Кіріспе

Ислам хадистерінде сипатталған ағаш Исламда қарақад (غرقد) ағашының кейбір хадистерде ерекше рөлі бар, ол ислам эсхатологиясына қатысты, қазіргі заманнан бұрын да, 1948 жылы Израиль мемлекеті құрылғаннан кейін де. Алғашқы жағдайда, әл-Малхамат әл-Кубра деп аталатын соңғы заман шайқасы Қиямет күніне дейін көп ұзамай болады деп болжанады. Бұл қақтығыс әл-Масих ад-Даджал өзін Махди деп жалған көрсеткеннен кейін басталады; осы жалған Махдиді еврей халқы басты қолдайды. Нағыз Махди Исаның қайта оралуына дейін мұсылман әскерін Дәджжал мен оның ізбасарларына, яғни еврейлерге қарсы жетелейді, содан кейін Дәджжал өлтіріледі. Мұхаммедтің сахабаларының бірі Әбу Хурайрадан жеткен хадис бойынша, мұсылмандармен соғыс кезінде еврейлер тығынған жерін көрсету үшін қарақад ағашынан басқа барлық тастар мен ағаштар сөйлейді. Бұл Lycium туысына жататын өсімдік болуы мүмкін, бірақ олардың екеуі де еврей дінінде маңызға ие емес.

Интерпретация

Сунни ислам ішінде бұл риуаяттар, ислам бойынша Исаның екінші келуінен кейін болатын Даджжалдың күштеріне қарсы соңғы замандағы ұлы соғысты сипаттаудың бір бөлігі ретінде Сунни эсхатологиясының құрамында түсіндіріледі. Осы эсхатология бойынша, Иса пайғамбар мұсылмандар әскерін басқарады, олардың арасында шайқас алдында исламды қабылдаған адал христиандар мен яһудилер де болады. Дәджжалдың әскері Дәджжалды құдай деп сенетін яһудилерден тұрады. Егер Дәджжал әскерінің яһудисі тас немесе ағаш артына жасырынса, онда ол тас немесе ағаш керемет түрде мұсылмандарға оны ашады, егер ол Гаркад ағашы болмаса, себебі ол – "олардың ағашы". Сунни дінінің орташа жазушылары бұл мәселені эсхатологиялық тұрғыдан талқылайды, бұл тек Исаның екінші келуінен кейін соңғы заманда ғана орын алуы керек екенін және қазіргі ислам-яһуди қарым-қатынасына зиян келтірмеуі керек екенін баса айтады. Суннилердің бір түсіндіруі бойынша, Дәджжалдың әскері тек зұлым яһудилерден ғана емес, сонымен қатар зұлым христиандар мен Дәджжалды құдай деп сенетін зұлым мұсылмандардан да құралады, олар азамат емес, жауынгер ретінде шайқасады. Бұл нақты түсіндірме тек яһудилерге қатысты емес деп сынға ұшырады, ал автор "Бұл болашақ оқиғаларға қатысты, біздің заманға емес, және оған ешкім дау айтпайды" деп атап өтті. Мәтіннің жалпы мазмұны көбінесе болжам ретінде қарастырылады, бірақ ол мұсылмандар Алланың Мұхаммедке берген уахиы деп санайтын Құранда кездеспейді. Memri TV хабарлағандай, Қади бұл мәтінді "жақсылық пен жамандық арасындағы күрес" деп сипаттап, мәтін "нұсқау емес, болжамдық" екенін айтты.

Басқа ислам діндері

Барлық мұсылмандар барлық хадистерді сенімді деп қабылдамайды және осыған байланысты эсхатология бойынша сәл өзгеше пікірге келуі мүмкін. Көптеген шиит мұсылмандары сүнни хадистерін сенімсіз деп санайды және олардың өз хадистері бар, мысалы, "Төрт кітап". Каримовтың сөзінше, зейдит шииттері сүнни хадистерін құрметтейтін болса да, зейдиттердің өздерінің негізгі хадистік дәстүрлері бар. Кейбір ибадит мұсылмандары сүнни хадистерін сенімді деп санамай, "Тартиб әл-Муснад" деп белгіленген жинаққа сүйенеді. Алайда, Хоффман қазіргі заманғы ибадиттердің көбінесе стандартты сүнни жинақтарын жақсы көретінін атап өтті. Даджани Дауди Құранды толық қарастырғаннан кейін, мұндай хадистердің жоқ екенін тұжырымдады, себебі олар ислам дініне тікелей қайшы келеді. Мұсылмандар хадисті адам сөзі, ал Құранды Алланың сөзі деп есептейді. Дауди былай деді: "Осы хадис" (ол келтірген) Мұхаммедтің қайтысынан кейін 150 жыл өткен соң жинақталған, оның сенімділігі күмәнді және бұл хадис мұсылмандар арасында антисемиттік көзқарастарды таратуға себеп болғандықтан даулы болып табылады.

Яһуди дінінде ағаштың маңыздылығы

Нитрария мен Лиций яһуди дінінде қасиетті саналмайды; олар Суккоттың төрт түріне, Израиль жерінің жеті түріне кірмейді және Торадағы құрбандыққа арналған хош иісті өсімдіктердің қатарына да жатпайды. Сонымен қатар, олар Хавдала рәсімінде қолданылмайды және Ту Бишват күнінде олардың жемістерін жеуге қатысты яһуди дәстүрі де жоқ.

Тұжырымдаманың фундаментализмі

Фрейер Стовассердің пікірінше, апокалиптикалық хадистерге модернистік және деконструкциялық тәсіл сунниттік дін қызметкерлерінің дәстүрлі бағытын ұстанатындары үшін көбінесе қабылдауға қиын болып табылады.

Антисемиттік үгіт-насихатта қолданылуы мүмкін

Гаркад хабарлары жиі яһудилерге қарсы арандатуға себеп болатын бұрыс жалпыламалармен бірге айтылады, мысалы, барлық яһудилер кез келген жерде, кез келген уақытта "пайғамбарларды өлтірушілер", "ашкөздер", "мақтаншылдар" немесе "Құдайдың жаулары" және осы сияқты ("Мұсылмандардың жаулары болмас бұрын, адамзаттың жаулары") деп есептеледі, яһуди тегіндегі адамдардың дін таңдау немесе дінсіз болу еркіндігі бар екені ескерілмейді, олар яһуди дінін ұстанбауы мүмкін (керісінше, басқа дін немесе ешқандай дінсіз, өзін ешқандай нәрсенің "жауы" деп санамай), немесе айыптаушының түрлі және қайшы ізраилдік немесе яһудилік көзқарастарды (фарисейлер, саддукейлер, раббаниттер, караиттер, реформаторлар және басқалары) діни мәселелер бойынша түсінуге тырыспауы, немесе жазбаларды бейбіт түсіндіру немесе төзімділік сияқты нәрселер ескерілмейді, бұл экстремистік радикалдардың тудырған арандатуларында жиі кездеседі, көбінесе саяси қақтығыстармен оттандырылады.

Құрлық

Қазіргі заманда, әсіресе араб-израиль қақтығысы аясында, көптеген мұсылман ғалымдары миллиондаған gharqad ағаштарының Израильдің бүкіл аумағында Даджжалдың келуіне және соңғы заман еврей-мұсылман соғысына дайындық ретінде отырғызылып жатыр деген жалған хабарға сене бастады. Бұл анық жалғандық, өйткені Израиль билігі отырғызған орман алқаптары көбінесе қарағай және кипарис ағаштарынан тұрады, олардың саны шамамен 240 миллионға жетеді. Зәйтүн ағаштары да аз мөлшерде отырғызылады, бірақ Lycium немесе Nitraria түрлері ешқандай жерде өсірілмейді.