сунь Цэнің мұрагері) қол астында әскери күшті бекітетін үйдің генералы (定武中郎將) ретінде қызмет еткендігі жазылған. Ол 222–223 жылдары Цао Сюй басқаратын Вэй әскерінің шабуылына қарсы Донгоу шайқасында Ву армиясының құрамында шайқасты. Шайқас барысында ол Ву генералы Лю Фанға өрт қоюға бұйрық берді, бірақ мүліктің көп бөлігін жағу арқылы Ву армиясының жабдықталуына зиян келтірді, бұл жетіспеушілікке әкелді. Лю Фан Сунь Куанды дереу Ву астанасына қайтарды. Сунь Цюань інісіне қатты ашуланып, оның әкесінің тегін "Дин" (丁) деп өзгертуге мәжбүр етіп, тұрақты үй қамауына алды. Сангуоцзиде Сунь Куанның өмірбаянын түсіндірген Пэй Сонгжи, Цзян Бяо Чжуань есебі Сангуоцзиде Сунь Куанның қайтыс болғанға дейін ешқандай лауазым атқармағаны туралы бастапқы мәлімдемеге қайшы келеді деді, себебі Цзян Бяо Чжуань Сунь Куанның генерал болып тағайындалғанын көрсетеді. Бұдан бөлек, Донгоу шайқасы Сунь Цзяньнің қайтысынан кейін 31 жыл өткен 222–223 жылдары болды, сондықтан егер Сунь Куан 20 жасында қайтыс болса (Сангуоцзиде айтылғандай), ол 222 жылға дейін тірі қалуы мүмкін емес еді. Пэй, Цзян Бяо Чжуаньдағы «Сунь Куан» есімі Сан Чао Лу және Чжилиньдегі жазбаларды салыстырғаннан кейін, шын мәнінде Сунь Куанның кіші жартылай інісі Сунь Ланг болды деп сенді.

Отбасы және ұрпақтары

Сунь Куанның ұлы Сунь Тай (孫泰) Цао Цаоның немере қызынан (Сунь Куан оған үйленді) туған және ағасы Сунь Куанның қол астында Чаншуй полковнигі (長水校尉) болып қызмет атқарған. 234 жылы ол Вудың бәсекелес мемлекеті Вэйге қарсы Хефэй шайқасына қатысты, бірақ шайқас барысында жаңылған жебеден қаза тапты. Сунь Тайдың ұлы Сунь Шиу (孫秀) Сунь Хаоның (Сунь Куанның немересі) билік құрған төртінші және соңғы Ву императоры Сунь Хао кезінде авангард генералы (前將軍) және Сякоудың (夏口) аймақтық қолбасшысы болды. Сунь Хао Сунь Шиуді қауіп деп санады, себебі Сунь Шиу императорлық рудың мүшесі және әскери билікке ие болған. 270 жылы Сунь Хао 5000 әскерді Сякоуға аң аулауға жіберді. Сунь Шиу Сунь Хаоның Хэ Динді оны өлтіру үшін Сякоуға жібергенін күдіктенді, сондықтан ол отбасын және шамамен жүздей адамнан тұратын қауіпсіздік қызметін алып, Вудың бәсекелес мемлекеті Цзинь әулетіне ауысты. Цзинь императоры Сима Ян Сунь Шиуды жылы қабылдады, оны Жеңіл ат әскерінің генералы (驃騎將軍) етіп тағайындады және оны Куайджи герцогы (會稽公) дәрежесіне көтерді. Сунь Хао Сунь Шиудың сатқындығына ашуланып, оны Сунь руынан қуды және Сунь Шиудың тегін "Ли" (厲) деп өзгерткенін жариялады. 280 жылы Сунь Хао Цзинь әскерлеріне бағынды, осымен Ву режимі аяқталды. Көптеген Цзинь шенеуніктері Сима Янды құттықтауға барды, бірақ Сунь Шиу ауру болғанын айтып, үйде қалды. Ол оңтүстікке қарай туған жеріне бет бұрып, Вудың құлауын өкінді. Императорлық Цзинь соты оны осы үшін мақтады. Ву құлағаннан кейін Сунь Шиу Жеңіл ат әскерінің генералынан толқындарды бағындыратын генералға (伏波將軍) төмендетілді, бірақ оған жеке кеңсесін сақтап қалуға рұқсат берілді. Ол Хуэй императорының (Сима Янның ұлы және мұрагері) билік құрған Юннин дәуірінде (301–303) қайтыс болды. Сунь Шиудың ұлы Сунь Цзянь (孫儉) Цзинь үкіметінде сарайда қызмет ететін лауазымды адам (給事中) ретінде қызметін жалғастырды.