Кіріспе

О, Канада! О, Квебек! "Бөлінген ел үшін реквием" – канадалық жазушы Мордекай Ричлердің кітабы. 1992 жылы жарық көрген бұл кітап Квебектегі тіл саясатының қалыптасуын пародизациялап, ағылшын тілінің қолданылуын шектейтін Квебек провинциясының тіл заңдарын сатиралайды. Кітап, бестселлер атанған, 1991 жылдың қыркүйек айында "Нью-Йоркер" журналында жарияланған ұзақ мақаланың негізінде жазылған. Кітап мұқабасында былай делінген:

Ричлер "батыс әлемінің ең абсурдты және қажетсіз саяси дағдарысы" деп атаған мәселеге сатиралық көзқараспен қарап, ағылшын тілінде сөйлейтін квебектердің Монреальде ағылшын немесе екі тілді таңбаларды тыйым салатын қатаң тіл заңдарына қатысты жағдайын көрсетеді, себебі олар қаланың тілдік келбетіне нұқсан келтіру деп есептеледі.

Реакция

"О, Канада!" журналы жарық көргеннен кейін "Квебек!" Ричлер француз тілдес БАҚ-та және кейбір ағылшын тілдес Канадада квебек ұлтшылдарынан қатты сынға ұшырады. Пьеррет Венн, Квебек блогының депутаты, кітапқа тыйым салуға шақырды. Дэниел Латуш кітапты "Менің күресіммен" салыстырды. Жан Франсуа Лизе: "Оның квебектерге және фактілерге деген жек көруі, әрбір беттен тамшылап ағып жатқан нәрсе, мені квебектер ретінде, журналист ретінде және автор ретінде ренжітті. Ол фактілермен адалдықсыздықпен ойнайды, мүлдем қабылдауға келмейтін салыстырулар жасайды. Бұл кітапты оқығанда қатты бас ауруы тартып, ұйықтамадым. [ ] Әрине, Квебекте оның әсте сақау екенін білеміз, бірақ ағылшын тілдес канадалықтарға біреу айтуы керек", – деді. Ол бұл сөздерін сол кездегі жаңа ғана құрылған CBC Newsworld телеарнасында Ричлермен теледебатта айтты. Надя Хури Ричлерге қарсы болған кейбір реакцияларда антисемиттік көзқарас байқалатынын, Ричлер еврей болғандықтан, ол "біздің қатарымыздан емес" деп есептелгенін атап өтті, немесе ол "нағыз квебектік" емес деп саналды. Сонымен қатар, кейбір бөлімдер қасақана бұрмаланып келтірілді, мысалы, квебек әйелдерін "тоңқаларға" теңеген сөздер. Басқа француз жазушылары да реакция шамадан тыс болды деп ойлады, олардың ішінде Жан-Гюг Рой, Этьен Гигнак, Серж Анри Висьер және Дорвал Брунель болды.